Τάσος Σωτηράκης: «Δεν υπάρχει χειρότερο από ένα λαό που λειτουργεί με μνήμη χρυσόψαρου»

Συνέντευξη στο δημοσιογράφο Νίκο Μόσχοβο  και στον «Τυπολόγο»
21:21:26,09/16/2019
ΑΡΗΣ- ΘΕΑΤΡΟ ΑΜΑΛΙΑ- Φωτογραφία:Δήμητρα Ψυχογυιού

«Ο Άρης ήταν ένας και μοναδικός. Ο Άρης έγινε ένα σύμβολο πίστης και αγώνα. Αφύπνισε συνειδήσεις με τον τρόπο ζωής του»., λέει ο ηθοποιός Τάσος Σωτηράκης. Φωτογραφία:Δήμητρα Ψυχογυιού

 «Δεν υπάρχει χειρότερο από ένα  λαό που λειτουργεί με μνήμη χρυσόψαρου».

Η ρήση ανήκει στον  ηθοποιό Τάσο Σωτηράκη, ο οποίος  μίλησε  στο δημοσιογράφο Νίκο Μόσχοβο και στον «Τυπολόγο» με αφορμή  το ρόλο του Άρη Βελουχιώτη, που ενσαρκώνει  στο έργο της Σοφίας Αδαμίδου με τίτλο «Άρης».  Πρόκειται για το σπαρακτικό μονόλογο του Άρη Βελουχιώτη, που έγραψε η Σοφία Αδαμίδου και  παρουσιάζεται σε σκηνοθεσία  του Βασίλη Μπισμπίκη στις 9.15 το βράδυ  της Τετάρτης  18 και  Πέμπτης  19 Σεπτεμβρίου 2019 στο Θέατρο Αμαλία (Αμαλίας 71) στη Θεσσαλονίκη.

«Αν δε μάθουμε σε προσωπικό επίπεδο να μαθαίνουμε από τα λάθη μας, και να προχωράμε πως θα διορθώσουμε τα μεγαλύτερα κοινωνικά μας,λάθη;», αναρωτιέται ο Τάσος Σωτηράκης, ο οποίος επισημαίνει πως:«Σίγουρα χωρίς τόλμη  και ρίσκο  δεν προχωράς μπροστά και ειδικά εάν έχεις μεγάλα όνειρα και απαιτήσεις. Το πόσο  ψηλά μπορείς να ανέβεις, όμως, εξαρτάται από το ποσό βαθιά θεμέλια έχεις χτίσει…!»

Σε αυτή την «πτήση στο όνειρο»   ξεναγεί άπαντες  ο βραβευμένος  ηθοποιός μέσα από  τις απαντήσεις του:

 Ο Άρης Βελουχιώτης είναι μια εμβληματική φυσιογνωμία της Εθνικής Αντίστασης, που είχε ξεκάθαρη άποψη για τη χώρα και τον κόσμο. Πως προετοιμαστήκατε γι’ αυτό το ρόλο; Μιλήσατε καθόλου με ανθρώπους, που τον έζησαν από κοντά;

«Πριν ανεβεί στην σκηνή ο Άρης πέρασα 4 χρόνια μελέτης επάνω στη ζωή του. Διάβασα όσο περισσότερα βιβλία μπορούσα που αφορούν στη ζωή και τη δράση του Άρη, είδα όσα βίντεο έχουν σχέση με τον Άρη και την περίοδο που έζησε, διάβασα και άκουσα όσες μαρτυρίες έφτασαν στα αφτιά μου, από όσους γνώρισαν  τον Άρη.

Όχι,  όμως,  κατ’  ιδίαν και σιγά σιγά άρχισα να χτίζω το ρόλο κάτω από την σκηνοθετική γραμμή του Βασίλη (Μπισμπίκης). Πριν από αυτή την μελέτη δεν είχα διαβάσει τόσα πολλά, αλλά θαύμαζα πάντα την πορεία και τους αγώνες του. Ήταν μια προσωπικότητα που πάντα μου κέντριζε το ενδιαφέρον.Με γοήτευε ο τρόπος με τον οποίο χάραξε την πορεία του,  μέσω της ιδεολογίας και των ιδανικών του. Ήταν ένας άνθρωπος με πίστη και αγάπη για το συνάνθρωπο και το καλό του λαού. Τουλάχιστον από τη δική μου σκοπιά, γιατί όπως λέμε και μέσα στην παράσταση…Από τη σκοπιά που το βλέπει κανείς…!

Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι έτσι,  όπως έβλεπα εγώ τον Άρη τον έβλεπε και η Σοφία (Αδαμίδου) και όταν της έκανα την πρόταση να γράψει ένα ρόλο, ένα  μονόλογο για τον Άρη άναψε μια σπίθα,  που μας οδήγησε στο να γίνει άμεσα πράξη.Η προετοιμασία μέσω των δοκιμών, όμως,  δεν ήταν κάτι διαφορετικό από το να έπαιζα έναν οποιοδήποτε άλλο ρόλο. Υπήρξε μια διαδικασία και μια μέθοδος μέσα από την όποια ημέρα με την ημέρα και δοκιμή τη δοκιμή όλο αυτό γινόταν όλο και πιο ανάγλυφο.

Άλλωστε,  το μεγαλείο του Άρη είναι ορισμένο από τον ίδιο. Αυτό που μας ενδιέφερε από την αρχή ήταν να δείξουμε το ανθρώπινο πρόσωπο μιας προσωπικότητας,  που οι αστικοί μύθοι τον κάνουν να φαίνεται εξωπραγματικός. Ο Θανάσης Κλάρας ήταν ένας από εμάς. Ένας άνθρωπος σαν κι εμάς.Με τα πάθη του, με τα καλά του και τα άσχημά  του. Πονούσε, χαιρόταν λυπόταν, νεύριαζε,  όπως όλοι μας. Αυτό είναι που πρέπει να ιντριγκάρει εναν ηθοποιό. Οπότε μας ενδιέφερε πως ο προσωπικός του,  και κοινωνικός του, αγώνας, η προσωπική και κοινωνική του, επανάσταση εξωτερικευόταν.Τι αισθανόταν; Πως το ζούσε; Ποια ήταν η σχέση του,  με τους συντρόφους του, και με την οικογένεια του; Ποια η σχέση του, με τους εχθρούς του; Πάντα σε ανθρώπινο επίπεδο».

 «Ποιος, λοιπόν, μπορεί να ενδιαφερθεί καλύτερα για την πατρίδα του; Αυτοί που ξεπορτίζουν τα κεφάλαια τους από τη χώρα μας ή εμείς που παραμένουμε με τα πεζούλια μας εδώ;», είχε πει κάποτε ο Άρης Βελουχιώτης. Νομίζετε πως αυτή η ρήση αντιπροσωπεύει και την κατάσταση, που ζήσαμε τα τελευταία χρόνια στη χώρα;

«Πείτε μου ένα σημείο της ομιλίας του Άρη στη Λαμία ,όπου από εκεί είναι και το μέρος,  που αναφέρατε, που δεν αντιπροσωπεύει σήμερα τη χώρα  μας. Είναι σαν να κάνει η ιστορία κύκλο. Είναι φοβερό το πως από το 1944 μέχρι και σήμερα τα λόγια καρδιάς αυτού του ανθρώπου, είναι τόσο σημαντικά και τόσο σημερινά.Φυσικά, και μας αντιπροσωπεύει το θέμα είναι ότι ούτε τότε ούτε τώρα έγινε κάτι για να ανατραπεί όλη αυτή η κατάσταση, πάρα κινούμαστε,  όπως πάντα σαν τα πρόβατα…».

Ποια στοιχεία του χαρακτήρα του Άρη Βελουχιώτη νομίζετε πως αντιπροσωπεύουν την ιδιοσυγκρασία σας;

«Ο Άρης ήταν ένας και μοναδικός. Ο Άρης έγινε ένα σύμβολο πίστης και αγώνα. Αφύπνισε συνειδήσεις με τον τρόπο ζωής του. Ένας πρώην αστός που αποτίναξε την αστική ζωή και έμαθε μέσα από τους κόλπους του  Κ.Κ.Ε.  τι σημαίνει παλεύω για αυτά που δικαιωματικά μου ανήκουν. Για πολλούς δίκαιος για άλλους πάλι άδικος.Είναι πολύ δύσκολο να πει κάποιος ότι υπάρχουν στοιχεία που τον αντιπροσωπεύουν και ειδικά στην εποχή μας. Άλλες οι συνθήκες του τότε και άλλες του τώρα. Περισσότερο είναι κοινές ανησυχίες που έχουν να κάνουν με τα πιστεύω μας, τα ιδανικά μας, και την ιδεολογία μας. Ήταν και είναι ο πιο σημαντικός δεσμός αναμεσά σε μένα και σε εκείνον».

Μήπως παρακολούθησαν το μονόλογο κι άνθρωποι, που βίωσαν τα χρόνια της Εθνικής Αντίστασης; Κι αν ναι, ποια ήταν η φράση τους, που αποτυπώθηκε σαν παντοτινή ανάμνηση;

«Έχουν έρθει άνθρωποι που ήταν στον ΕΛ.Α.Σ, που γνώρισαν τον Άρη, που βρέθηκαν μαζί του,  στα βουνά, που τον είδαν όταν πέρασε από το χωριό τους, που έμεινε στο σπίτι τους, άνθρωποι του Δ.Σ.Ε. που έζησαν τη φρίκη του εμφυλίου. Αντάρτες και αντάρτισσες.Είναι οι πιο συγκινητικές και οι πιο βαθιά χαραγμένες στην καρδιά μου, χειραψίες και συνομιλίες που έχω κάνει. Άνθρωποι που το ανάστημά τους, φτάνει μέχρι  και τον ουρανό. Είναι η στιγμή που δεν έχεις να πεις τίποτα. Μου λένε ευχαριστώ για αυτό που έζησαν μέσα από την παράσταση και ευθύς  γίνεσαι πολύ μικρός. Το ευχαριστώ είναι δικό μας,  και όχι δικό τους.

Η φράση που μου έχει μείνει είναι από το Χρήστο  Νταβατζή  ή Χελιδόνι που ήταν αγγελιοφόρος του Άρη στα Γιάννενα. “Είμαι 91. Μου έδωσες 10 χρόνια ζωής. Εσύ δεν το γνώρισες, δεν τον ξέρεις, αλλά όσο σε έβλεπα εκεί επάνω είναι σα να τον έβλεπα. Είδα ξανά τον Άρη”».

Η ιστορία λένε ότι διδάσκει τους ανθρώπους να μην επαναλάβουν τα ίδια λάθη. Ποια είναι η γνώμη σας;

 «Για να διδαχθούμε από την ιστορία πρέπει να τη μελετήσουμε πρώτα, αλλά η πλειονότητα του κόσμου σήμερα δε διαβάζει και δεν ενδιαφέρεται να μάθει. Δεν υπάρχει χειρότερο από ένα  λαό που λειτουργεί με μνήμη χρυσόψαρου. Όλα ξεκινάνε από εκεί. Από τον μικρόκοσμο μας. Αν δε μάθουμε σε προσωπικό επίπεδο να μαθαίνουμε από τα λάθη μας και να προχωράμε πως θα διορθώσουμε τα μεγαλύτερα κοινωνικά μας,  λάθη;

Ο Άρης στην αρχή της παράστασης μιλάει στη συνάντηση του με το κοινό του σήμερα και μιλάει για την ανάγκη του μπορώ, του θέλω για την ανάγκη να ερμηνεύσουμε και να ερμηνευτούμε και όλα αυτά μέσα από ιστορικά και πολιτικά γεγονότα. Από ντοκουμέντα της σύγχρονης ιστορίας της Ελλάδας. Η μελέτη της ιστορίας διατηρεί τη μνήμη ζωντανή και το θέλω της κοινωνίας είναι αυτό,  που θα αφήσει τα λάθη πίσω και θα προχωρήσει μπροστά. Θέλουμε, όμως;».

 Βλέπετε κοινά γνωρίσματα μεταξύ του Άρη Βελουχιώτη και του Τσε Γκεβάρα κι αν ναι ποια;

«Και οι δυο αυτοί άνθρωποι, αυτοί οι ήρωες ήταν άνθρωποι παθιασμένοι και άνθρωποι, που αγαπούσαν τη ζωή. Είχαν πίστη σε ιδανικά. Ιδανικά που οδηγούσαν σε πορεία προς τα επάνω της ανθρώπινης κοινωνίας. Ήταν και είναι παραδείγματα που αγγίζουν στο σήμερα. Ο Άρης και ο Τσε πολέμησαν το  φασισμό και πάλεψαν για το “εμείς”. Δεν είναι τυχαίο ότι παραμένουν και οι δύο σύμβολα της απόλυτης  θυσίας».

 Ποια άλλη ιστορική προσωπικότητα θα θέλατε να ενσαρκώσετε σε ένα θεατρικό μονόλογο;

«Πολλές φορές μεταξύ σοβαρού και αστείου λέω ότι τώρα μετά από  τον Άρη μένει να παίξω το Φιντέλ.Ειλικρινά δε ξέρω να σας απαντήσω. Όπως σας είπα πριν με τον Άρη υπάρχει ένας πολύ δυνατός δεσμός και δεν ξέρω,  αν θα υπάρξει άλλος τέτοιος με κάποια άλλη ιστορική προσωπικότητα».

Το να τολμάς θέλει να «ανοίγεις τα φτερά σου». Άραγε, πόσο ψηλά μπορεί να ανεβεί ο άνθρωπος;

«Σίγουρα χωρίς τόλμη  και ρίσκο  δεν προχωράς μπροστά και ειδικά,  εάν έχεις μεγάλα όνειρα και απαιτήσεις. Το πόσο ψηλά μπορείς να ανέβεις, όμως, εξαρτάται από το ποσό βαθιά θεμέλια έχεις χτίσει…!».

  Χρειαζόμαστε ονειροπόλους ή ιδεολόγους, ώστε να ελπίζουμε σε μια καλύτερη κοινωνία;

«Αναμφισβήτητα και τους δυο. Αυτά πάνε μαζί».

Θα θέλατε να ενσαρκώσετε τον Άρη Βελουχιώτη σε ένα ανοικτό τοπίο, που έζησε κι εκείνος;

«Αυτό το ζήσαμε όταν παίξαμε στην Καλύβα του Στεφανή στην Σπερχειάδα. Από εκεί που ξεκίνησε ο Άρης. Μια καλύβα μεταξύ Μακραιωνής και Σπερχειάδας ανάμεσα στα χωράφια με έναν προβολέα και τα αστέρια.Ήταν μια μαγευτική εμπειρία να είσαι στη φύση με τα βουνά να σε αγκαλιάζουν, τη μυρωδιά του χώματος και το δέος που προκαλούσε η καλύβα. Όλοι όσοι είμασταν εκεί, εκείνη την  ημέρα νομίζω ότι ταξιδέψαμε μαζί με τον Άρη σε όλα τα ανοιχτά τοπία που είδε εκείνος με τα μάτια του.Αν υπάρχει άλλο ένα μέρος που θα ήθελα να παίξω τον Άρη είναι η Δομνίστα. Το πρώτο χωριό,  όπου στις 7 Ιουνίου του 1942 ο Άρης κήρυττε την έναρξη της Εθνικής Αντίστασης».

 Απαντήστε με μια φράση ξεχωριστά στις εξής έννοιες: Ήλιος, Ελευθερία, Ανθρωπιά.

«Θα σας απαντήσω και για τα τρία με το εξής:

“Αυτά τα δέντρα δε βολεύονται με λιγότερο ουρανό,

αυτές οι πέτρες δε βολεύονται κάτου απ’ τα ξένα βήματα,

αυτά τα πρόσωπα δε βολεύονται παρά μόνο στον ήλιο,

αυτές οι καρδιές δε βολεύονται παρά μόνο στο δίκιο.”

Γιάννης Ρίτσος».

©Typologos.com 2019

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.