Elysium – Το αύριο είναι εδώ
Γράφει ο
Νίκος Μόσχοβος
Δημοσιογράφος- Συγγραφέας
O δημοσιογράφος-συγγραφέας Νίκος Μόσχοβος αναφέρεται στο μήνυμα της ταινίας «Elysium» του Νιλ Μπλόμκαμπ.Φωτογραφία από Julius H. από το Pixabay
Μερικές φορές χρειάζεται ένας δημιουργός δια της «τεθλασμένης» οδού να μιλήσει ή να γράψει ή να «αποτυπώσει» στο κινηματογραφικό φακό τη σύγχρονη πραγματικότητα, προκειμένου να ξεπεράσει τα εμπόδια, που θέτει η σύγχρονη βιομηχανία του θεάματος.
Η τακτική του σκηνοθέτη
Την τακτική αυτή φαίνεται ότι «ακολούθησε» ξεκάθαρα ο Καναδός σκηνοθέτης, παραγωγός-δημιουργός διάφορων κινουμένων σχεδίων και σεναριογράφος, Νιλ Μπλόμκαμπ (Neill Blomkamp) στο φιλμ επιστημονικής φαντασίας με τίτλο: «Elysium» (2013).
Τι έκανε; Πήρε τέσσερις «αστέρες», τους Ματ Ντέιμον (Matt Damon), Τζόντι Φόστερ (Jodie Foster), Άλις Μπράγκα (Alice Braga) και Σάρλτο Κόπλεϊ (Sharlto Copley) για τους κεντρικούς ρόλους, ενώ έγραψε το σενάριο με τις δομές μιας παραγωγής του Χόλυγουντ για να ξεπεράσει τις τυχόν δυσκολίες ως προς τη χρηματοδότηση.
Δημιούργησε πάλι ένα περιβάλλον της Γης, που υφίσταται στο μέλλον, όπως έκανε και στο φιλμ επιστημονικής φαντασίας «District 9».
Η υφή της ιστορίας
Άρχισε μετά να «υφαίνει» την ιστορία και να εισέρχεται στο αγαπημένο θέμα του, που είναι οι ταξικές και οι κοινωνικές διαφορές, ενώ «αποτύπωσε» τον ήρωα Μαξ, που τον ενσαρκώνει ο Ματ Ντέιμον ως έναν άνθρωπο με αδυναμίες, ο οποίος αναγκάζεται ελέω των καταστάσεων να θυσιαστεί για ένα μεγάλο ανθρώπινο σκοπό.
Ο Νιλ Μπλόμκαμπ είχε τη φαεινή ιδέα να δημιουργήσει το κόσμο των πλουσίων «Elysium» στη στρατόσφαιρα, όπου οι κατέχοντες ως πολίτες έχουν τα πάντα «στα χέρια τους ( ακόμα και τις υπέρτατες λύσεις για την υγεία). Γι’ αυτούς, οι υπόλοιποι άνθρωποι ( η πλειοψηφία του κόσμου) είναι απλώς νούμερα, αριθμοί κι αναλώσιμοι μπροστά στην επίτευξη περισσότερου πλούτου.
Δεν τους νοιάζει τίποτα, αλλά ως κατέχοντες τους ενδιαφέρει απλώς να διατηρήσουν τα κεκτημένα της πλουσιοπάροχης ζωής τους. Όλα τα έχουν τακτοποιημένα, αλλά δεν έχουν υπολογίσει τον ανθρώπινο παράγοντα, στον οποίο επικρατούν δυο αντίθετα συναισθήματα: Η Απληστία και η Αγάπη για τον άνθρωπο.
Η απληστία
και η ανθρωπιά
Την απληστία ενσαρκώνουν με μαεστρία στο φιλμ οι Τζόντι Φόστερ ως υπουργός άμυνας και ο ως λανθάνων μυστικός πράκτορας Σάρλτο Κόπλεϊ. Την ανθρωπιά ενσαρκώνουν οι Ματ Ντέιμον και Άλις Μπράγκα, οι οποίοι ως πρόσωπα της ιστορίας δεν είναι οι τέλειοι, αλλά αγαπούν, νιώθουν, καθώς και συμπάσχουν.
Το μήνυμα του σκηνοθέτη
Τι μήνυμα μας «μεταφέρει» ο Νιλ Μπλόμκαμπ; Απάντηση: Το σύστημα είναι καταδικασμένο να «χάσει τη μάχη» (όχι παντελώς), αλλά γιατί ξέχασε για ακόμη μια φορά να δείξει το ανθρώπινο πρόσωπο του. Θα αντικατασταθεί με κάτι άλλο και η αλλαγή θα γίνει εκ των έσω, γιατί εκεί θα «οδηγήσει» τα πράγματα η απληστία των κατεχόντων.
Η ανθρωπότητα
και η ελπίδα
Προηγουμένως, όμως, πάλι η ανθρωπότητα θα υποφέρει μέχρι να βρει την διέξοδο και την ελπίδα, που θα τη «φέρουν» άνθρωποι, οι οποίοι «δε θα έχουν τίποτα να χάσουν». Μάλιστα, δε θα είναι τέλειοι κι ούτε έμποροι της ελπίδας. (σ.σ.Άραγε, για ποιους «χτυπά» η καμπάνα; Έλα ντε…). Δε θα είναι ιδεολόγοι, αλλά θα προέλθουν από τους ανθρώπους της ανάγκης.
Ο κύκλος
της κοινωνικής εναλλαγής
Ο κύκλος της κοινωνικής εναλλαγής ακολουθεί πάντοτε τον ίδιο κανόνα. Καμία ιστορία δεν έχει τελειώσει. Πάντοτε αρχίζει η ίδια ιστορία ξανά, αλλά στο μεταξύ «για να έρθει το αύριο» θα γίνουν οι θυσίες πάντοτε από λίγους.
Πραγματικά, αν έκανε αυτή την ταινία ο Νιλ Μπλόμκαμπ με ένα σενάριο, που θα περίγραφε το σήμερα, ίσως να μην έβρισκε διέξοδο να τη «γυρίσει». Εδώ, όμως, την τοποθετεί στο μέλλον. Με αυτό τον τρόπο μας «μίλησε» και έδωσε μια σαφή προειδοποίηση για το σήμερα:
Χωρίς κοινωνικές παροχές, θα «αναγκαστεί» το σύστημα «να πεθάνει και να γεννηθεί ξανά». Μόνον, με τη δημιουργία διάφορων κοινωνικών παροχών προς τους πολλούς θα μπορέσει το σύστημα να νικήσει και πάλι.
«Αστράφτει» σα διαμάντι
Η ταινία «αστράφτει» σα διαμάντι με ένα σενάριο, το οποίο βασίζεται και ανακυκλώνεται στα λόγια της μοναχής, καθώς και στην εικόνα της γης στο μενταγιόν.
©Typologos.com 2026
