Προστασία των δικαιωμάτων των δημιουργών της ΕΕ στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης

Δέσμη συστάσεων

από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Διαφάνεια και δίκαιη αμοιβή απαιτεί η προστασία του δημιουργικού τομέα στην Ευρωπαϊκή Ένωση  λόγω  της χρήσης  έργων πνευματικής ιδιοκτησίας από την τεχνητή νοημοσύνη. Αυτό διακήρυξε την Τρίτη 10 Μαρτίου 2026 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.Φωτογραφία από Olena από το Pixabay

Διαφάνεια και δίκαιη αμοιβή απαιτεί η προστασία του δημιουργικού τομέα στην Ευρωπαϊκή Ένωση  λόγω  της χρήσης  έργων πνευματικής ιδιοκτησίας από την τεχνητή νοημοσύνη. Αυτό διακήρυξε την Τρίτη 10 Μαρτίου 2026 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Δέσμη συστάσεων

για την προστασία

του πνευματικού έργου

Πιο συγκεκριμένα, την Τρίτη 10 Μαρτίου 2026 από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εγκρίθηκε μια δέσμη συστάσεων για την προστασία του πνευματικού έργου από τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ), με 460 ψήφους υπέρ, 71 κατά και 88 αποχές.

Οι ευρωβουλευτές πιστεύουν ότι η νομοθεσία της Ευρωπαϊκής  Ένωσης για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας θα πρέπει να εφαρμόζεται σε όλα τα συστήματα παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης (genAI) στην ευρωπαϊκή αγορά, ανεξάρτητα από την τοποθεσία ανάπτυξης της ΤΝ.

Αμοιβές και διαφάνεια

Μάλιστα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπογράμμισε ότι πρέπει να υπάρχει δίκαιη ανταμοιβή για τη χρήση υλικού από τη genAI, όταν αυτό προστατεύεται από τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, προκειμένου να προστατευθεί ο δημιουργικός τομέας, ο οποίος παράγει το 6,9% του συνολικού Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο ζήτησε  από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει το πώς μπορεί να διασφαλιστεί μια τέτοιου είδους αμοιβή για προηγούμενη χρήση, αποκλείοντας -όμως- το ενδεχόμενο θέσπισης μιας παγκόσμιας άδειας με την οποία οι πάροχοι θα μπορούν να εκπαιδεύουν τα συστήματά τους, με αντάλλαγμα μια εφάπαξ πληρωμή.

Η θέση των ευρωβουλευτών

Οι ευρωβουλευτές τόνισαν τη σημασία της πλήρους διαφάνειας για τη χρήση προστατευόμενου περιεχομένου από την ΤΝ. Υπογράμμισαν πως οι πάροχοι και οι φορείς εφαρμογής της ΤΝ θα πρέπει να παρέχουν λεπτομερή κατάλογο όλων των προστατευόμενων έργων, που χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση της ΤΝ, καθώς και για την αναλυτική καταγραφή της συλλογής δεδομένων από το διαδίκτυο σχετικά με την επεξεργασία και  την παραγωγή απαντήσεων με χρήση ανακτημένων πληροφοριών.

Σύμφωνα με την έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η έλλειψη αυτών θα μπορούσε να εκληφθεί ως παραβίαση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και να επιφέρει νομικές συνέπειες για τους παρόχους και τους φορείς εφαρμογής της ΤΝ.Στην ίδια έκθεση αναφέρεται ότι σε περίπτωση που δικαστήριο κρίνει υπέρ του κατόχου των σχετικών δικαιωμάτων, τότε οι πάροχοι και οι φορείς εφαρμογής θα πρέπει να επιβαρύνονται με όλα τα δικαστικά έξοδα, καθώς και με τις σχετικές δαπάνες.

Αγορά αδειοδότησης

και εξαίρεση

από την εκπαίδευση της ΤΝ

Ταυτόχρονα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δημιουργήσει μια νέα αγορά αδειοδότησης για υλικό που προστατεύεται από τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας.Η αγορά αυτή θα συμπεριλαμβάνει εθελοντικές συλλογικές συμβάσεις αδειοδότησης ανά τομέα και θα αφορά, τόσο μεμονωμένους δημιουργούς, όσο και μικρές ή μεσαίες επιχειρήσεις.

Επιδίωξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να διασφαλίσει ότι οι κάτοχοι των δικαιωμάτων μπορούν να αποκλείσουν το έργο τους από την εκπαίδευση της ΤΝ, προτείνοντας το Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO) ως τον οργανισμό που θα μπορούσε να διαχειριστεί το σχετικό κατάλογο.

Προστασία

των ειδησεογραφικών

Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης

Το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να προστατεύσει τον τομέα του Τύπου και των μέσων μαζικών ενημέρωσης (ΜΜΕ), το έργο του οποίου αξιοποιείται τακτικά από τα συστήματα ΤΝ.

Τα ειδησεογραφικά μέσα των οποίων η επισκεψιμότητα και τα έσοδα εκτρέπονται από τα συστήματα της ΤΝ θα πρέπει να αποζημιώνονται πλήρως.Ακόμη, τα ΜΜΕ θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να αρνούνται τη χρήση του περιεχομένου τους για την εκπαίδευση συστημάτων της ΤΝ. Οι ευρωβουλευτές επέμεναν ότι η συγκέντρωση ειδησεογραφικού περιεχομένου πρέπει να διασφαλίζει την πολυφωνία και τον πλουραλισμό, αποφεύγοντας την επιλεκτική επεξεργασία πληροφοριών ή και τις πρακτικές αυτοπροτίμησης από ρυθμιστές πρόσβασης, που επωφελούνται από τις υπηρεσίες της ΤΝ.

Περιεχόμενο

που δημιουργείται

από ΤΝ και ατομική προστασία

Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το περιεχόμενο που παράγεται εξ ολοκλήρου από την τεχνητή νοημοσύνη δε θα πρέπει να προστατεύεται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας.Στόχος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είναι να διασφαλίσει ότι τα φυσικά πρόσωπα θα προστατεύονται από τη διάδοση περιεχομένου παραποιημένου ή δημιουργημένου από την ΤΝ, ενώ υπογραμμίζει την υποχρέωση των παρόχων ψηφιακών υπηρεσιών να ενεργούν κατά της εν λόγω παράνομης χρήσης.

Δήλωση του εισηγητή

«Χρειαζόμαστε σαφείς κανόνες για τη χρήση πνευματικού έργου με στόχο την εκπαίδευση της ΤΝ. Η ασφάλεια δικαίου θα επιτρέψει στους προγραμματιστές να γνωρίζουν ποιο περιεχόμενο μπορεί να χρησιμοποιηθεί και πώς μπορούν να ληφθούν οι άδειες. Από την άλλη πλευρά, οι δικαιούχοι θα προστατεύονται από μη εξουσιοδοτημένη χρήση του περιεχομένου τους και θα λαμβάνουν αμοιβή. Εάν θέλουμε να προωθήσουμε και να αναπτύξουμε την ΤΝ στην Ευρώπη, προστατεύοντας παράλληλα τους δημιουργούς μας, τότε οι διατάξεις αυτές είναι απολύτως απαραίτητες», δήλωσε ο εισηγητής, Άξελ Βος- Axel Voss (ΕΛΚ, Γερμανία) μετά από το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας.

©Typologos.com 2026