Άρχισε η διασύνδεση του Ιστορικού Αρχείου του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης με φορείς της πόλης

Συνάντηση

με τον πρόεδρο της ΙΚΘ

Στη διασύνδεση του ιστορικού αρχείου του «προχωρά» ήδη ο Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης (ΙΣΘ).

Συνάντηση

με στελέχη της ΙΚΘ

Αναλυτικότερα, ύστερα από την πρόσφατη παρουσίαση του Ψηφιακού Ιστορικού Αρχείου του ΙΣΘ στα γραφεία του συλλόγου στη Καλαμαριά συναντήθηκε ο πρόεδρος του φορέα των γιατρών Νίκος Νίτσας με τον πρόεδρο της Ισραηλιτικής Κοινότητας, Δαυίδ Σαλτιέλ, τον γενικό διευθυντή, Β. Ναρ και την επιστημονική υπεύθυνη του Εβραϊκού Μουσείου, Ξ. Ελευθερίου.

Ο κ. Νίτσας τους ενημέρωσε για τα ιστορικά έγγραφα-ντοκουμέντα που περιλαμβάνει το ιστορικό αρχείο. Παρουσίασε, δε, άγνωστα τεκμήρια που αφορούν στους Εβραίους-μέλη του ΙΣΘ.

Ακόμη, προβλήθηκε και η ψηφιακή μορφή των διασωσμένων ταυτοτήτων και ορισμένων αξιοσημείωτων -από ιστορικής άποψης- εγγράφων που βρέθηκαν στους φακέλους.

Ανάδειξη

άγνωστων ντοκουμέντων

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης αναδείχθηκαν άγνωστα ντοκουμέντα,τα οποία συμπληρώνουν το παζλ της ιστορικής αφήγησης της Θεσσαλονίκης και της Ελλάδας.Παράλληλα, συμφωνήθηκε η παραχώρηση ψηφιακού υλικού, όπως είναι πχ οι φωτογραφίες ταυτοτήτων, τα έγγραφα φακέλων και  οι καταχωρίσεις από το βιβλίο Μητρώου.Ταυτόχρονα, έγινε λόγος για τη κοινή διοργάνωση μιας εκδήλωσης, στην οποία θα παρουσιαστούν αναλυτικότερα όλα τα ντοκουμέντα.

Επόμενο βήμα

με τον

Προσφυγικό Ελληνισμό

«Εκτός από την επικοινωνία και τη συνεργασία, που έχει ήδη ξεκινήσει με την Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης προγραμματίζεται μία ανάλογη διασύνδεση του Ιστορικού Αρχείου του ΙΣΘ με το Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού στο Δήμο Καλαμαριάς», επισήμανε ο κ. Νίτσας.

Χαρακτηριστικό είναι ότι μετά από πρωτοβουλία του προέδρου του ΙΣΘ κ. Νίτσα συναντήθηκε η υπεύθυνη του αρχείου, Μ. Κατιρλιώτου με τον αντιδήμαρχο ανάδειξης της προσφυγικής ταυτότητας Καλαμαριάς, Σωτήρη Γεωργιάδη, τον ιστορικό, Γεώργιο Μαυρουδή και τον αρχειονόμο, Πάνο Σίσκο.

Όλοι μαζί διερεύνησαν τη υλοποίηση μίας συνέργειας για την παρουσίαση των προσφύγων ιατρών-μελών του ΙΣΘ, ενώ αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με την προσβασιμότητα σε αυτές τις προσπάθειες απόερευνητές, εκπαιδευτικούς, φοιτητές κ.α.Από τη συνάντηση αυτή προήλθε η προσδοκία περί υλοποίησης της συγκεκριμένης συνεργασίας στην ιστορική έκδοση που ετοιμάζει ο ΙΣΘ  για την πληθυσμιακή κατανομή των μελών του στα πρώτα χρόνια της ίδρυσής του.

Συγχαρητήρια

για την

πρωτοπορία του ΙΣΘ

«Ο μοναδικός σύλλογος στην Ελλάδα που έχει ιστορικό αρχείο και μάλιστα πλήρες, είναι ο ΙΣΘ» είπε- μεταξύ άλλων -η καθηγήτρια Ιστορίας της Ιατρικής και διευθύντρια του Μουσείου Ιστορίας της Ιατρικής του ΑΠΘ, Νίκη Παπαβραμίδου μιλώντας στις 22 Απριλίου 2026 κατά τη διάρκεια  της παρουσίασής του αρχείου στα γραφεία του συλλόγου στη Καλαμαριά. Στο πλαίσιο της ίδιας εκδήλωσης ονομάστηκε η αίθουσα του ιστορικού αρχείου με το όνομα του πρώτου προέδρου του συλλόγου, Θεμιστοκλή Σακελλαρίδη.

Η καθηγήτρια του ΑΠΘ συνεχάρη τον πρόεδρο του ΙΣΘ Νίκο Νίτσα και τα μέλη του ΔΣ για την καινοτόμα πρωτοβουλία, ενώ χαρακτήρισε το αρχείο ως μια «ανεξάντλητη πηγή πληροφοριών» για την εξέλιξη της ιατρικής ως επιστήμης στην Ελλάδα. Η ίδια τόνισε ότι πρόκειται για ιστορία βασισμένη σε πρωτογενή τεκμήρια.

Σχετικά με την

παρουσίαση

του Ιστορικού Αρχείου του ΙΣΘ

Η παρουσίαση του ψηφιακού ιστορικού αρχείου, που περιλαμβάνει 8.100 τεκμήρια από το 1924,πραγματοποιήθηκε στις 22 Απριλίου 2026 στα γραφεία του ΙΣΘ στη Καλαμαριά, όπου αποτέλεσε την επισφράγιση μιας προσπάθειας, η οποία «ξεκίνησε» πριν από δύο χρόνια με τη συμπλήρωση εκατό χρόνων της ίδρυσης του ΙΣΘ.«Δεν πρόκειται για μια απλή αρχειοθέτηση, αλλά για τη διαφύλαξη της ιστορικής συνέχειας, διότι το υλικό δε καταγράφει μόνο τα γεγονότα, αλλά ολόκληρες εποχές, κρίσεις, κοινωνικές μεταβάσεις και τον τρόπο με τον οποίο η ιατρική κοινότητα ανταποκρίθηκε σε αυτές, «αγγίζοντας»παράλληλα την ιστορία της ίδιας της Θεσσαλονίκης, της Μακεδονίας, καθώς και της χώρας», υπογράμμισε ο πρόεδρος του ΙΣΘ, Νίκος Νίτσας.

Ψηφιοποιημένα

και τεκμηριωμένα

Η ιστορικός και υπεύθυνη του ιστορικού αρχείου του ΙΣΘ, Μ. Κατιρλιώτου, παρουσίασε αποσπάσματα από το περιεχόμενο 53 βιβλίων πρακτικών γενικών συνελεύσεων, διοικητικών και πειθαρχικών Συμβουλίων, φακέλους μελών, εκθέσεις, ετήσιες εισφορές και μητρώα.Τα έγγραφα, που διασώθηκαν παρά τις φθορές του χρόνου, ψηφιοποιήθηκαν με τη συνεργασία της διεπιστημονικής ομάδας και του Ερευνητικού Κέντρου «ΑΘΗΝΑ».

Το φυσικό υλικό  του ιστορικού αρχείου του ΙΣΘ φυλάσσεται πλέον στην ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα «Θεμιστοκλή Σακελλαρίδη» προς τιμήν του πρώτου προέδρου του συλλόγου (1924-1926).

Πολύτιμα τεκμήρια

Ανάμεσα στα πολύτιμα τεκμήρια του ιστορικού αρχείου του ΙΣΘ «βρίσκονται»

Οι ιστορικές «φωτογραφίες» της εποχής.

♦Η ρεκλάμα του 1954 σε μία εφημερίδα της Θεσσαλονίκης για πλαστικές εγχειρήσεις από ΩΡΛ γιατρό που είχε εξειδικευτεί στην Αμερική και η οποία προκάλεσε την άμεση επιστολή επιπλήξεως του ΙΣΘ για παραβίαση της ιατρικής δεοντολογίας.

♦Η υπηρεσιακή αλληλογραφία του 1961 για την ανανέωση της άδειας οδήγησης της πνευμονολόγου, Αρίστης Ευνουχίδου-Παγιατάκη, ήτοι της πρώτης γυναίκας δημοτικής συμβούλου στη Θεσσαλονίκη και… παρ’ ολίγον δημάρχου.

♦Η βεβαίωση του 1945 για την επαναλειτουργία της παιδιατρικής κλινικής της Μαρίας Ζωγραφίδου μετά από τη λεηλασία της κλινικής από τους Γερμανούς κατά τη διάρκεια της Κατοχής, ενώ η ίδια είχε φυλακιστεί για την περίθαλψη Άγγλων αιχμαλώτων.

Σημαντικά πρακτικά

Στο ίδιο αρχείο συγκαταλέγονται και πρακτικά του διοικητικού συμβουλίου του ΙΣΘ, που «αποτυπώνουν» την αλληλεγγύη του ιατρικού κόσμου σε κοινωνικές κρίσεις, όπως ήταν:

♦Η ενίσχυση των δημοτικών συσσιτίων το 1932.

♦Η υποστήριξη στην απεργία  των ιατρών του ΙΚΑ το 1950.

♦Η διαμαρτυρία στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας το 1955 για την καταδίκη Κύπριου αγωνιστή.

«Με τη ψηφιοποίηση και την οργάνωση του αρχείου, ο Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης δε διασώζει απλώς το παρελθόν του. Το μετατρέπει σε ζώσα, προσβάσιμη πηγή γνώσης για ερευνητές, ιστορικούς και την ευρύτερη ιατρική κοινότητα, προσφέροντας ένα μοναδικό παράδειγμα για όλη την Ελλάδα», σημείωσε ο γενικός γραμματέας του ΙΣΘ, Νίκος Μπάτζιος, ο οποίος συντόνισε την εκδήλωση παρουσίασης του ιστορικού αρχείου.Ακόμη, στην εκδήλωση μίλησαν η Δέσποινα Τσιαφάκη και η Μελπομένη Καρτά από το Ερευνητικό Κέντρο «Αθηνά», οι οποίες εξήγησαν ότι το ψηφιακό αποθετήριο περιλαμβάνει πλέον χιλιάδες ψηφιοποιημένες εγγραφές με πλήρη μεταδεδομένα, προσφέροντας εύκολη πρόσβαση σε ερευνητές.

Ένα πρότυπο

καλής πρακτικής

Στο «κλείσιμο» της εκδήλωσης συμφώνησαν οι ομιλητές και οι ομιλήτριες ότι το ιστορικό αρχείο του ΙΣΘ αποτελεί σήμερα ένα πρότυπο καλής πρακτικής για τη διαφύλαξη της ιστορικής γνώσης σε όλη την Ελλάδα.Συνάμα, ο πρόεδρος του ΙΣΘ, Νίκος Νίτσας επανέλαβε ότι το ιστορικό αρχείο δε καταγράφει μόνο γεγονότα, αλλά εποχές, κρίσεις, μεταβάσεις και κοινωνικές μεταβολές, αποσπώντας το «θερμό» χειροκρότημα των συναδέλφων – μελών του ΙΣΘ,  καθώς και των προσκεκλημένων.

©Typologos.com 2026