Πληθυσμό με ταχύτερο ρυθμό «χάνει» η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας από την Ελλάδα συνολικά!

Ο πληθυσμός

μειώθηκε κατά 5,7%

Οι μεγαλύτερες μειώσεις

σε Σέρρες, Κιλκίς, Πέλλα

Πληθυσμό με ταχύτερο ρυθμό «χάνει» η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΚΜ) από την Ελλάδα συνολικά, αφού το 2024 κατοικούν σε αυτή 1.778.896 άνθρωποι (μείωση της τάξης του 5,7% από το 2011)! Οι μεγαλύτερες μειώσεις παρατηρούνται στις Σέρρες, στο Κιλκίς και στην Πέλλα.

Πρόκειται για τα αποτελέσματα της έρευνας για το δημογραφικό ζήτημα στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, που παρουσιάστηκαν τη Δευτέρα 24 Σεπτεμβρίου 2025 από την αντιπεριφερειάρχη Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Μελίνα Δερμεντζοπούλου και τον διευθυντή ερευνών της εταιρείας δημοσκοπήσεων  «Palmos Analysis»,  Πασχάλη Τεμεκενίδη σε συνέντευξη τύπου στη Θεσσαλονίκη.

Η ταυτότητα της έρευνας

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στις επτά περιφερειακές ενότητες της ΠΚΜ με αναλογική κατανομή με βάση την απογραφή μόνιμου πληθυσμού της ΕΛΣΤΑΤ 2021. Το μέγεθος του δείγματος ήταν 1.203 άτομα, άνδρες και γυναίκες, ηλικίας 17 ετών και άνω.

Σε φάση

υπέρ-γήρανσης η ΠΚΜ!

Σχετικά με τη γήρανση του πληθυσμού στην ΠΚΜ καταδείχθηκε μέσω της έρευνας:

♦Μια εξαιρετικά υψηλή αύξηση ηλικιών άνω των 80 ετών στην ΠΚΜ, ήτοι στο +43%, επάνω από τον εθνικό μέσο όρο!

♦Μια κατάρρευση των ηλικιών 0–39 ετών, με κορύφωση στη μείωση  των ηλικιών 30–39 ετών (–26,5%)!

 ♦Η διάμεση ηλικία στη χώρα ξεπέρασε τα 46 έτη και η Κεντρική Μακεδονία «ακολουθεί».

Οι ερευνητές συμπεραίνουν πως η ΠΚΜ εισέρχεται σε φάση «υπέρ-γήρανσης», με σοβαρές προεκτάσεις για την εργασία, την  υγεία, τν πρόνοια και την αναπτυξιακή δυναμική.

Αποδυναμώθηκε

η δημογραφική αναπαραγωγή!           

Ως προς τη σχέση των γεννήσεων και των θανάτων βρέθηκε μέσω της ίδιας έρευνας ότι

♦Οι γεννήσεις μειώνονται «σταθερά» σε όλες τις περιφερειακές ενότητες της ΠΚΜ.

♦Οι θάνατοι υπερβαίνουν κατά πολύ τις γεννήσεις, κάτι που «οδηγεί» στην  έντονη φυσική μείωση του πληθυσμού.

♦ Το 2024 σημειώθηκαν στην ΠΚΜ συνολικά 11.256 γεννήσεις έναντι 21.868 θανάτων!

 ♦Η τεκνοποίηση των ζευγαριών «μετατοπίζεται» στις ηλικίες των 30–39 ετών, ενώ «καταρρέει» η τεκνοποίηση στις ηλικίες 20–29 ετών!

Κατά τους ερευνητές, η δημογραφική αναπαραγωγή έχει αποδυναμωθεί και η καθυστερημένη τεκνοποίηση δε μπορεί πλέον να αντισταθμίσει τη μείωση!

Σχετικά με τη μετανάστευση

Για το φαινόμενο της μετανάστευσης καταγράφηκε δια της έρευνας:

♦ Η «φυγή» των νέων παραγωγικών ηλικιών προς την Αθήνα και το εξωτερικό.

♦ Οι αγροτικές περιφερειακές ενότητες «χάνουν» άνδρες και γυναίκες ηλικίας 20–39 ετών.

Για τα παιδιά

Ως προς τα παιδιά δείχνουν τα αποτελέσματα της έρευνας ότι:

♦Το 29% των ερωτηθέντων απαντούν ότι δεν έχουν παιδιά. Το 25%  γράφουν πως έχουν παιδιά ηλικίας μέχρι και 17 ετών.  Το 24% σημειώνουν πως έχουν παιδιά ηλικίας 18 έως και 35 ετών. Το 22% αναφέρουν πως έχουν παιδιά  άνω των 35 ετών .

♦Το 50% όσων έχουν παιδιά ηλικίας μέχρι και 17 ετών δηλώνουν ότι οι γονείς τους βοηθούν ή θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην επίβλεψη των παιδιών τους, όταν οι ίδιοι εργάζονται.

♦Ένας στους τέσσερις  μεταξύ όσων έχουν παιδιά μεταξύ ηλικίας των 18 και 35 ετών (25%) απαντούν ότι τα τέκνα τους έχουν ήδη μετακομίσει και ζουν εκτός της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Ταυτόχρονα, το 31% σημειώνουν ότι τα παιδιά τους, σχεδιάζουν να μετακομίσουν από την περιοχή που διαμένουν σήμερα στο μέλλον.

♦Έξι στους 10 όσων δεν έχουν παιδιά γράφουν ότι θα θέλουν ή θα ήθελαν να αποκτήσουν, έναντι 25% που απαντούν ότι δε θέλουν ή δε θα ήθελαν παιδιά. Το 15% αναφέρουν ότι δεν είναι σίγουροι αν θέλουν να αποκτήσουν παιδιά. Μεταξύ όσων δεν έχουν παιδιά, αλλά απαντούν ότι θα ήθελαν να αποκτήσουν, «φαίνεται» πως η πλειοψηφία θα ήθελε να αποκτήσει δύο (2) παιδιά (58%), το 18% τρία τέκνα, το 11% ένα παιδί και μόλις το 8% τέσσερα ή περισσότερα.

Σχετικά με την

οικονομική επιβίωση

Για το θέμα της οικονομικής επιβίωσης εκ της έρευνας «αποτυπώθηκε» πως:

♦Το 70% των ερωτηθέντων δηλώνουν ότι τα «βγάζουν» πέρα ίσα-ίσα με το εισόδημά τους!

♦Μόλις ο ένας στους πέντε (19%) αναφέρουν ότι έχουν τη δυνατότητα να αποταμιεύσουν!

♦Το 11% των συμμετεχόντων υπογραμμίζουν ότι υποχρεώνονται να ξοδεύουν από τις αποταμιεύσεις τους ή να δανείζονται χρήματα για να τα «βγάλουν» πέρα!

Η ακρίβεια

το σημαντικότερο πρόβλημα

Το 69% των συμμετεχόντων υπογραμμίζουν ότι το σημαντικότερο πρόβλημα που υφίστανται σήμερα στην περιοχή που κατοικεί είναι η ακρίβεια και η χαμηλή αγοραστική δύναμη . Ως σημαντικότερα προβλήματα «ακολουθούν» η ανεργία και η έλλειψη των θέσεων εργασίας!

Έπονται:

♦Η μείωση-γήρανση του πληθυσμού (38%).

♦Η κατάσταση των υποδομών (οδικό δίκτυο, σχολεία, νοσοκομεία κτλ. με 36%)

♦Η οικονομική ανάπτυξη (33%).

«Ακολουθούν»:

♦Η καθαριότητα (28%).

♦Η μετανάστευση των νέων και η ερημοποίηση της υπαίθρου (27%).

♦Οι συγκοινωνίες και οι επικοινωνίες (25%).

♦Η εγκληματικότητα (24%).

♦Το περιβάλλον και η ρύπανση (21%).

♦Οι μετανάστες-πρόσφυγες (21%).

♦Ο πολιτισμός και ο αθλητισμός (13%).

♦Η τουριστική ανάπτυξη (11%).

Μοιρασμένες οι απόψεις

για την ποιότητα ζωής

«Μοιρασμένες» , όμως, «φαίνεται» ότι είναι οι απόψεις των πολιτών της ΠΚΜ, για την ικανοποίηση από την ποιότητα ζωής στην περιοχή της κατοικίας τους, αφού μια «ελαφρά» πλειοψηφία «εμφανίζεται» ικανοποιημένη. Έτσι.το 55% των ερωτηθέντων δηλώνουν ότι είναι «πολύ» (7%) ή «αρκετά» ικανοποιημένοι από την ποιότητα ζωής στην περιοχή τους. Στον αντίποδα «βρίσκεται» το 45% των συμμετεχόντων, που απαντούν ότι είναι «λίγο» (34%) ή «καθόλου» (11%) ικανοποιημένοι από την ποιότητα ζωής στην περιοχή κατοικίας τους.

Η σύνδεση

των καλά αμειβομένων

θέσεων εργασίας

με το δημογραφικό

Η πλειοψηφία των ερωτηθέντων (53%) θεωρούν ότι η έλλειψη αξιοπρεπών ή καλά αμειβομένων θέσεων εργασίας αποτελεί το βασικό λόγο για το δημογραφικό πρόβλημα, που παρατηρείται στην περιοχή τους.

Μάλιστα, το 40% των συμμετεχόντων εκτιμούν ότι οι νέοι επιλέγουν γενικά να μη κάνουν παιδιά , ενώ το 28% αποδίδει το δημογραφικό πρόβλημα στην περιοχή ότι λείπουν οι προοπτικές οικονομικής ανάπτυξης.

Το 18% των συμμετεχόντων αναφέρουν ως βασικό λόγο την έλλειψη των κατάλληλων υποδομών υγείας και παιδείας, ενώ το 14% εκτιμούν ότι είναι περιορισμένες οι δυνατότητες της ατομικής και της κοινωνικής εξέλιξης στην περιοχή τους.

Το 11% των ερωτηθέντων αναφέρουν ως λόγο τη χαμηλή ποιότητα ζωής, που παρατηρείται στην περιοχή τους, ενώ το 10% τονίζουν ότι η ζωή στην περιοχή τους δεν είναι ελκυστική για τους νέους ανθρώπους!

 Τέσσερα μέτρα

αντιμετώπισης

του δημογραφικού προβλήματος

Οι ερωτώμενοι προκρίνουν τέσσερα μέτρα για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος στην περιοχή τους, ήτοι:

1.Την αύξηση του επιδόματος τεκνοποίησης και του επιδόματος παιδιού (47%),

2.Την παροχή κινήτρων για τους εργαζόμενους και για τους νέους, ώστε να εγκατασταθούν ή να παραμείνουν στην περιοχή τους (46%).

3.Τη θέσπιση μέτρων για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος (44%).

4.Τη θεσμοθέτηση κινήτρων για τις επιχειρήσεις, ώστε να εγκατασταθούν στην περιοχή ή για να αυξήσουν τις θέσεις εργασίας στην ίδια περιοχή (40%).

«Ακολουθούν», μέτρα, όπως είναι:

♦Η αύξηση της διάρκειας άδειας μητρότητας και η καθιέρωση της άδειας πατρότητας (27%).

♦ Η δημιουργία και η ενίσχυση των δημόσιων υποδομών ολοήμερης φροντίδας των βρεφών και των νηπίων (22%).

♦Η επέκταση του θεσμού των ολοήμερων σχολείων (14%).

♦Η ίδρυση και η λειτουργία «σχολών γονέων» στην περιοχή (6%).

 ♦Η αποτελεσματική ένταξη των προσφύγων που βρίσκονται ήδη στην περιοχή (5%).

Όσοι

έχουν ανήλικα παιδιά

Σημαντικό ποσοστό όσων έχουν ανήλικα παιδιά τονίζει ότι βασίζονται στην υποστήριξη των γονιών τους, για την ανατροφή των παιδιών (από την απλή επιτήρηση, όταν αυτοί εργάζονται μέχρι και την προετοιμασία τους για το σχολείο)!

Όσοι έχουν παιδιά

ηλικίας 18-35 ετών

Η πλειοψηφία όσων έχουν παιδιά ηλικίας 18-35 ετών δηλώνουν ότι τα τέκνα τους, είτε έχουν ήδη μεταναστεύσει εκτός της ΠΚΜ, είτε σχεδιάζουν να το κάνουν στο μέλλον!

Η πλειοψηφία όσων τα παιδιά έχουν ήδη μεταναστεύσει ή σκοπεύουν να μεταναστεύσουν, αναφέρουν ότι η μετακίνηση αυτή των τέκνων τους θα γίνει είτε στο εξωτερικό, είτε σε περιοχή εκτός της ΠΚΜ!

Οι  λόγοι που αφορούν στο εργασιακό περιβάλλον στην ΠΚΜ (έλλειψη θέσεων εργασίας, χαμηλές αμοιβές κ.τ.λ.) αναφέρονται ως οι βασικές αιτίες για την μετανάστευση (υφιστάμενη ή μελλοντική) των παιδιών τους.

Όσοι

δεν έχουν παιδιά

Η πλειοψηφία όσων δεν έχουν τέκνα απαντά ότι θέλει να κάνει παιδιά στο μέλλον (με τον επιθυμητό αριθμό των παιδιών να είναι επάνω τουλάχιστον από τα δύο κατά μέσο όρο), αλλά:

♦Θεωρεί ότι είναι ιδιαίτερα δύσκολο να ανταπεξέλθει οικονομικά με την ανατροφή των παιδιών!

♦Αναφέρει ως λόγους που σχετίζονται με το τρόπο ζωής, αλλά και με την σταδιοδρομία ως ανασταλτικούς παράγοντες για την τεκνοποίηση!

♦Η μεγάλη ανασφάλεια για το μέλλον τους «οδηγεί» στην αναβολή  της τεκνοποίησης!

Δήλωση

της Αντιπεριφερειάρχη υγείας

«Με το δημογραφικό να γιγαντώνεται, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη, οι πολιτικές που «στοχεύουν» στην ανάσχεσή του αποτελούν πλέον εθνική προτεραιότητα. Να θυμίσω ότι η χώρα μας είναι η πρώτη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση που απέκτησε Εθνικό Σχέδιο Δράσης για το Δημογραφικό. Ωστόσο, οι πολιτικές αυτές δεν μπορεί παρά να «περνούν» ως προς την εφαρμογή τους από τις περιφέρειες», τόνισε η Αντιπεριφερειάρχης Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Μελίνα Δερμεντζοπούλου.

«Θεωρήσαμε χρέος μας στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας να αποτυπώσουμε με ακρίβεια το πρόβλημα στην περιοχή μας. Ήταν – αν θέλετε – η πολιτική κατεύθυνση. που δώσαμε για εμβάθυνση στα αίτια που «οδηγούν» στο δημογραφικό, αποτυπώνοντας τις απόψεις των πολιτών ανά ηλικιακή ομάδα, ανά φύλο, ανά περιοχή. Τα αποτελέσματα της έρευνας θα βοηθήσουν., ώστε να εκπονηθεί το περιφερειακό σχέδιο δράσης για το δημογραφικό.

Αυτή η εξειδίκευση θα «βρεθεί» στο επίκεντρο της διαβούλευσης με τους δήμους, με τους φορείς, με τη κοινωνία.  Και στο εξής, όλες οι πολιτικές και οι δράσεις μας θα έχουν πλέον αυτή τη στόχευση, θα τίθενται κάτω από την «ομπρέλα»της αντιμετώπισης του μείζονος προβλήματος: του δημογραφικού», συμπλήρωσε  η κ. Δερμεντζοπούλου.

Το σχόλιο

της Αντιπεριφειάρχη

για την έρευνα

«Η μελέτη συνδυάζει δημογραφικά δεδομένα, ποσοτική και ποιοτική έρευνα και καταλήγει σε ένα συνεκτικό συμπέρασμα: η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας «οδηγείται»  σε ένα μοντέλο πληθυσμιακής πόλωσης, όπου λίγοι αστικοί πυρήνες παραμένουν «σταθεροί», ενώ ο υπόλοιπος χώρος αποψιλώνεται δημογραφικά. Η πολύπλευρη και εντεινόμενη δημογραφική κρίση, με την οποία βρίσκεται αντιμέτωπη η Περιφέρεια αποτυπώνεται σε συνεχή μείωση πληθυσμού σε σχεδόν όλες τις περιφερειακές ενότητες, έντονη γήρανση, με θεαματική αύξηση του πλήθους και του ποσοστού των ατόμων ηλικίας άνω των 80 ετών, «χαμηλές» γεννήσεις και υψηλή φυσική μείωση πληθυσμού, μετανάστευση των νέων και σημαντική απώλεια παραγωγικών ηλικιών, εξασθένηση της οικογένειας ως θεσμού τεκνοποίησης, υποβάθμιση τοπικών υπηρεσιών και ανισότητες αστικού-αγροτικού χώρου, αλλά και αυξανόμενη πρόθεση μετανάστευσης από τους νέους», επισήμανε η αντιπεριφερειάρχης.

Ποιοι δήμοι

εμφανίζουν

μια μικρή πληθυσμιακή

αύξηση

Σύμφωνα με την ίδια, οι δήμοι που εμφανίζουν μια μικρή σχετικά πληθυσμιακή αύξηση είναι μόλις οι 7 από τους 38. Αυτοί είναι οι δήμοι:

♦Ωραιοκάστρου.

♦Θέρμης.

♦Πυλαίας-Χορτιάτη.

♦Κορδελιού-Ευόσμου.

♦Παύλου Μελά.

♦Καλαμαριάς.

♦Κασσάνδρας στη Χαλκιδική.

Αντίθετα, «φαίνεται» ότι η πλειοψηφία των δήμων, ιδίως στις περιφερειακές ενότητες Σερρών, Κιλκίς, Πέλλας και Χαλκιδικής (με εξαίρεση το δήμο Κασσάνδρας), καταγράφουν μια μείωση, η οποία συχνά «ξεπερνά» το 10% ,ενώ «αγγίζει» και το 33% στη Νέα Ζίχνη Σερρών!

«Η τελική εικόνα που διαμορφώνεται από τη μελέτη είναι ότι το δημογραφικό πρόβλημα της Περιφέρειας είναι πολύ-παραγοντικό, διαρθρωτικό και ήδη ορατό στην καθημερινότητα. Η μελέτη καταδεικνύει ότι απαιτούνται άμεσα στοχευμένες παρεμβάσεις, ότι πρέπει να «στοχεύσουμε» σε πολιτικές που θα την κάνουν ελκυστική για τους νέους, τις οικογένειες και τιςεπενδύσεις, ενώ η αναστροφή της τάσης απαιτεί οικονομικές, κοινωνικές και χωρικές πολιτικές ταυτόχρονα », κατέληξε η κ. Δερμεντζοπούλου.

©Typologos.com 2025