Εκδήλωση μνήμης για τους εθνομάρτυρες Κύπρου και Πόντου Ευαγόρα Παλληκαρίδη και Νίκο Καπετανίδη

Πραγματοποιήθηκε

την Κυριακή 5 Απριλίου 2026

στο ΑΠΘ

Αφιερωμένη στη μνήμη των εθνομαρτύρων της Κύπρου και του Πόντου,  Ευαγόρα Παλληκαρίδη και Νίκο Καπετανίδη ήταν η εκδήλωση και η συναυλία με το Μουσικό Σχολείου Πάφου, που πραγματοποίησαν τρεις φορείς της Θεσσαλονίκης την Κυριακή 5 Απριλίου 2026 στην αίθουσα τελετών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου (ΑΠΘ),  όπου παρέστη και ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης.

Τίτλος- διοργανωτές

και χαιρετισμοί

Η εκδήλωση «έφερε» τον εξής τίτλο: «Στα βήματα των Ηρώων: Ευαγόρας Παλληκαρίδης – Νίκος Καπετανίδης από την Τραπεζούντα στην Πάφο και στη Θεσσαλονίκη».

Τη διοργάνωσαν:

♦Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

♦Το Γενικό Προξενείο της Κυπριακής Δημοκρατίας στη Θεσσαλονίκη.

♦Το Σωματείο Δράσης «Νίκος Καπετανίδης».

 Στην εκδήλωση απηύθυναν χαιρετισμό:

♦Ο πρύτανης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης-καθηγητής, Κυριάκος Αναστασιάδης.

♦Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης.

 Ο χαιρετισμός

του πρύτανη του ΑΠΘ

Στο χαιρετισμό του, ο πρύτανης του ΑΠΘ- καθηγητής Κυριάκος Αναστασιάδης, τόνισε ότι η συγκεκριμένη εκδήλωση δεν ήταν απλώς μια τυπική τιμή στη μνήμη, αλλά μια ουσιαστική «γέφυρα», που συνδέει τόπους και εποχές του Ελληνισμού.

Ο πρύτανης ανέφερε χαρακτηριστικά ότι ο Πόντος, η Κύπρος και η Θεσσαλονίκη συγκροτούν «τρεις γεωγραφίες με μία ψυχή: ο Πόντος μάς θυμίζει τη δύναμη της μνήμης, η Κύπρος μάς θυμίζει το τίμημα της ελευθερίας και η Μακεδονία μας θυμίζει τη συνέχεια του Ελληνισμού μέσα από την παιδεία. Γι’ αυτό και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο δεν είναι απλώς ένας τόπος γνώσης. Είναι ένας τόπος όπου η ιστορία γίνεται συνείδηση και η μνήμη γίνεται ευθύνη».

 Το ΑΠΘ

και η ιστορική συνείδηση

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο πρύτανης και στο ρόλο του Πανεπιστημίου, επισημαίνοντας ότι το ΑΠΘ δεν αποτελεί μόνο χώρο μετάδοσης γνώσης, αλλά και πεδίο καλλιέργειας ιστορικής συνείδησης.Ο κ. Αναστασιάδης υπογράμμισε ότι η μνήμη δεν είναι παθητική διαδικασία, αλλά ευθύνη, που «μεταφέρεται» από γενιά σε γενιά. Παράλληλα, τόνισε ο κ. Αναστασιάδης ότι η παιδεία αποτελεί τον πιο «σταθερό δεσμό» ανάμεσα στην Ελλάδα και στη Κύπρο.

 Ευαγόρας Παλληκαρίδης

Το σύμβολο της θυσίας

ενός νέου ανθρώπου

 Αναφερόμενος στον Ευαγόρα Παλληκαρίδη «στάθηκε» ιδιαίτερα ο πρύτανης στο γεγονός ότι επρόκειτο για ένα νέο άνθρωπο μόλις 19 ετών. Τόνισε πως η μορφή του «συμπυκνώνει» την έννοια της αυτοθυσίας, ενώ υπογράμμισε τη διπλή ιδιότητά του ως αγωνιστή της ΕΟΚΑ και ως ποιητή.Με αναφορά στους συγκλονιστικούς στίχους του λίγο πριν «οδηγηθεί» στην αγχόνη, το 1957, από τις βρετανικές αποικιακές αρχές, ανέδειξε ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης το διαχρονικό μήνυμα της ελευθερίας και της αξιοπρέπειας. Ο πρύτανης του ΑΠΘ σημειώνοντας ότι ο λόγος του Ευαγόρα Παλληκαρίδη εξακολουθεί να εμπνέει.

 Νίκος Καπετανίδης

 Ακέραιος δημοσιογράφος

και αγωνιστής του πνεύματος

Επίσης, ο πρύτανης υπογράμμισε, τη σημασία της προσωπικότητας του Νίκου Καπετανίδη, τονίζοντας ότι αποτέλεσε συνάμα πρότυπο δημοσιογραφικής ακεραιότητας και θάρρους.Αναφέρθηκε στη δράση του Νίκου Καπετανίδη,στο μαρτυρικό Πόντο και στην αταλάντευτη στάση του υπέρ της δικαιοσύνης, ακόμη και με κόστος τη ζωή του. Όπως επισήμανε ο κ. Αναστασιάδης, η θυσία του, στα δικαστήρια της Αμάσειας, το 1921, αποτελεί παράδειγμα ηθικού μεγαλείου.

 Δύο μορφές

ένα διαχρονικό μήνυμα

Ο πρύτανης τόνισε ότι, παρά τη διαφορετική γεωγραφική και ιστορική αφετηρία τους, οι δύο τιμώμενες προσωπικότητες «ενώνονται» μέσα από κοινές αξίες: Την ελευθερία, τη δικαιοσύνη και την αξιοπρέπεια.Μάλιστα, ο κ. Αναστασιάδης υπογράμμισε ότι τέτοιες μορφές υπενθυμίζουν πως η ιστορία δε γράφεται μόνο από τις μεγάλες προσωπικότητες, αλλά:«Γράφεται και από ανθρώπους που πιστεύουν σε αξίες μεγαλύτερες από τους ίδιους».

Το μήνυμα

προς τη νέα γενιά

Η ευθύνη της συνέχειας

Απευθυνόμενος στις φοιτήτριες και στους φοιτητές, υπογράμμισε ο πρύτανης του ΑΠΘ ότι ο Παλληκαρίδης ήταν συνομήλικός τους, υπογραμμίζοντας πως η ευθύνη απέναντι στην ιστορία δεν αφορά μόνο στο παρελθόν, αλλά και στο παρόν. Για την ανδρεία σημείωσε ο κ. Αναστασιάδης ότι όπως τη δίδαξε ο Αριστοτέλης, αποτελεί την ισορροπία ανάμεσα στο φόβο και στην τόλμη.

«Είναι η δύναμη του ανθρώπου να πράττει το σωστό ακόμη και όταν γνωρίζει το κόστος. Γι’ αυτό και η αποψινή εκδήλωση δεν είναι μόνο μια στιγμή μνήμης. Είναι μια υπενθύμιση ότι η ιστορία του Ελληνισμού συνεχίζεται κάθε φορά που η παιδεία συναντά το ήθος και τη συνείδηση».

Ο χαιρετισμός

του προέδρου

της Κυπριακής Δημοκρατίας

Χαιρετισμό απηύθυνε και ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, ο οποίος ανέφερε ότι:

«Τον περασμένο Σεπτέμβριο είχα τη χαρά να παρακολουθήσω την πρώτη εκδήλωση που έγινε για τον Παλληκαρίδη και τον Καπετανίδη στη γενέτειρα πόλη μου, στην Πάφο, από την οποία έλκει την καταγωγή του και ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης.Και σίγουρα, δε μπορούσα να απουσιάσω και από το καλλιτεχνικό μνημόσυνο εδώ στη Θεσσαλονίκη, θέλοντας με την παρουσία μου να μεταφέρω, ανάμεσα σε πολλά άλλα, και την ευγνωμοσύνη του λαού μας, για τους δύο αυτούς ήρωες, αλλά και για να τιμήσω τους διοργανωτές της αποψινής εκδήλωσης.

Η συγκίνησή μου είναι ακόμη μεγαλύτερη γιατί τον περασμένο Οκτώβριο, σε αυτή τη φιλόξενη αίθουσα, κηρύξαμε πανηγυρικά την έναρξη λειτουργίας της πρώτης έδρας κυπριακών σπουδών στην Ελλάδα, στην Νομική Σχολή αυτού του πνευματικού «φυτωρίου», το οποίο διατηρεί ιστορικούς δεσμούς με τη Κύπρο».

Για τη σύνδεση

των Ελλήνων

της Κύπρου και του Πόντου

 Ο κ. Χριστοδουλίδης υπογράμμισε πως:

«Οι Έλληνες της Κύπρου και οι Έλληνες του Πόντου γνωρίζουμε πολύ καλά τον πόνο της προσφυγιάς. Γιατί πέραν όλων των άλλων δεσμών, «κουβαλούμε» και οι δύο μας το άχθος του βίαιου ξεριζωμού. Τα βιώματα, οι πόθοι και οι αγώνες μας είναι κοινοί. Καθόλου τυχαία, λοιπόν, μια από τις πρώτες αποφάσεις που πήραμε συνειδητά μόλις αναλάβαμε την ευθύνη διακυβέρνησης του τόπου, ήταν η καθιέρωση της 19ης Μαΐου ως Ημέρα Μνήμης και Τιμής των θυμάτων της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου σε όλα τα σχολεία στην Κύπρο.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η απόφασή μας για την ανέγερση μνημείου για τη Γενοκτονία του Πόντου στο Παραλίμνι, αλλά και η απόφαση του υπουργικού συμβουλίου της Κυπριακής Δημοκρατίας για τη δημιουργία Κέντρου Ποντιακού Πολιτισμού στη Λευκωσία, ως ελάχιστη αναγνώριση των κοινών αγώνων μας,των κοινών  στόχων μας και των κοινών επιδιώξεων μας».

Η υποχρέωση

προς τα παιδιά

«Έχουμε υποχρέωση να μιλάμε στα παιδιά μας για την ιστορία και τους αγώνες του λαού και του έθνους μας, ώστε μέσα από τη γνώση να καταφεύγουν στις ανεξάντλητες πηγές των διδαγμάτων και των προτύπων. Γιατί φίλες και φίλοι, η αρετή και η τόλμη, απαιτεί «βαθιά γνώση». Και γνώση πρώτα από όλα του εαυτού σου, δηλαδή της πραγματικής σου ιστορίας», τόνισε ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Εξέφρασε, δε, την ιδιαίτερη χαρά του, γιατί με πρόσφατη απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης, ο αγώνας της ΕΟΚΑ, ο αγώνας του Παλληκαρίδη και των άλλων παιδιών της Κύπρου, εορτάζεται πλέον και στα ελληνικά σχολεία»

Το τάμα  ζωής

του προέδρου

της Κυπριακής Δημοκρατίας

«Ανάμεσα στο εκλεκτό ακροατήριο βρίσκονται απόψε μαζί μας μέλη των οικογενειών Σαγκαλίδη, Τσιτιρίδη, Χαραλαμπίδη και Κουτρούλη, των τεσσάρων ηρώων, οι οποίοι το 1974 έπεσαν μαχόμενοι υπέρ της ελευθερίας της Κύπρου και ήταν αγνοούμενοι για δεκαετίες.Μόλις πριν από δύο χρόνια έγινε κατορθωτή η ταυτοποίηση των οστών τους και ο ενταφιασμός τους στη γενέθλια γη της Μακεδονίας.Χαιρετώ με συγκίνηση τα μέλη των οικογενειών αυτών των παλληκαριών, και τους μεταφέρω την παντοτινή ευγνωμοσύνη του Κυπριακού Ελληνισμού.

Η θυσία τους είναι η πυξίδα του προσανατολισμού μας. Και ο μόνος δρόμος για τη δικαίωση του αγώνα τους είναι η απελευθέρωση της Κύπρου, για την οποία, έδωσαν τη ζωή τους δεκάδες Έλληνες αδελφοί μας, Μακεδόνες, και Έλληνες του Πόντου, οι οποίοι ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα για βοήθεια, τόσο το 1964, όσο και το «μαύρο» Καλοκαίρι του 1974.

Η απελευθέρωση και ο τερματισμός της παράνομης τουρκικής κατοχής αποτελεί την ύψιστη προτεραιότητά μου, είναι το τάμα της ζωής μου, όπως συνηθίζω να λέω, γιατί έτσι ακριβώς το αισθάνομαι.Και θέλω να ολοκληρώσω, επαναλαμβάνοντας ότι θα ήμασταν ανάξιοι να μιλούμε εξ ονόματός τους, εάν η αφετηρία του αγώνα μας είναι οτιδήποτε λιγότερο από την απελευθέρωση της Κύπρου: Από τη Κερύνεια μέχρι και την Αμμόχωστο και από τον Απόστολο Ανδρέα μέχρι και την Τηλλυρία», τόνισε ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με τη στήριξη της Κυπριακής Εστίας Βορείου Ελλάδος και της Ένωσης Κυπρίων Βόρειας Ελλάδας.

©Typologos.com 2026