Σταμάτης Πακάκης: «Όχι μόνον ο σύγχρονος άνθρωπος, αλλά γενικά ο άνθρωπος μου θυμίζει μαριονέτα»

«Σ' όποια στάση κι αν θρηνώ, δε βρίσκω λόγο για να πω... θα σταματήσω».

0
148

Συνέντευξη στο Νίκο Μόσχοβο για τον «Τυπολόγο»

15:46:12,11/05/2018
Φωτογραφία του σκηνοθέτη-ηθοποιού- παραγωγού- σεναριογράφου Σταμάτη Πακάκη
O σκηνοθέτης- παραγωγός- σεναριογράφος- ηθοποιός Σταμάτης Πακάκης μιλά για τον άνθρωπο, τον Ύπνο, τη Μάνα και το όνειρο

Όχι μόνον ο σύγχρονος άνθρωπος, αλλά γενικά ο άνθρωπος θυμίζει μια μαριονέτα, επισημαίνει ο  σκηνοθέτης – παραγωγός  – σεναριογράφος – ηθοποιός  Σταμάτης Πακάκης απαντώντας στις ερωτήσεις του δημοσιογράφου Νίκου Μόσχοβου  και παραχωρώντας  συνέντευξη στον «Τυπολόγο» (www.typologos.com).

H   συνέντευξη αφορούσε στην παράσταση του έργου  «Μάνα»,  που σκηνοθέτησε κι έγραψε ο  πολυσύνθετος δημιουργός και η οποία  παρουσιάζεται  στις 9 το βράδυ της  κάθε Παρασκευής  στο Θέατρο Faust   ( συμβολή των οδών Αθηναΐδος 12 & Καλαμιώτου 11, Κέντρο, τηλέφωνο με αριθμό κλήσης: 210- 32.34.095) στην Αθήνα.

Ο ρους της κουβέντας «κύλησε» με σχόλια επάνω στον Ύπνο, την απώλεια, το σκοτάδι και το φως. «Θέλω να πιστεύω πως υπάρχει πάντα ένα ανοικτό φως δίπλα μας, που μπορεί να μας κρατήσει συντροφιά» μας είπε ο κ. Πακάκης, ο οποίος «ξεδίπλωσε» το προσωπικό όραμά του, μέσα από τις απαντήσεις:

Ζούμε ένα όνειρο μέσα σε ένα όνειρο, άραγε ποιος είναι ο «Κομπέρ» του matrix της ζωής;

«Ίσως το ίδιο μας το μυαλό. Η λεπτή γραμμή ισορροπίας μεταξύ λογικής και τρέλας, πραγματικού κόσμου και ονείρου να μπορεί να ελεγχθεί και να δoθεί σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο,  το οποίο μόνον  ο ίδιος μας ο εαυτός μπορεί να ορίσει. Κάποιες φορές με επιτυχία, κάποιες δημιουργώντας επιπλοκές στην ομαλή λειτουργία μας. Προσωπικά τρομάζω σκεπτόμενος αν ζω σε ένα όνειρο ή στο όνειρο μέσα στο όνειρο. Κι αν είμαι εγώ ο κομπέρ πως τα έχω μπλέξει έτσι; Αν, όμως, είναι κάποιος άλλος;».

Ο Ύπνος στο έργο «Μάνα» καθοδηγεί όλους επί της σκηνής ως μαριονέτες. Πόσο νομίζετε ότι οι κινήσεις και οι σχέσεις των σύγχρονων ανθρώπων παραπέμπουν στο μιμητισμό και στην υποκριτική μιας μαριονέτας;

«Ο Ύπνος είναι ο μικρότερος γιος της Νύχτας. Όντας μικρότερο παιδί και άντρας παραμένει πάντα ένα μικρό αγόρι. Το παιχνίδι του,  είναι να παίζει με τους ανθρώπους που κοιμούνται. Συγκεκριμένα,  του αρέσει να φέρνει στην επιφάνεια ανθρώπινες αναμνήσεις και να τις επεξεργάζεται, συμμετέχοντας.

Εστιάζει στα τραύματα του κάθε «παιχνιδιού»  του. Έτσι,  ο κάθε ήρωας του έργου γίνεται μαριονέτα του, κατά τη διάρκεια της νύχτας. Διαμορφώνει και τροποποιεί τις αναμνήσεις τους, και τις σχέσεις τους,  με το ασυνείδητο και το συνειδητό.

 Όχι μόνον ο σύγχρονος άνθρωπος,  αλλά γενικά ο άνθρωπος μου θυμίζει μαριονέτα. Γεννιέται και αμέσως μπαίνει σε καλούπια. Αποκτά στείρα γνώση και ενηλικιώνεται χωρίς να έχει απολαύσει την ομορφιά της ζωής και της ελευθερίας της  βούλησης. Μπαίνει σε έναν μηχανισμό. Κάποιος βάζει μουσική και οι άνθρωποι –μαριονέτες πρέπει να χορέψουν. Πρέπει να υπακούσουν αλλιώς,  δε θα τους παίζουν…

Σπασμωδικές κινήσεις που επιβάλουν άλλοι. Άλλοι άνθρωποι; Άλλες μαριονέτες; Ποιος να είναι επάνω και  πίσω από όλο αυτό».

Σταμάτης Πακάκης - σκηνοθέτης- παραγωγός-σεναριογράφος- ηθοποιός
Σταμάτης Πακάκης: «Προσωπικά τρομάζω σκεπτόμενος αν ζω σε ένα όνειρο ή στο όνειρο μέσα στο όνειρο. Κι αν είμαι εγώ ο κομπέρ πως τα έχω μπλέξει έτσι; Αν, όμως, είναι κάποιος άλλος;»

Ποια εικόνα σας ενέπνευσε για να γράψετε το κείμενο του έργου;

«Ο πραγματικός κόσμος μέσα στον οποίο ζούμε. Η απλή παρατήρηση  του περιβάλλοντός μου,  και πως προσπερνάμε καθημερινά τόσα σημαντικά ζητήματα. Γύρω μου,  πάντα η σχέση Μάνας – παιδιού σε όλο της το εύρος. Ιστορίες χαρούμενες μέχρι  και εφιαλτικές με κοινό παρονομαστή τη «ΜΑΝΑ».  Θέλησα να αποτυπώσω αρχικά στο χαρτί κάποιες βασικές σκέψεις και προβληματισμούς μου».

Ποιο τραγούδι της παράστασης και πιο συγκεκριμένα ποιοι στίχοι σας αντιπροσωπεύουν περισσότερο ως άνθρωπο;

«Θα ήθελα να αναφέρω δύο τραγούδια της παράστασης. Το πρώτο είναι το «Θα σταματήσω»,  όπου μιλάει για το ταξίδι της ζωής με τους τυχαίους συνταξιδιώτες μας, και τους ανθρώπους της ζωής μας,  καθώς και τους αποχωρισμούς μας. Συγκεκριμένα,  το χωρίο: «Σ’ όποια στάση κι αν θρηνώ, δε βρίσκω λόγο για να πω… θα σταματήσω».

Έτσι λειτουργώ σαν άνθρωπος, κρατάω τους χαμένους μου,  ανθρώπους κι όσο δύσκολο κι αν είναι, όσο κι αν θρηνώ, όπως κι αν βιώνω την όποια απώλεια  προχωράω,  έχοντάς τους μέσα στην καρδιά, καθώς και στο μυαλό μου. Σταματάει μόνο το μυαλό μου,  στις όμορφες στιγμές που έζησα μαζί τους.

Το άλλο τραγούδι που με αντιπροσωπεύει είναι τα «Φώτα Ανοιχτά», το οποίο είναι το τραγούδι του φινάλε,  όπου όλα «μπαίνουν» στη θέση τους και συγκεκριμένα ο στίχος «Κοιμήσου στην αγκαλιά μου,  σαν παιδί. Μη φοβάσαι, θα ‘χω τα φώτα ανοικτά». Είναι η πιο αισιόδοξη στιγμή της παράστασης.

Σαν άνθρωπος ήμουν ανέκαθεν αισιόδοξος. Θέλω να πιστεύω πως υπάρχει πάντα ένα ανοικτό φως δίπλα μας, που μπορεί να μας κρατήσει συντροφιά και να διώξει μακριά τον προσωπικό φόβο του καθενός μας, να διώξει το σκοτάδι μας. Κάποιες φορές το φωτάκι αυτό  το ανάβουμε εμείς οι ίδιοι».

Μήπως τελικά ο ρόλος του Ύπνου αντικατοπτρίζει το δυνάστη της κάθε ζωής; ή όχι;

«Δε θα τον χαρακτήριζα δυνάστη της κάθε ζωής,  αλλά και καμιάς ζωής. Ο δικός μου,  Ύπνος,  ενώ τρέφεται από τα τραύματα που ανασύρει στην επιφάνεια και βιώνει κάθε βράδυ τα εφιαλτικά γεγονότα του κάθε ήρωα, φροντίζει να λυτρώνει τον καθένα τους,  ξεχωριστά πριν φανεί το πρώτο φως της μέρας.

Ο Ύπνος χωρίζει τη μία ημέρα από την προηγούμενή της. Κάθε ξημέρωμα ο εκάστοτε ήρωας μπορεί να κάνει ένα προσωπικό βήμα προς το φως. Ένα βήμα μακριά από το όποιο τραύμα του.

 Ο Ύπνος θα είναι εκεί και το επόμενο βράδυ. Ανάβει φωτάκια μέσα στο σκοτάδι. Μετά,  οι ευθύνες μοιράζονται. Όταν η Νύχτα φέρνει τον Ύπνο να παίξει με τις ψυχές μας, ουσιαστικά είμαστε μόνοι μας, με τον εαυτό μας. Θα είχε ενδιαφέρον να αντιμετωπίσουμε ο καθένας τον εαυτό του, ως δυνάστη του, και να τον πολεμήσουμε, ώστε να αισθανθούμε ελεύθεροι».

Ποιο ήταν το στοιχείο του ρόλου του Ύπνου, που σας δυσκόλεψε περισσότερο να το αποδώσετε;

«Όταν έγραφα το κείμενο είχα στο μυαλό μου, να υπάρχει εξέλιξη ακόμη και σε αυτόν τον ρόλο που λειτουργεί ως κομπέρ. Κατά τη διαδικασία να του δώσω σάρκα και οστά προβληματίστηκα με το πώς αυτό το πλάσμα θα έχει σχέση με τους υπόλοιπους ήρωες, πως θα κινείται, πως θα μιλάει….Γιατί θα τραγουδάει κ.τ.λ.

Ο Ύπνος με δυσκόλεψε στην ομαλή ωρίμανση του. Ξεκινάει ως ένα παιδί που του αρέσει να παίζει με τους φόβους των άλλων, αλλά στην πορεία συμπάσχει. Μαθαίνει μέσα από την προσωπική ιστορία του κάθε «παιχνιδιού» του. Βοηθάει τους γύρω του, τους καθοδηγεί…. μεγαλώνει και ο ίδιος…ερωτεύεται….πληγώνεται…νοιώθει την απόρριψη, καθώς και βιώνει την απώλεια.

Βλέπουμε, λοιπόν, πολλές ποιότητες ενός ήρωα. Ταξιδεύουμε από το στοιχείο του γκροτέσκ στο σουρεαλισμό και στο ρεαλισμό,  που μπορεί να κρύβει ένα παραμύθι και πάλι από την αρχή. Λεπτές ισορροπίες που προσπάθησα να κρατήσω».

«Ζωή είναι αυτό που συμβαίνει, όταν δεν μπορείς να κοιμηθείς» , έγραψε κάποτε η Αμερικανίδα δημοσιογράφος & συγγραφέας Frank Lebowitz. Tα πράγματα ίσως είναι αντίστροφα. Μήπως συμβαίνουν περισσότερα στον ύπνο μας, και δεν το καταλαβαίνουμε;

«Δεν τη γνωρίζω την Frank Lebowitz, αλλά θα συμφωνήσω μαζί της. Όταν δεν μπορείς να κοιμηθείς και είσαι μόνος με τον εαυτό σου, βλέπεις πραγματικά τι είναι αυτό που συμβαίνει. Συνειδητοποιείς ποιος είσαι, ποιοι είναι οι στόχοι σου, ποιον αγαπάς, τι σου λείπει… Κάνεις σκέψεις που η ρουτίνα της σύγχρονης ζωής δε σου επιτρέπει.

Ωστόσο, αυτό που λέτε, με βρίσκει εξ’ ίσου  σύμφωνο και δεν πιστεύω πως θα πρέπει να ακολουθήσω εσάς ή την κυρία Lebowitz.

Στον Ύπνο μας,  μπορούμε να ανασύρουμε τόσα κλειδωμένα γεγονότα, μυστικά, τραύματα, κουκουλωμένες σκέψεις, ξεχασμένα πρόσωπα, παλαιές αγάπες. Όλα μπερδεύονται και ίσως για πρώτη φορά αποκομμένα από τη λογική να ζουν πραγματικά μέσα μας».

Η αφίσα της παράστασης "ΜΑΝΑ"
Ο Ύπνος θα είναι εκεί και το επόμενο βράδυ. Ανάβει φωτάκια μέσα στο σκοτάδι. Μετά, οι ευθύνες μοιράζονται

Βλέπετε ένα όνειρο και μέσα αντικρίζετε μια ανοικτή ντουλάπα, ένα μονοπάτι με δάσος και μια πόρτα. Σε ποιο από τα τρία θα επιλέγατε να εισέλθετε και γιατί;

«Θα επέλεγα τη ντουλάπα. Η ντουλάπα δεσπόζει στην παράσταση. Είναι το κεντρικό σημείο αναφοράς όλων των ηρώων. Στην ντουλάπα κατοικεί ο Ύπνος και τα πλάσματα που βγαίνουν τη νύχτα, εκεί κρύβουν τα σύνεργα του φόνου, είναι μέσο εκφοβισμού ή απλά ένα χρηστικό αντικείμενο. Ο κάθε ήρωας έχει διαφορετική σχέση με τη ντουλάπα.

Η ντουλάπα συμβολίζει για μένα ένα από τα πιο σκοτεινά σημεία του παιδικού δωματίου. Η ντουλάπα είναι ο φόβος. Θα επέλεγα να εισέλθω σε αυτή, ώστε να έρθω αντιμέτωπος με τους προσωπικούς  μου, δαίμονες και μετά,  αν καταφέρω να βγω, να είμαι δυνατός».

Ποια φράση του έργου νομίζετε πως αποδίδει το συνοπτικό ορισμό της Μάνας;

«Στο έργο δεν βλέπουμε μία Μάνα, αλλά την ιδέα της Μάνας που ζωντανεύει στο πρόσωπο της Ειρήνης Μελά. Βλέπουμε πολλές διαφορετικές μητέρες. Άλλες καλές, άλλες να είναι δυνάστες, άλλες υπερπροστατευτικές, άλλες αδιάφορες κ.τ.λ. Όσα πρόσωπα από «μάνες» κι αν εμφανίζονται στο έργο ο κοινός παρονομαστής είναι πως πιστεύουν πως κάνουν το καλύτερο για το παιδί τους. Τη στιγμή εκείνη αυτό είναι το σωστό για εκείνες. Επομένως πράττουν το σωστό.

Δεν μπήκα στη διαδικασία να δώσω έναν ορισμό στη «ΜΑΝΑ». Δεν μπορώ να το κάνω, άλλωστε. Όσο για τη μία φράση θα μπορούσα να απαντήσω, μόνον εάν έγραφα μια φράση για κάθε μία από τις πτυχές της ιδέας της Μάνα,  που πραγματεύεται το έργο».

Ομαδική φωτογραφία των ηθοποιών της παράστασης "ΜΑΝΑ"
«Κοιμήσου στην αγκαλιά μου, σαν παιδί. Μη φοβάσαι, θα ‘χω τα φώτα ανοικτά»

Ποια ατάκα θεατρόφιλου μετά από την παράσταση σας έχει μείνει περισσότερο στο μυαλό;

«Αρκετές γυναίκες από το κοινό, μετά από  το τέλος της παράστασης, μου έχουν πει: «Θέλω να πάρω τη μαμά μου, τηλέφωνο».

Μετά από την Αθήνα που αλλού έχει προγραμματιστεί να «ταξιδέψει» η παράσταση;

«Δεν έχει προγραμματιστεί κάτι. Βρίσκομαι σε διαδικασία επικοινωνίας με ανθρώπους που θα μπορούσαν να μας βοηθήσουν».

Ποιο είναι το μεγάλο υποκριτικό όνειρο με το όποιο θα ήθελε κάποτε να αναμετρηθεί ο Σταμάτης Πακάκης;

«Μπαίνοντας στον χώρο της συγγραφής θεατρικών έργων και της σκηνοθεσίας νομίζω πως θα ήθελα να αναμετρηθώ με αυτά. Θα ήθελα πολύ να δημιουργήσω μια σειρά παραστάσεων που θα τις χαρακτήριζε η ίδια αισθητική. Να δώσω μορφή στο χάος του μυαλού μου. Θα ήθελα να δώσω το στίγμα μου,  μέσα από προσωπικές δουλειές. Με το «ΜΑΝΑ» θέλησα να βάλω το πρώτο μικρό λιθαράκι».

©Typologos.com 2018

ΧΩΡΙΣ ΣΧΟΛΙΑ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

fourteen + 17 =

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.