Το πολύκροτο «blow-up» του Michelangelo Antonioni


15:55:53,01/08/2019
Vanessa Redgrave- By Siebbi - cropped version of ipernity.com, CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=15632481

Η ηθοποιός Vanessa Redgrave σε συνέντευξη για το φιλμ “Κοριολάνος” (2011). Φωτογραφία: By Siebbi – cropped version of ipernity.com, CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=15632481

Με το πολύκροτο και βραβευμένο έγχρωμο αριστούργημα «Blow-up» του Michelangelo Antonioni «ανοίγει»  ο νέος  κύκλος  προβολών με τίτλο «Στον ίλιγγο των επιλογών» της  Κινηματογραφικής Λέσχης  των Εργαζομένων της Ε.Ρ.Τ. -3 και του  ΚΕ.Μ.Ε.Σ.  στις 9 το βράδυ της  Δευτέρας  14 Ιανουαρίου 2019 στον  κινηματογράφο  ΒΑΚΟΥΡΑ 1 της Θεσσαλονίκης.

Την ταινία θα προλογίσει ο δημοσιογράφος – κριτικός κινηματογράφου –  συγγραφέας Αλέξης Ν. Δερμεντζόγλου. Στο κοινό θα διανεμηθεί έντυπη κριτική του Raymond Lefèvre. To προς συζήτηση θέμα με το κοινό θα είναι «Η αποδιάρθρωση του νουάρ από τον Αντονιόνι».

Το φιλμ αναφέρεται στην η ιστορία ενός φωτογράφου στο Λονδίνο, που μέσω μιας φωτογραφίας προσπαθεί να ιχνηλατήσει ένα έγκλημα. Πρωταγωνιστούν οι David Hemmings και Vanessa Redgrave. Η ταινία τιμήθηκε με τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ των Καννών του 1967, οπότε ήταν υποψήφια για δύο Όσκαρ.

 «Το  «Blow up»  είναι μια ταινία που – αντίθετα με τη φήμη, η  οποία  θέλει τις προηγούμενες ταινίες του Αντονιόνι στριφνές και δυσανάγνωστες – έχει μια απόλυτη σαφήνεια και παρά την επιφανειακά ψυχαγωγική λειτουργία της, προκαλεί ένα βαθύ στοχασμό.

Όσο περισσότερο απόλαυση προσφέρει στη νόηση και τις αισθήσεις τόσο περισσότερη ανησυχητική γίνεται. Έχεις την εντύπωση πως παρακολουθείς ένα κάποιο ρεπορτάζ μόδας και παγιδεύεσαι στην πλοκή μιας ταινίας μυθοπλασίας. Έχεις την εντύπωση ότι αυτό που ενδιαφέρει είναι η λύση κάποιου αστυνομικού αινίγματος και βρίσκεσαι να προβληματίζεσαι επάνω στο καίριο θέμα της ανθρώπινης αβεβαιότητας.

Έχεις την εντύπωση πως ζεις ένα υπέροχο προσκύνημα στο Λονδίνο κι ανακαλύπτεις ένα συγκλονιστικό επιτάφιο. Κάθε πλάνο της ταινίας περιέχει και μια σημασία αναπάντεχη, αντιφατική επάνω στη σχέση ψευδαίσθηση και πραγματικότητα.

 Το ύφος της αφήγησης είναι ύφος κομψού ντοκιμαντέρ, αποστασιοποιημένης παρατήρησης. Λίγοι διάλογοι και μια εκπληκτική ηχοληψία (από το ανησυχητικό θρόισμα των φυλλωμάτων στο πάρκο μέχρι και  τις αναπηδήσεις της μπάλας του τένις, που υπογραμμίζουν με τρόπο ρεαλιστικό την υπέρτατη ψευδαίσθηση στο τέλος της ταινίας). Και προπάντων μία εκπληκτική χρήση του χρώματος.

Ο Τόμας, που το επάγγελμά του είναι η φωτογραφία, ζει διαρκώς στον κόσμο της ψευδαίσθησης, όπου ακόμη και η γυναίκα σαν μανεκέν μοιάζει μη πραγματική, γίνεται άσαρκη και προβάλλεται μέσα σ’ ένα είδος «εξαϋλωμένης»  σεξουαλικής πράξης, απ’ όπου έχει αφαιρεθεί κάθε ζωικό στοιχείο.

Υποκύπτοντας σε μια κυρίαρχη ροπή προς την αυθεντικότητα, ο Τόμας θα κάνει το ρεπορτάζ του, για τα άσυλα της νύχτας. Μέσα σ’ αυτήν την αναζήτηση της αυθεντικότητας ο Τόμας θα συναντήσει τη γυναίκα, που έμελλε να συντρίψει το όραμα του,  για τον κόσμο. Μια αληθινή γυναίκα: Η  Τζέιν. Με το τέλος της ιστορίας τους, ο φωτογράφος θα γνωρίσει μια μοναξιά παράξενη.

Η μυστηριώδης εμφάνιση της Τζέιν στη ζωή του Τόμας μοιάζει ν’ ανήκει στο ρευστό κόσμο της ανάμνησης και στον αβέβαιο κόσμο του φανταστικού. Τάχα πρέπει ν’ αντιστέκεται κανείς στην ψευδαίσθηση; Πρέπει να την αποδέχεται; Είναι η ψευδαίσθηση ένα καταφύγιο, μια ανάπαυλα; Ο Αντονιόνι απαντά στο τέλος με μια παραβολή,  που περιέχει ένα ολοκληρωμένο στοχασμό επάνω στην αβεβαιότητα της ανθρώπινης γνώσης.

Αξίζει να σημειωθεί πως η κεντρική σκηνή της ταινίας – των μεγεθύνσεων –  χαρακτηρίζεται από μια κινηματογραφική τελειότητα.

Με το παιχνίδι των διαδοχικών μεγεθύνσεων και προπαντός με το έξοχο τρόπο, που εκθέτει ο Αντονιόνι τα ντοκουμέντα κατορθώνει να ξαναδημιουργήσει τη ζωή μέσα από την ακινησία, μέσα απ’ αυτές τις συγκεκριμένες χρονικές στιγμές, οι οποίες  αποτυπώθηκαν μια για πάντα από το φωτογράφο. Πραγματικά κάτι συμβαίνει. Παρευρισκόμαστε σε μια δολοφονία. Βλέπουμε να συντελείται. Ο Αντονιόνι κάνει να γεννηθεί η διάρκεια», σημειώνει ο Raymond Lefevre.

Οι ταινίες που  «γειτνιάζουν» σε προβληματική με  το φιλμ  «Blow up»  είναι οι εξής:

 «Το στοιχείο του εγκλήματος»  του Lars Von Trier , «Η Δίκη»  του Orson Welles,Ο «Κομφορμίστας»  του Bernardo Bertolucci, «Νυχτόβια πλάσματα»  του Tom Ford, «Ο άνθρωπος από το Λος  Άντζελες»  και  «Ψωνιστήρι» του William Friedkin, «Τα ίχνη ήταν ψεύτικα»  του Friedrich Anton Christian Lang, καθώς και «Βασικό ένστικτο»  του Paul Verhoeven.

Το επόμενο φιλμ θα προβληθεί στις 21 Ιανουαρίου 2019 και θα είναι η  αριστουργηματική «Τριστάνα» του Luis Buñuel Portolés.

©Typologos.com 2019

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

13 + 9 =

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.