Το μυθιστόρημα «Η Ζωή Ξεκινάει την Παρασκευή» και το διήγημα «Η Φωνή»

Γράφει ο Νίκος Μόσχοβος

Δημοσιογράφος – Συγγραφέας

Ο χώρος και ο χρόνος είναι πάντοτε σχετικός και αυτή τη φορά μας «μεταφέρει» νοερά μέσω του μυθιστορήματος με τίτλο: «Η Ζωή Ξεκινάει την Παρασκευή» (εκδόσεις «Βακχικόν», μετάφραση: Άντζελα Μπράτσου) της καθηγήτριας Πανεπιστημίου,  κυρίας  Ιωάννας Παρβουλέσκου στη Ρουμανία του 19ου αιώνα 

Ο χώρος και ο χρόνος είναι πάντοτε σχετικός και αυτή τη φορά μας «μεταφέρει» νοερά μέσω του μυθιστορήματος με τίτλο: «Η Ζωή Ξεκινάει την Παρασκευή» (εκδόσεις «Βακχικόν», μετάφραση: Άντζελα Μπράτσου) της καθηγήτριας Πανεπιστημίου, κυρίας Ιωάννας Παρβουλέσκου στη Ρουμανία του 19ου αιώνα για να «θίξει» τα ζητήματα της πρώιμης δημοσιογραφίας, της χειραφέτησης των γυναικών μεταξύ των δυο Παγκοσμίων Πολέμων και της μετάβασης του ανθρώπου από τη μια χρονική διάσταση στην άλλη.

Ο «καμβάς» του μυθιστορήματος

Βήμα με βήμα «ξετυλίγεται» όλος ο «καμβάς» του μυθιστορήματος, που προσομοιάζει συγχρόνως με την εξιστόρηση μιας αστυνομικής ιστορίας και μιας διήγησης επιστημονικής φαντασίας συνδυασμένων με τη κλασσική νόρμα της γραφής.

Μέσα από δομημένη σειρά μαθαίνουμε για το τρόπο ζωής εκείνης της εποχής, ενώ παρουσιάζεται σε αντιδιαστολή η θεώρηση της σύγχρονης ανθρώπινης υπόστασης με αυτή των προσώπων του 19ου αιώνα για να μας θυμίσει πως η πραγματικότητα «μεταλλάσσεται», με το χρόνο ως «οδηγό» να «σπρώχνει τα πράγματα προς τα εμπρός» και ο οποίος «θάβει» τη πρώιμη μνήμη.

Ο ήρωας του μυθιστορήματος

Ο Dan, o ήρωας του μυθιστορήματος παλεύει ανάμεσα στο «τότε» και στο «τώρα» προσπαθώντας να «ξεδιαλύνει τα πάντα», αλλά και να ορίσει τον εαυτό του μέσα στο κοινωνικό στάτους της τότε εποχής.

Ο ρους της διήγησης «κυλάει αβίαστα» και τοποθετεί άμεσα τον αναγνώστη στο κλίμα της τότε εποχής δημιουργώντας του όλες εκείνες τις εικόνες, που τον «βυθίζουν» στο «πνεύμα», καθώς και στις ενέργειες των ηρώων ή των ηρωίδων.

Η πρώτη χειραφέτηση

των γυναικών

Το μυθιστόρημα με τίτλο: «Η Ζωή Ξεκινάει την Παρασκευή» μας διηγείται πάρα πολλά πράγματα και «αναπνέει» τις θύμισες του παρελθόντος, θυμίζοντάς μας τη πρώτη χειραφέτηση των γυναικών και τη πορεία, που διένυσε η δημοσιογραφία για να φθάσει σ’ αυτό που είναι σήμερα. Και όπως λέει η ίδια η Ιωάννα Παρβουλέσκου: «Σήμερα δε μπορούμε πλέον να φανταστούμε την ευτυχία έξω από τα πρόσφατα αποκτημένα  δικαιώματά μας…» , ενώ επισημαίνει ότι:

«Ο Τύπος είχε δύναμη από την αρχή και η εξουσία είναι επικίνδυνη».

Και «Η Φωνή»

της Ιστορίας

Στο  πως μια εξουσία  μπορεί να εξελιχθεί σε επικίνδυνη  αναφέρεται και το βραβευμένο διήγημα της ίδιας «Η φωνή», που «βαδίζει στα χνάρια» της ζωής μιας ιστορικής προσωπικότητας, όπως είναι η αρθρογράφος, κριτικός, μεταφράστρια και δημοσιογράφος, Μόνικα Λοβινέσκου.

.Το διήγημα μας θυμίζει μια πλευρά της ιστορίας, που «ξεκίνησε» με τις καλύτερες προοπτικές και χάθηκε μέσα στα «γρανάζια» της επαγγελματικής κομματικής γραφειοκρατίας στερώντας την έκφραση σε κάθε διαφορετική άποψη, η οποία αποτελεί βασικό συστατικό στοιχείο της εκάστης ανθρώπινης υπόστασης.

Βασιζόμενο στη πραγματική ιστορία της Μόνικας Λοβινέσκου μας δείχνει το πως η αιώνια «Δίκη» του Φράντς Κάφκα έγινε πραγματικότητα στον 20ο αιώνα, αφού η ιδέα , που «μίλησε» για τον Άνθρωπο με Α κεφαλαίο μετατράπηκε μέσω των κομματικώνγραφειοκρατών σε πραγματικό «εφιάλτη» για όσους ανθρώπους εξέφραζαν μια διαφορετική άποψη επάνω στη διαλεκτική του «παππού»-  Σωκράτη και πίστευαν στη δύναμη του δημοκρατικού διαλόγου.

Η ιστορία είναι

ο κακός αντίπαλος

που κερδίζει

όλους τους πολέμους

Ως διήγημα «Η φωνή» μας θυμίζει μια άλλη όψη των όσων περίγραψε με σαφήνεια ο Μίλαν Κούντερα στο μυθιστόρημα «Η αβάσταχτη ελαφρότητα του Είναι».  Η  ζώσα ιστορία, λοιπόν, βρίσκει τη θέση της στο διήγημα «Η φωνή», που αποτελεί ήδη ένα «διαμάντι» της Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας. Μας κάνει, δε, να σκεφτούμε επάνω στη ρήση της ίδιας της Ιωάννας Παρβουλέσκου για την ιστορία, η οποία είναι ότι:

«Η ιστορία είναι ο κακός αντίπαλος που κερδίζει όλους τους πολέμους. Η παρηγοριά του ανθρώπου είναι ότι κερδίζει ακόμα μερικές μικρές μάχες».

Αντί σχολίου

Την  ομιλία αυτή εκφώνησε ο γράφων το Σάββατο 6 Μαΐου του 2023 στην εκδήλωση για τα έργα της κ. Ιωάννας Παρβουλέσκου, που έγινε με την υποστήριξη του Ρουμανικού Πολιτιστικού Κέντρου στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης και δημοσιεύεται για πρώτη φορά στο διαδίκτυο.

©Typologos.com 2025