Xρήστος Ν. Καρακάσης: «Θα συναντηθούμε στη δημιουργική αναζήτηση του γίγνεσθαι, της καθημερινότητας, αλλά και στο όνειρο»

Συνέντευξη στο Νίκο Μόσχοβο και στον «Τυπολόγο»

16:18:08,11/09/2018
Γιώργος Μεσσάλας- Χρήστος Ν. Καρακάσης

Οι Γιώργος Μεσσάλας και Χρήστος Καρακάσης στα γυρίσματα της ταινίας “Ταξίδι Πνοής”

Μια συνάντηση στη δημιουργική αναζήτηση του  γίγνεσθαι, της καθημερινότητας και του ονείρου, που είναι η πραγματικότητα προτείνει σε κάθε θεατή ο σκηνοθέτης – παραγωγός Χρήστος Ν. Καρακάσης, ο οποίος πρεσβεύει ότι «η τέχνη είναι ένα ταξίδι ελευθερίας, αυτογνωσίας και ουσιαστικής παρουσίας μας,  επάνω σε αυτήν την γη».

Τάδε έφη ο ίδιος ο γνωστός κινηματογραφιστής, ο οποίος παραχώρησε συνέντευξη  στο Νίκο Μόσχοβο και στον «Τυπολόγο» (www.typologos.com) «σκιαγραφώντας» με λέξεις το νέο κινηματογραφικό ντοκιμαντέρ με τίτλο «Ταξίδι Πνοής», που  απεικονίζει με καρέ το πορτραίτο του  μεγάλου  θεατράνθρωπου Γιώργου Μεσσάλα. Μια ταινία, που θα την απολαύσουν πρώτοι οι θεατές  του επίσημου  Διαγωνιστικού  προγράμματος  του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Χαλκίδας στις  22:38 – 00:08 το βράδυ της Πέμπτης  15 Νοεμβρίου 2018 στο αμφιθέατρο του Μεγάρου της  Περιφερειακής Ενότητας Ευβοίας.

Η κουβέντα περιστράφηκε γύρω από το Γιώργο Μεσσάλα, την τέχνη, την ίδια τη ζωή. Άλλωστε, η ζωή του κάθε καλλιτέχνη είναι ένα ταξίδι πνοής στην απεραντοσύνη του σύμπαντος:

Η παραγωγός- αφηγήτρια- ηθοποιός- συγγραφέας Βασιλική Κάππα, ο Μητροπολίτης Νίκαιας Αλέξιος, ο μεγάλιος θεατράνθρωπος Γιώργος Μεσσάλας και ο σκηνοθέτης- παραγωγός Χρήστος Ν. Καρακάσης

«Ταξίδι πνοής» είναι οι  δυο λέξεις, που συμπυκνώνουν την πορεία της ζωής του Γιώργου Μεσσάλα στον τίτλο του φιλμ. Ποιο, όμως, είναι το βαθύτερο ταξίδι αυτής της ταινίας; 

«Ο κινηματογράφος διαδραματίζει σημαντικό ρόλο  στη διαφύλαξη της εκάστοτε πολιτιστικής ταυτότητας, αλλά και όλων αυτών που αλλιώς θα χάνονταν στο χρόνο.  Η ποικιλομορφία των εποχών, των αισθητικών περιόδων, οι όψεις των πόλεων σε διάφορα μέρη και σε διάφορες χρονικές περιόδους σώζονται χάρη σε αυτόν. Με αυτή του,  την ιδιότητα αναδεικνύεται σε ένα νέο είδος βιβλιοθήκης για τον άνθρωπο. Ψηφιοποιώντας μεγάλο μέρος από το αρχειακό υλικό που βρήκαμε, είδαμε την ιστορία του θεάτρου να περνάει από μπροστά μας, σα  μία πινακοθήκη με πολύτιμα ευρήματα».

Άνθρωποι της τέχνης , ηθοποιοί, σκηνογράφοι, μεταφραστές να έχουν τη δική τους,  θέση και να προσπαθούμε να αξιοποιήσουμε μέρος αυτής της πανδαισίας εικόνων ,μουσικής, καθώς  και έμπνευσης».

Βασιλική Κάππα- Χρήστος Ν. Καρακάσης

H παραγωγός – αφηγήτρια- ηθοποιός- συγγραφέας Βασιλική Κάππα με το σκηνοθέτη παραγωγό Χρήστο Ν. Καρακάση

Ο Γιώργος Μεσσάλας είναι μια προσωπικότητα με βαθιά «αποτυπώματα» στην πορεία της ζωής και της τέχνης, αλλά έκανες μια επισταμένη έρευνα με τους συνεργάτες σου, γι’ αυτήν. Ποιο σημείο της έρευνας σας δυσκόλεψε όλους περισσότερο και γιατί;

«Η μεγαλύτερη δυσκολία είναι οι επιλογές, που κάνω σαν σκηνοθέτης. Ποια πλάνα, ποια μέρη, ποιες μουσικές για πόσο και τι όχι. Πολλές φορές έχουμε την τάση να προσπαθούμε να τα βάλουμε όλα,  αλλά έτσι δεν μπορεί να αναδειχθεί τελικά τίποτα. Η επιλογή είναι πάντα το πιο δύσκολο έργο. Για να βγει μία διάρκεια 90’ λεπτών,  οι ώρες που έχουμε κινηματογραφήσει είναι αμέτρητες. Ψηφιοποιήσαμε περίπου 30 παραστάσεις. Κάναμε γυρίσματα σχεδόν ένα χρόνο. Αρκετούς μήνες στο μοντάζ. Τα καταφέραμε σε μεγάλο βαθμό. Είμαι ευτυχής για αυτό!».

Τα γυρίσματα «κράτησαν» ένα ολόκληρο χρόνο. Άραγε, υπάρχουν σκηνές, που θα άξιζε να μπουν και σε περιόρισαν  τα μοτίβα, καθώς και τα στάνταρντ, που είχες  για το μοντάζ;

«Πάντα στα ντοκιμαντέρ, έχεις πάρα πολύ υλικό που θα μπορούσες να φτιάξεις πολλές εκδοχές της ίδιας ταινίας. Το μοτίβο ή θα έλεγα η σκηνοθετική γραμμή είναι από την αρχή κυρίαρχο, μιας  και έχω σενάριο και έτοιμη την φόρμα πριν από  τα γυρίσματα.

Στην ουσία αυτή είναι και η επιτυχία ,ότι με τα λιγότερα εκφράζεις τα περισσότερα νοήματα και έννοιες που θέλεις, αλλά και με τα περισσότερα δεν προσθέτεις κάτι παραπάνω. Ο κινηματογράφος είναι από τις τέχνες, που είναι αρκετά δομημένη ,και το αποτέλεσμα είναι προϊόν της σωστής διαδικασίας. Το τυχαίο προκύπτει μέσα από συνθήκες ,και πρέπει απλά να το συναντήσεις. Αυτή είναι και η ομορφιά και ταυτόχρονα η δυνατότητα του κάθε καλλιτέχνη».

Βασιλική Κάππα στην αφήγηση του ντοκιμαντέρ "Ταξίδι Πνοής'

H Βασιλική Κάππα σε πλάνο του Χρήστου Ν. Καρακάση κατά τη διάρκεια της αφήγησης του ντοκιμαντέρ “Ταξίδι Πνοής”

Ποια ήταν η πιο συγκινητική στιγμή των «γυρισμάτων» στο συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ, που θα σου μείνει «για πάντα» στη καρδιά και στη σκέψη;

«Υπήρξαν πολλές στιγμές. Αυτή που θυμάμαι έντονα ,και που συζητήσαμε αν θα πρέπει και πώς να μπει στο μοντάζ . Ήταν κάτι πολύ προσωπικό που συνέβη στην παιδική ηλικία του Γιώργου Μεσσάλα. Όσοι παρακολουθήσουν την ταινία θα το εισπράξουν».

Μα αληθινοί ταξιδευτές εκείνοι είναι που φεύγουν

Με ποιους στίχους γνωστού ποιητή θα παρομοίαζες το «Ταξίδι Πνοής» ως κινηματογραφική – προσωπική σκηνοθετική «κατάθεση» – «αποτύπωση» της ζωής  ενός ανθρώπου, που βίωσε μεγάλες στιγμές και μορφές του ελληνικού θεάτρου;

“Μα αληθινοί ταξιδευτές εκείνοι είναι που φεύγουν

μονάχα για να φύγουνε, καρδιές λαφρές καθώς

μπαλόνια, το μοιραίο τους ποτέ δεν τ΄ αποφεύγουν

χωρίς να ξέρουν το γιατί, πάντοτε λένε: Εμπρός!”

Charles Baudelaire – Απόσπασμα από «Το ταξίδι»”.

Βασιλική Κάππα, Γιώργος Μεσσάλας, Χρήστος Ν. Καρακάσης, Ορέστης Δούρβας

Οι παρέες πάντοτε δημιουργούν την Τέχνη:Βασιλική Κάππα, Γιώργος Μεσσάλας και ο Ορέστης Δούρβας, που βρέθηκε πολλές φορές πίσω από την κάμερα

Με ποια κινηματογραφική  φιλοσοφία  προσπάθησες να προσεγγίσεις την προσωπικότητα του Γιώργου Μεσσάλα ; Πιστεύεις πως τα κοντινά πλάνα μπορούν να αποτυπώσουν καλύτερα την ιστορία ενός καλλιτεχνικού μύθου;

«Βρεθήκαμε στο κέντρο της Αθήνας, εκεί που συνήθιζε να πίνει τον καφέ του,  όπως και εμείς (Χρήστος Ν. Καρακάσης, σκηνοθέτης και Βασιλική Κάππα, διεύθυνση Παραγωγής). Γνωριστήκαμε και ξεκινήσαμε να έχουμε μια φιλική και καλλιτεχνική αναζήτηση. Διηγήσεις, ιστορίες από την εποχή του Εθνικού Θεάτρου με το Μινωτή και το Σολωμό. Αναφορές στην Αλκυονίδα που στέγασε τα προσωπικά του,  θεατρικά όνειρα από το 1992 μέχρι και το 2012. Μέσα από τη φιλική και δημιουργική μας,  διάθεση ξεκίνησε η ιδέα να φτιάξουμε ένα ντοκιμαντέρ.

Τα κοντινά πλάνα και τα μακρινά εξυπηρετούν το σενάριο που είχα πάντα στο μυαλό μου. Μία ανθρωποκεντρική προσέγγιση σε φυσικούς χώρους ,με τ ν σκέψη να απελευθερωθεί η έννοια κινηματογράφηση . Στα γυρίσματα η κάμερα έγραφε ελεύθερα, και μέσα από πολλές ώρες έβγαιναν τα καλύτερα μικρά μας,  διαμάντια. Ο Γιώργος είναι πάντα έτοιμος και πρόθυμος. Η ειλικρίνεια που είχε στα γυρίσματα έχει αποτυπωθεί στην ταινία.

Η πιο ελεύθερη φόρμα δημιουργεί συνδετικές σχέσεις με τη μορφή, δίχως η αφήγηση να είναι καταγραφή ή περιγραφή,  αλλά καταλύτης και δημιουργική αναπαράσταση. Είμαστε παρόντες, δίχως να παραβιάζουμε τον χώρο της αναγκαίας ζωτικής απόστασης.

Με την τέχνη της σκηνοθεσίας απευθύνομαι σε όλον τον κόσμο που θέλει να ταξιδέψει. Να μπει μαζί μας σε ένα καράβι σκέψεων, συναισθημάτων, ιδεών, να διαφωνήσει μαζί μου ή να συμφωνήσει.

Χρειάζεται ο θεατής μου, να έχει βιωματική σχέση με τη ζωή. Εγώ έχω βιωματική σχέση με την τέχνη. Θα συναντηθούμε όχι λοιπόν στις περιγραφές και στις κραυγές! Θα συναντηθούμε στη δημιουργική αναζήτηση του γίγνεσθαι, της καθημερινότητας αλλά και στο όνειρο, που για μένα είναι η πραγματικότητα.

Ακόμα πιστεύω ότι ο άνθρωπος μπορεί να αλλάξει μέσω της τέχνης, μέσω ουσιαστικά της εσωτερικής ανάπτυξης του, τον κόσμο, αλλάζοντας βέβαια σιγά σιγά τους γύρω του,  και τελικά τον ίδιο του,  τον εαυτό! Η τέχνη είναι ένα ταξίδι ελευθερίας, αυτογνωσίας και ουσιαστικής παρουσίας μας,  επάνω σε αυτήν την γη!».

Λήψη από την ταινία "Ταξίδι Πνοής"

Όλη η ζωή του μεγάλου καλλιτέχνη Γιώργου Μεσσάλα αποτυπώθηκε στην ταινία “Ταξίδι Πνοής”

Η «Αλκυονίδα»  συνδέει έμμεσα ή άμεσα,  εσένα σα σκηνοθέτη της ταινίας, αλλά και το Γιώργο Μεσσάλα. Πως αισθάνεσαι για το γεγονός ότι κάποιες ξεχωριστές πορείες καλλιτεχνών έχουν κοινά σημεία αναφοράς;

«Οι άνθρωποι και τα κτίρια συναντιούνται .Νιώθω πολύ  όμορφα και ιδιαίτερα ,μια και σε μία εποχή κρίσης κάποια πράγματα υπάρχουν,  για να μας θυμίζουν ένα κοντινό δημιουργικό παρελθόν».

Κρατώντας ένα βιβλίο ο Γιώργος Μεσσάλας απαγγέλει και εσύ βρίσκεσαι πίσω από την κάμερα. Ποια εικόνα της ζωής σου, πέρασε εκείνη τη στιγμή σαν «φωτογραφία της στιγμής» από το μυαλό;

«Θυμήθηκα τις πρώτες μέρες μου στην σχολή κινηματογράφου, που όλα ήταν μαγικά και ελπιδοφόρα. Όταν βρίσκομαι πίσω από μία κάμερα όλα μου φαίνονται διαφορετικά. Ίσως να θέλω να καταγράψω αυτό το διαφορετικό. Για μένα είναι πιο αληθινό!

Άραγε, ποιο είναι το προσωπικό «Ταξίδι Πνοής» του Χρήστου Ν.Καρακάση; Η  ποίηση; Ο κινηματογράφος; Η φωτογραφία ή το εκπαιδευτικό έργο;

«Το ταξίδι ξεκίνησε πριν καταλάβω τον εαυτό μου. Έμαθα να εκφράζομαι με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Το ζητούμενο είναι η εξωτερίκευση των σκέψεων  των αναζητήσεων μου, που για μένα είναι και επικοινωνία.  Το ταξίδι είναι συνεχές δημιουργικό, με στόχους αλλά και απρόοπτα. Οι δυνατότητες γίνονται ικανότητες και προχωράμε μαζί στη ζωή της καλλιτεχνικής φόρμας μου.

Έχω αποδεχτεί την ενοποίηση που φέρνει η ενασχόλησή μου με την τέχνη. Δεν έχω αποκλείσεις και κρίσεις σε σχέση με αυτή την ταυτότητα. Όλη μου,  η ζωή  είναι τέχνη. Δεν θυμάμαι το πριν. Ίσως να μην υπήρξε».

Κατά κάποιο τρόπο στοχεύεις ιδιαίτερα στα κινηματογραφικά πορτραίτα μέσα από τα ντοκιμαντέρ σου. Πηγάζει από μια ιδιαίτερη ανάγκη η προτίμηση στη σκιαγράφηση των προσώπων;

Κάνω δημιουργικά ντοκιμαντέρ με ανθρωπιστική υφή και πρόθεση. Η δημιουργική θεώρηση της πραγματικότητας είναι για μένα ζητούμενο και καλλιτεχνική αναζήτηση. Η ανακάλυψη και η έκπληξη είναι ένα μεγάλο μέρος της διαδικασίας. Οι ταινίες που σκηνοθετώ,  έχουν κινηματογραφικά και καλλιτεχνικά χαρακτηριστικά. Τα θέματα τα βρίσκω ή με βρίσκουν… Η αναζήτηση του ωραίου, του αισθητικά και εννοιολογικά ενδιαφέροντος, που μπορεί να βρίσκεται οπουδήποτε, κρυμμένο, μου δίνει το έναυσμα, να κινηθώ δημιουργικά.

 Υπάρχουν θέματα που με απασχολούν διαρκώς και την κατάλληλη στιγμή βγαίνουν προς τα έξω. Όλες οι ταινίες μου, «γυρίζουν» γύρω από ζωές ανθρώπων. Ο φακός τους παρακολουθεί διακριτικά. Όχι βίαιες κινήσεις της μηχανής και απότομα κοψίματα στο μοντάζ. Κάνω ανθρωποκεντρικό κινηματογράφο, και εθνολογικό, όπως εγώ τον έχω φανταστεί. Χρησιμοποιώ δημιουργικά ηθοποιούς στα ντοκιμαντέρ και οτιδήποτε για να υπηρετήσω την ιδέα».

Ποια παράσταση του Γιώργου Μεσσάλα σε συγκλόνισε προσωπικά και την συμπεριέλαβες στην ταινία;

«Μέσα στην ταινία βλέπουμε πολλά αποσπάσματα από παραστάσεις που έχουν γράψει τη δική τους, ιστορία. «Ο Ριχάρδος ο Γ’» του Σαίξπηρ και το «Ημερολόγιο ενός τρελού» του Γκόγκολ με ενέπνευσαν πάρα πολύ για την ιδιαιτερότητα που είχαν σαν παραστάσεις.

Μετά από την  πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ της Χαλκίδας , που έχει προγραμματιστεί να «ταξιδέψει» η ταινία; Θα τη δούμε και στην πλατφόρμα του OTE TV ή όχι;

«Ετοιμάζεται και η αγγλόφωνη κόπια για τα φεστιβάλ του κόσμου, αλλά θα την δούμε και τηλεοπτικά. Περισσότερα για αυτά σε επόμενο χρόνο. Έχει δημιουργηθεί ένα σχέδιο προβολών».

Θα κυκλοφορήσει και το σενάριο της ταινίας σε βιβλίο;

«Αυτή την στιγμή είμαστε σε σκέψεις για πολλά πράγματα για τις επόμενες κινήσεις μας».

Περίγραψε  με μια πρόταση το τι σημαίνουν για σένα αυτές οι τρεις λέξεις «Πλάνο», «Φως», «Πορεία».

«Το πλάνο είναι η μικρότερη στιγμή δράσης. Χρειάζεται φως για να αναδειχθεί. Πρέπει να ακολουθούμε την σεναριακή φόρμα. ώστε να έχουμε  πορεία για το σωστό αποτέλεσμα!!!».

©Typologos.com 2018

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.