Τάσος Μπλάτζιος: «Το αύριο είναι ένα διαρκές σήμερα»


Συνέντευξη στο δημοσιογράφο Νίκο Μόσχοβο και στον «Τυπολόγο»

19:03:11,03/17/2019
Τάσος Μπλάτζιος -photo credits Rania Papadopoulou

Ένας άνθρωπος δεν είναι σα μια χώρα που αξιοποιεί τα ερείπια της, τους τάφους της. Που τα ξεπουλάει όλα για εθνικό συνάλλαγμα ζώντας απ’ αυτά» όπως επίσης και «Η προσήλωση της, στα φαντάσματα της, οι υπεκφυγές της, οι αντιγραφές της, τα φρακαρισμένα της μυαλά, τα πτώματα της, τα κιβούρια της, τα εγκλήματα της. Αυτή η χώρα είναι το χτικιό μας».Photo credits Rania Papadopoulou

«Όταν οι συνθήκες μεταλλάσσονται υπάρχει ροή, συνέχεια, ζωή. Το αύριο είναι ένα διαρκές σήμερα»,  λέει ο συν-σκηνοθέτης (μαζί με την Τάνια Κίτσου) – πρωταγωνιστής Τάσος Μπλάτζιος του εμβληματικού μονολόγου «Πεθαίνω σα χώρα»  του Δημήτρη Δημητριάδη,  που  «ανεβαίνει» ήδη στις 9 το βράδυ από την Πέμπτη έως και την Κυριακή  στο BIOS  (Πειραιώς 84).

Ο γνωστός ηθοποιός μίλησε για την παράσταση στο δημοσιογράφο Νίκο Μόσχοβο και στον «Τυπολόγο» για την παράσταση που «δίνει ζωή» στο εμβληματικό κείμενο του Δημήτρη Δημητριάδη «ξεδιπλώνοντας» τη φιλοσοφική διάσταση του χαρακτήρα του. Ο Τάσος Μπλάτζιος μας «ταξίδεψε» στο «Πεθαίνω σα χώρα» στο χθες, στο σήμερα και στο αύριο:

 «Μισώ αυτήν την χώρα. Μου έφαγε τα σπλάχνα. Γράφω σ’ εσένα γιατί μαζί ποθήσαμε να είναι γόνιμα αυτά τα σπλάχνα, κι αυτός ο πόθος μας ένωσε νύχτες και νύχτες… και σ’ άλλες ώρες της μέρας, όταν ξαφνικά γινόταν ένα θαύμα και ξεχνούσαμε τον τρόμο που έτρεχε στους δρόμους καθώς μες στις φλέβες μας… τα εφιαλτικά δελτία ειδήσεων που μας εμπόδιζαν ακόμα και να κοιταζόμαστε… διαβασμένα από θεότρελους εκφωνητές…», έγραψε ο Δημήτρης Δημητριάδης. Θεωρείτε ή όχι ότι, οι σημερινοί νεοέλληνες τρώνε τα σπλάχνα τους αναθυμούμενοι τους αρχαίους κίονες;

«Ειλικρινά, δεν μπορώ να το απαντήσω … Οι νεοέλληνες, δηλαδή οι Έλληνες της Ελλάδας σήμερα τρώνε τα σπλάχνα τους,  με το μνημόνιο, τη φθίνουσα υπαρξιακή αιτιολογία του να ζεις σαν άνθρωπος στην Ελλάδα σήμερα, ίσως στην υφήλιο σήμερα , ίσως πάντα σαν σήμερα. Οι αρχαίοι κίονες ξεθμαίνουν στις κακοφωτισμένες σχολικές γιορτές, μαζί με τα χάρτινα σημαιάκια, και κάποιοι τους κάνουν λάμπες σαλονιού κι άλλοι πάλι τραπεζάκια στον κήπο τους.Υπάρχουν κι αυτοί που βάζουν τη φωτογραφία τους, στο εικονοστάσι, αλλά σίγουρα είναι “αυτοί”, όχι “οι νεοέλληνες”».

Τάσος Μπλάτζιος- Πεθαίνω σα Χώρα - Photo credits Rania Papadopoulou

DNA σημαίνει μνήμη, ενεργή μνήμη καταγεγραμμένη στα κύτταρα, μνήμη που μεταφέρεται μέσα απ’ την γλώσσα και την πολιτισμική παράδοση,που προσδιορίζει την ταυτότητα και του ατόμου και, φυσικά και επακόλουθα, της χώρας. Photo credits Rania Papadopoulou

Η αθυρόστομη, αλλά και ταυτόχρονα ποιητική γραφή του Δημήτρη Δημητριάδη απαιτεί μεγάλη ένταση και διάρκεια επάνω στη σκηνή. Από που νομίζετε ότι «πηγάζει» η ενέργεια του ηθοποιού, όταν κάθε βράδυ θα πρέπει να νιώθει την κάθε στιγμή και ατάκα;

«Από την λατρεία του, για το θέατρο και το εξαιρετικό αυτό κείμενο καθώς επίσης και από την ανταπόκριση του κοινού».

«Το χώμα της έχει πάρει το σχήμα μου… το σώμα μου έχει πια τις διαστάσεις της… Έχω μέσα μου, την μοίρα της… Πεθαίνω σαν χώρα…». Ο κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός και ανεπανάληπτος. Κάθε άτομο είναι ανεπανάληπτο. Μήπως και κάθε χώρα είναι ανεπανάληπτη;

«Η κάθε χώρα αποτελείται από ανθρώπους, ανθρώπους που είναι μοναδικοί και ανεπανάληπτοι, έτσι κι η χώρα είναι μοναδική και ανεπανάληπτη, αφού υπάρχει χάρη στην ζωτική ενέργεια και τις μνήμες των ανθρώπων της, κάτι που συχνά ξεχνάμε μιλώντας για “χώρες”. Ίσως θα ήταν ουσιαστικό να αναφέρουμε εδώ τις “Αόρατες Πόλεις” του Καλβίνο, που πλημμυρίζουν απ’ τους ανθρώπους τους».

Πεθαίνω σαν χώρα- Photo credits Rania Papadopoulou

Η σκηνή, ωστόσο, δεν είναι ούτε συρρίκνωση της ζωής ούτε η ζωή υπό κλίμακα , την έννοια του θανάτου μπορεί να την περιέχει μόνο σαν υπόμνηση και της γέννησης σαν ανάμνηση. Photo credits Rania Papadopoulou

Ποια φράση του έργου νομίζετε πως αποδίδει καλύτερα τα προσωπικά συναισθήματα του ηθοποιού, Τάσου Μπλάτζιου;

«Ένας άνθρωπος δεν είναι σα μια χώρα που αξιοποιεί τα ερείπια της, τους τάφους της. Που τα ξεπουλάει όλα για εθνικό  συνάλλαγμα ζώντας απ’ αυτά» όπως επίσης και «Η προσήλωση της, στα φαντάσματα της, οι υπεκφυγές της, οι αντιγραφές της, τα φρακαρισμένα της μυαλά, τα πτώματα της, τα κιβούρια της, τα εγκλήματα της. Αυτή η χώρα είναι το χτικιό μας».

Η Θεσσαλονίκη και η Αθήνα είναι δυο διαφορετικές πόλεις σε μια χώρα, που βιώνει τον αργό θάνατο λόγω της οικονομικής κρίσης; Ένα σχόλιο επί αυτού.

«Λυπάμαι βαθύτατα για αυτόν ακριβώς τον λόγο διάλεξα και αυτό το κείμενο, ελπίζοντας σε σύντομο χρονικό διάστημα να φανούν στοιχεία ανάκαμψης σύντομα. Είναι αλήθεια ότι η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη πλήττονται από την οικονομική κρίση περισσότερο, οι μικρότερες πόλεις λιγότερο κατά τη γνώμη μου και τα νησιά σχεδόν καθόλου λόγω τουρισμού».

Πεθαίνω σα χώρα- Τάσος Μπλάτζιος - photo credits Rania Papadopoulou

Ο πολιτισμός δεν επιζεί μόνο σε μουσεία, είναι ένα ζωντανό στοιχείο που εξελίσσεται με τον όποιον τρόπο και μεταλλάσσεται επίσης.Photo credits Rania Papadopoulou

«Η ένωση της ψυχής και του σώματος [η γέννηση] δεν είναι με κανένα τρόπο καλύτερη από το χωρισμό τους [το θάνατο]», έλεγε ο Πλάτωνας. Πόσο νομίζετε πως η πλατωνική αυτή θεώρηση τίθεται καίρια από την ενσάρκωση επί της σκηνής του συγκεκριμένου θεατρικού κειμένου;

«“Κοινωνία γαρ ψυχή και σώματι διαλύσεως ουκ έστιν ή κρείττον”- πολυσυζητημένο το απόφθεγμα από τους «Νόμους», που θέτει ένα τεράστιο υπαρξιακό ερωτηματικό. Η σκηνή, ωστόσο, δεν είναι ούτε συρρίκνωση της ζωής ούτε η ζωή υπό κλίμακα , την έννοια του θανάτου μπορεί να την περιέχει μόνο σαν υπόμνηση και της γέννησης σαν ανάμνηση. Κατ’ αυτή την έννοια ο ηθοποιός γεννιέται και πεθαίνει πάντα επί σκηνής , είναι μια σαμανική τελετή που αναπαράγει εσσαεί την πρωταρχική έννοια της θρησκείας και της θυσίας μπρος στα μάτια των θεατών,κάνοντάς τους,συνένοχους και συν-δράστες. Όχι μόνο στο “Πεθαίνω σα Χώρα”, αλλά σαφώς ΚΑΙ σ’ αυτό».

Το να διασκευάζεις ένα κείμενο σαν του Δημήτρη Δημητριάδη αποτελεί μια μεγάλη πρόσκληση. Ποιο σημείο του έργου σας δυσκόλεψε περισσότερο κατά τη διάρκεια της διασκευής και γιατί;

«Είναι όντως πολύ μεγάλη πρόκληση και αφού το διάβασα πολλές φορές εντόπισα με την άδεια του Δ. Δημητριάδη, τον οποίο ευχαριστώ από καρδιάς, τα κομμάτια του κειμένου που άπτονται της σημερινής πραγματικότητας».

Ο αφηγητής, ο ηθοποιός και το DNA. Τρία σημεία ορόσημα, που χρειάζονται διαφορετική προσέγγιση επί της σκηνής. Άραγε, το DNA του κάθε ατόμου πόσο αναπλάθει το DNA της χώρας,όπου ζει;

«Τελευταία είναι της μόδας να κάνει ο κόσμος ανάλυση του DNA του: Αλλά πέρα απ’ αυτόν τον καθαρά βιολογικό παράγοντα, DNA σημαίνει μνήμη, ενεργή μνήμη καταγεγραμμένη στα κύτταρα, μνήμη που μεταφέρεται μέσα απ’ την γλώσσα και την πολιτισμική παράδοση,που προσδιορίζει την ταυτότητα και του ατόμου και, φυσικά και επακόλουθα, της χώρας. Στη  δική μας, παράσταση αυτό το concept είναι καθαρά παρόν μέσα από τις διαφάνειες που συνοδεύουν την παράσταση και που δίνουν ένα πέρασμα από τα τοπία στην εσωτερική, κυτταρική “τοπογραφία” του ανθρώπινου σώματος».

Πεθαίνω σα χώρα-Photo credits Katerina Ntona

Το κάθε έργο τέχνης γεννιέται μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο , που χαρακτηρίζει τον δημιουργό του.Photo credits Katerina Ntona

Πως θα σας φαινόταν η προοπτική μαζί με την Τάνια Κίτσου να «ανεβάσετε» αυτό το έργο σε ένα αρχαίο θέατρο, αν σας δινόταν η ευκαιρία;

«Προκλητική, ενδιαφέρουσα και επικίνδυνη. Πρωτίστως θα έπρεπε να δούμε σε ποιο θέατρο, ο κάθε χώρος επιβάλλει κι άλλες συνθήκες σκηνικής παρουσίας της παράστασης».

Έχετε συνηθίσει τους ανθρώπους ή όχι σαν ηθοποιός και καλλιτέχνης; Ή πάντοτε σας εκπλήττουν προς την μία ή την άλλη κατεύθυνση;

«Θα έλεγα σχεδόν τους έχω συνηθίσει, δεν ήμουν σχεδόν ποτέ καχύποπτος και χαίρομαι, όταν με εκπλήσσουν ευχάριστα, αλλά και τα δυσάρεστα είναι μέσα στο παιχνίδι και πάντοτε καλοδεχούμενα, αυτό που έχουμε να κάνουμε εμείς είναι να τα αντιμετωπίζουμε με δύναμη και κουράγιο».

Πεθαίνω σα Χώρα- Τάσος Μπλάτζιος- Photo credits Katerina Ntona

Πολιτισμός είναι η γλώσσα, πολιτισμός είναι τα έθιμα, πολιτισμός είναι η ζωντανή μνήμη της ιστορίας, ακόμη και τα νεύματα κι οι χειρονομίες. Photo credits Katerina Ntona 

Το λόγο έχει πάντοτε η ιστορία για το θάνατο λαών και πολιτισμών. Άραγε, πόσο μακριά μπορεί να φθάσει ο αρχέγονος ελληνικός πολιτισμός, όταν ακόμα και σήμερα γεννά η σύγχρονη Ελλάδα έργα σαν αυτό του Δημήτρη Δημητριάδη;

«Ο πολιτισμός δεν επιζεί μόνο σε μουσεία, είναι ένα ζωντανό στοιχείο που εξελίσσεται με τον όποιον τρόπο και μεταλλάσσεται επίσης. Πολιτισμός είναι η γλώσσα, πολιτισμός είναι τα έθιμα, πολιτισμός είναι η ζωντανή μνήμη της ιστορίας, ακόμη και τα νεύματα κι οι χειρονομίες. Το κάθε έργο τέχνης γεννιέται μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο,που χαρακτηρίζει τον δημιουργό του. Όπου φτάσει η δύναμη αυτών των στοιχείων φτάνει κι η ουσία του πολιτισμού».

Ποιο άλλο μονόλογο δεν έχετε παίξει ακόμα και θα θεωρούσατε μεγάλη πρόκληση για το διηγηθείτε υποκριτικά επί της σκηνής;

«Θα μου άρεσε πολύ το «Insenso», πάλι του Δ. Δημητριάδη, παρόλο που είναι γυναικείος μονόλογος, αλλά ο φίλος μου,  Δ. Κωνσταντινίδης το σκηνοθέτησε με άντρα σε μια κατά τη γνώμη εξαιρετική παράσταση στη Θεσσαλονίκη και στην Αθήνα».

Ο Δημήτρης Δημητριάδης τι σας έχει πει για το ανέβασμα του έργου του. Θα θέλατε να αναμετρηθείτε με άλλο έργο του;

«Σαφέστατα. Δοθείσης της ευκαιρίας , ναι θα το έκανα».

Πεθαίνω σα Χώρα- Τάσος Μπλάτζιος- photo credits Katerina Ntona

Οι αρχαίοι κίονες ξεθμαίνουν στις κακοφωτισμένες σχολικές γιορτές, μαζί με τα χάρτινα σημαιάκια, και κάποιοι τους κάνουν λάμπες σαλονιού κι άλλοι πάλι τραπεζάκια στον κήπο τους.Photo credits Katerina Ntona

Σήμερα ζούμε σε ένα μεσαίωνα με αιχμή την πληροφορική. Άραγε, το DNΑ σε ποια κατεύθυνση μεταλλάσσεται και που βαδίζει το σύγχρονο θέατρο;

«Όταν οι συνθήκες μεταλλάσσονται υπάρχει ροή, συνέχεια, ζωή. Το αύριο είναι ένα διαρκές σήμερα. Το θέατρο θ’ ακολουθήσει ή ίσως και προδιαγράψει την αισθαντική αλλαγή, αλλά ίσως καταμαρτυρά και τα κοινά στοιχεία που έχουν οι άνθρωποι, τις ανάγκες και την εν-αίσθησή τους, στο χθες , σήμερα , αύριο».

Σκιαγραφείστε με μια πρόταση τις έννοιες «άνδρας – γυναίκα –ζωή»

«Ο άνδρας και η γυναίκα ενώθηκαν μια μέρα και με την απουσία του όποιου Θεού έγιναν ανδρό-γυνο , ερμαφρόδιτη πηγή ύπαρξης, ταυτόσημη του ζεύγους της Ψυχής και του Έρωτα, κι έτσι προέκυψε η ζωή, και μακάρι να ήταν το τέλος του παραμυθιού και να λέγαμε “Happy End”, αλλά … μπα! (βέβαια δεν είναι φράση – είναι ημι-περίοδος …, όμως ελπίζω να μου επιτραπεί). Ευχαριστώ πολύ».

©Typologos.com 2019

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

eighteen − seven =

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.