Τα Ελευσίνια Μυστήρια μπορούν να αναγνωριστούν ως Πολιτιστική Κληρονομιά της Ανθρωπότητας;

Η ιδέα κατατέθηκε

στο 3ο Διεθνές Συμπόσιο

για μια Νέα Ελευσίνα

Η ιδέα για τη διερεύνηση της δυνατότητας αναγνώρισης των Ελευσίνιων Μυστηρίων ως πολιτιστικής κληρονομιάς της ανθρωπότητας από την UNESCO «κατατέθηκε» στο 3ο Διεθνές Συμπόσιο για μια Νέα Ελευσίνα με τίτλο «Επαναγοητεύοντας τον Κόσμο», που πραγματοποιήθηκε εκ του World Human Forum, στις 25–27 Σεπτεμβρίου 2025 στο Παλαιό Ελαιουργείο στην Ελευσίνα.

Τι διερευνήθηκε

Κατά τη διάρκεια των εργασιών του συμποσίου διερευνήθηκε το πώς η αρχαία σοφία, η τέχνη, η επιστήμη και η συλλογική φαντασία μπορούν να μας βοηθήσουν να αποκαταστήσουμε το νόημα, τη σύνδεση και τη φροντίδα στη ζωή μας και στις κοινωνίες μας.

Μέσα σε ένα τριήμερο «τοποθετήθηκαν» 55 ομιλητές, έγιναν 16 συζητήσεις και κεντρικές ομιλίες, υλοποιήθηκαν  4 εργαστήρια και έλαβαν χώρα 4 καλλιτεχνικά δρώμενα.«Το Παλαιό Ελαιουργείο Ελευσίνας φιλοξένησε όχι ένα συνέδριο, αλλά μια συνάντηση ανθρώπων με κοινές αξίες και στόχους»,  ανέφερε χαρακτηριστικά η συν-ιδρύτρια και πρόεδρος του World Human Forum, Αλεξάνδρα Μητσοτάκη.

Μια παγκόσμια σύναξη

Ήταν μια  σύναξη στοχαστών, καλλιτεχνών, επιστημόνων και ενεργών πολιτών απ’ όλο το κόσμο – οι οποίοι μοιράζονται την πεποίθηση ότι τέτοια εγχειρήματα πρέπει να «οδηγούν» από το όραμα στην πράξη.

Τα θέματα συζήτησης

Τα ζητήματα που διερευνήθηκαν στο 3ο Διεθνές Συμπόσιο για μια Νέα Ελευσίνα ήταν τα εξής:

♦ Το μέλλον της Ελευσίνας.

♦  Η τέχνη ως μέσο θεραπείας

♦ Οι νέες προσεγγίσεις στην οικονομία μέσω των επενδύσεων με κοινωνικό αντίκτυπο, της κυκλικής οικονομίας και με έμπνευση από τη φύση.

♦ Επαναγοητεύοντας τις γειτονιές μέσα από ουσιαστικές, από-κάτω-προς-τα-ςπάνω πρωτοβουλίες.

♦ Επαναπροσεγγίζοντας τη σχέση μας με τη διατροφή.

♦ Η δημοκρατία ως κοινό όραμα.

♦ Τα παιδιά ως δεξαμενή ονείρων της ανθρωπότητας.

♦ Ο μετασχηματισμός της εργασίας για να επαναγοητεύσουμε το κόσμο.

♦ Ο ρόλος των ψυχεδελικών στην εν-συνείδηση και στη θεραπεία.

Οι ομιλητές

Μεταξύ άλλων, στο συμπόσιο μίλησαν οι:

Franz X. Vollenweider, Αντωνία Τριχοπούλου, Χριστίνα Μερκούρη, Hélène Landemore, Lex Paulson, Ruth DeFries, Daniel A. Barber, Μαρία Λοϊζίδου, Gary A. Bolles, Gina Belafonte, Εμμανουήλ Ι. Στρατάκης, Χριστίνα Δάλλα, Ornella Corazza, Νικόλας Γιατρομανωλάκης, Νίκος Τσούχλος, Phil Cousineau, Κωστής Τσελένης, Stefanos Gandolfo, Jehangir Mehta, Μαρία Λόη, Σπύρος Δουκάκης, Marlis Petersen, Παύλος Κάβουρας κ.ά.

Τα καλλιτεχνικά δρώμενα

του Συμποσίου

Στα καλλιτεχνικά δρώμενα του συμποσίου συμπεριλαμβανόταν και η παράσταση «Ιερά Μονοπάτια – Από τα Μυστήρια της Ελευσίνας στη Βυζαντινή Ψαλμωδία και την Παράδοση των Μεβλεβί Δερβίσηδων», που πραγματοποιήθηκε σε συμπαραγωγή με το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στον αρχαιολογικό χώρο της Ελευσίνας.

Ήταν μια μοναδική παραγωγή, που έγινε με τη συμμετοχή των Περιστρεφόμενων Δερβίσηδων της Κωνσταντινούπολης, του Βυζαντινού Χορού του εν Αθήναις Συλλόγου Μουσικόφιλων Κωνσταντινουπόλεως, του δεξιοτέχνη της λύρας, Σωκράτη Σινόπουλου και του σκηνοθέτη, Μιχαήλ Μαρμαρινού.

Προς ένα

ελπιδοφόρο μέλλον

για την Ελευσίνα

Μια σημαντική ιδέα, όμως, «κατατέθηκε» στην τελευταία συνεδρία του συμποσίου. Η πρόεδρος του World Human Forum, Αλεξάνδρα Μητσοτάκη τόνισε την ανάγκη για ισχυρές συνέργειες που θα στηρίξουν την επόμενη ημέρα της Ελευσίνας. Με έναυσμα μια ιδέα του ομότιμου καθηγητή  του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών(ΕΚΠΑ), Παύλου Κάβουρα, πρότεινε η ίδια και τη διερεύνηση της δυνατότητας αναγνώρισης των Ελευσίνιων Μυστηρίων ως Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας από την UNESCO.

Οι διαστάσεις

των Ελευσινίων Μυστηρίων

Επίσης, η διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, Χριστίνα Μερκούρη, ανέλυσε τις ιστορικές, τις μυθολογικές και τις πολιτισμικές διαστάσεις των Ελευσινίων Μυστηρίων, υπογραμμίζοντας τη σύγχρονη σημασία τους.

«Τα Ελευσίνια Μυστήρια αντιπροσωπεύουν την πιο διαρκή ανθρώπινη προσπάθεια να αντιμετωπιστούν θεμελιώδη υπαρξιακά ερωτήματα μέσωτελετουργικού, κοινότητας και άμεσης πνευματικής εμπειρίας. Η επιτυχία τους, στο μετασχηματισμό της ατομικής συνείδησης, ενώ οικοδομούνταν κοινωνική συνοχή, προσφέρει πολύτιμες γνώσεις για τις σύγχρονες προσπάθειες αντιμετώπισης της ψυχολογικής δυσφορίας, της περιβαλλοντικής κρίσης και του κοινωνικού κατακερματισμού», τόνισε η κ. Μερκούρη παρουσιάζοντας την εισήγησή της.

Στήριξη της ιδέας

και από την

Περιφέρεια Αττικής

Η εκπρόσωπος της Περιφέρειας Αττικής και του περιφερειάρχη, Νίκου Χαρδαλιά- αναπληρώτρια περιφερειάρχης, Χριστίνα Κεφαλογιάννη δήλωσε τη στήριξη της Περιφέρειας στην πρόταση και «σκιαγράφησε»  ένα ευρύτερο όραμα για την πολιτιστική αναγέννηση και τον επαναπροσδιορισμό της τουριστικής ταυτότητας της Αττικής.

Στο δρόμο

προς το 4ο

Διεθνές Συμπόσιο

για μια Νέα Ελευσίνα

Με στόχο τη συνέχιση του διαλόγου και της δράσης αναμένεται το 4ο Διεθνές Συμπόσιο για μια Νέα Ελευσίνα να επιστρέψει στις 24–26 Σεπτεμβρίου 2026, με θεματική «Επιστήμη, Τέχνη και το Πνεύμα της Ίασης». Το World Human Forum, όμως, θα συνεχίσει να «δίνει το παρών» στην Ελευσίνα με δράσεις και εκδηλώσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Οι διοργανωτές-υποστηρικτές

Το 3ο Διεθνές Συμπόσιο για μια Νέα Ελευσίνα  διοργανώθηκε από το World Human Forum, ενώ με την υποστήριξη της Περιφέρειας Αττικής, της 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής και σε συνεργασία με το δήμο Ελευσίνας.

Λίγα λόγια

για το

World Human Forum 

Το World Human Forum ( WHF) είναι μια «δεξαμενή» σκέψης και δράσης που επιδιώκει να συμβάλλει στη δημιουργία ενός νέου οικολογικού πολιτισμού. Έχει ως συμβολική βάση και αφετηρία τους Δελφούς, ενώ αξιοποιεί τη δύναμη εμβληματικών τόπων (Ελευσίνα, Δήλος, Αρχαία Ολυμπία, Λύκειο Αριστοτέλη) και συνδέει καινοτόμες δυνάμεις του πλανήτη μας.  «Στοχεύει» σ’ ένα νέο αφήγημα για την ανθρωπότητα.

Η μεθοδολογία του WHF αποτυπώνεται στο «Δελφικό Κύβο», ο οποίος «αντικατοπτρίζει» μια ολιστική προσέγγιση που βασίζεται στις αξίες της βιωσιμότητας και αναγέννησης, της δημοκρατίας, της εκπαίδευσης, της εσωτερικής μεταμόρφωσης, της επιστήμης και τεχνολογίας,  καθώς και της τέχνης.

©Typologos.com 2025