Το θρυλικό «Ριφιφί» του Jules Dassin από την Κινηματογραφική Λέσχη των Εργαζομένων της Ε.Ρ.Τ.3

15:34:18,06/29/2019
Προβολή ταινίας -Φωτογραφία από mohamed Hassan από το Pixabay

Ο Jules Dassin κέρδισε με το «Ριφιφί» – εξ ημισείας με το Sergey Vasilev για το φιλμ «Geroite na Shipka» (1955) – το βραβείο καλύτερης σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ των Καννών. Φωτογραφία από mohamed Hassan από το Pixabay

Με το μυθικό φιλμ του Jules Dassin  «Ριφιφί» (“Du rififi chez les hommes”, ασπρόμαυρο, Γαλλία, 1955, διάρκεια 1 ώρα και 58 λεπτά) συνεχίζεται  το αφιέρωμα «Ασταθείς υποψίες» από την κινηματογραφική λέσχη των εργαζομένων της Ε.Ρ.Τ.-3  και το Κ.Ε.Μ.Ε.Σ. στις 9.30 το βράδυ της  Δευτέρας 1 Ιουλίου 2019  στον θερινό κινηματογράφο «Απόλλων»(Σαρανταπόρου 4, τηλέφωνο με αριθμό κλήσης: 2310 –82.86.42), στη Θεσσαλονίκη.

Τέσσερις παράνομοι επιχειρούν να κάνουν την τέλεια διάρρηξη αμύθητης αξίας πολύτιμων λίθων. Το σενάριο προέρχεται από  το βιβλίο του Auguste Le Breton, ενώ πρωταγωνιστούν οι Jean Servais, Carl Möhner, Robert Manuel και Jules Dassin.

Ο Jules Dassin κέρδισε – εξ ημισείας με το Sergey Vasilev   για το φιλμ «Geroite na Shipka» (1955) – το βραβείο καλύτερης σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ των Καννών. Το φιλμ τιμήθηκε το 1956  και με το βραβείο των Γάλλων κριτικών, αλλά και των Αμερικανών της Νέας Υόρκης και του Εθνικού συνδικάτου.

Ο τίτλος του φιλμ παραμένει έκτοτε παροιμιώδης και χρησιμοποιείται για τύπους  διαρρήξεων, που είναι  ανάλογες της ταινίας.

Το λιτό φιλμ είναι ένας συνδυασμός γαλλικού φαταλισμού και αμερικανικής διεκπεραίωσης. Κάνει ένα πικρό σχόλιο για τις διαπροσωπικές σχέσεις με  έξοχη ασπρόμαυρη φωτογραφία και σπουδαίες ανατροπές κατά τη διάρκεια  της ροής του σεναρίου.

Την ταινία θα προλογίσει ο  δημοσιογράφος – συγγραφέας – κριτικός κινηματογράφου  Αλέξης Ν. Δερμεντζόγλου και θα διανεμηθεί μια  έντυπη κριτική ανάλυση του Γιώργου Χριστόπουλου (www.artmag.gr )   προς τους θεατές. Μετά από την προβολή θα ακολουθήσει συζήτηση με θέμα: «Διαφορές και ομοιότητες γαλλικού και αμερικανικού φιλμ νουάρ».

 Η κριτική, που θα διανεμηθεί,  είναι η ακόλουθη:

«Το «Ριφιφί» του Jules Dassin θεωρείται σημαντικό όχι γιατί έθεσε τους κανόνες του φιλμ νουάρ, είδους που υπήρχε ήδη, αλλά αυτούς του heist movie, ταινιών δηλαδή που είχαν να κάνουν με οργανωμένη εγκληματική πράξη κάποιας ομάδας, συνήθως κάποιας μεγάλης ληστείας. Επίσης,  τοποθέτησε στο λεξιλόγιο τη λέξη «ριφιφί» και τη συνέδεσε με το σχέδιο διάρρηξης κάποιου καλά φυλασσόμενου χώρου.

Ο Τόνι Στεφανουά αποφυλακίζεται μετά από πενταετία και οι δύο πιο στενοί του φίλοι, ο Τζο και ο Μάριο, του προτείνουν να ληστέψουν κοσμήματα από τη βιτρίνα ενός κοσμηματοπωλείου.

 Ο Στεφανουά, όμως, έχει  αγριότερες ορέξεις. Έτσι,  στόχος τους,  δεν είναι η πια η  βιτρίνα, αλλά το ίδιο το χρηματοκιβώτιο.

Με την αρωγή του Σεζάρ, έμπειρου διαρρήκτη χρηματοκιβωτίων, η ομάδα βάζει μπρος το σχέδιο της.

Η υλοποίηση του σχεδίου επί της οθόνης αποτελεί μία από τις κλασσικότερες σκηνές φιλμ –νουάρ όλων των εποχών. Επί μισή ώρα δεν ακούγεται τίποτα παρά φιλμογραφείται η διάρρηξη βήμα – βήμα, με κάθε λεπτομέρεια. Το σφυρί και το καλέμι, τυλιγμένα με πανιά για να «πνίγουν» τον ήχο, η ομπρέλα που μαζεύει τα μπάζα, η ειδική σκοινένια σκάλα, είναι μερικές από τις λεπτομέρειες,  στις οποίες μας εκθέτει ο Dassin.

Παράλληλα, μοναδικοί ήχοι που ακούγονται είναι τα σχεδόν αθόρυβα βήματα των ηθοποιών, κάποιο βήξιμο, ο απαλός ήχος του σφυριού και… η ανάσα μας. Διότι – εν αντιθέσει με τα θρίλερ – εδώ στόχος δεν είναι να γίνουμε μάρτυρες μιας σεκάνς έχοντας κομμένη την ανάσα μας, αλλά έχοντάς την,  ως τον μοναδικό σχεδόν ήχο,  που θα ακούσουμε για την επόμενη μισή ώρα.

Προς το τέλος, ενώ η προσοχή μας,  έχει επικεντρωθεί στο άνοιγμα του χρηματοκιβωτίου, το μοντάζ γίνεται λίγο πιο γρήγορο και ως εκ τούτου το σασπένς, που είχε οικοδομηθεί για τόση ώρα στα βουβά, εκτινάσσεται στα ύψη.

Κάτι ακόμα που χρήζει σχολιασμού είναι ο τρόπος δόμησης ολόκληρης της ιστορίας. Ενώ στα περισσότερα heist movies έχουμε τη  διάρρηξη στην κορύφωση του φιλμ εδώ την έχουμε στη μέση. Και μετά; Πώς συντηρεί κάποιος το σασπένς μετά; Πώς εμβαθύνει κάποιος περαιτέρω στους χαρακτήρες; Ο Dassin  ήξερε.

Έτσι μετά από τη ληστεία τίποτα δεν μπορεί να μας προετοιμάσει για αυτό που θα ακολουθήσει μέχρι και το φρενήρες σε ρυθμό, και λόγω των απανωτών ανατροπών, φινάλε του.

Το «Ριφιφί» είναι η ταινία πρόδρομος μιας ολόκληρης υποκατηγορίας στην κατηγορία των φιλμ –νουάρ. Σκοτεινοί χαρακτήρες, σκοτεινοί δρόμοι και χώροι του Παρισιού, και ένα μεγαλόπνοο σχέδιο καταστρωμένο από έναν αινιγματικό κακοποιό και την ομάδα του.

Όσο πιο μεγάλος και επικίνδυνος ένας άντρας τόσο πιο μεγάλα και επικίνδυνα τα σχέδια του. Ο Dassin έθεσε τις βάσεις και οι υπόλοιποι έκτοτε τις ακολούθησαν σχεδόν κατά γράμμα. Μία σπουδαία ταινία με πληθώρα αξιομνημόνευτων σκηνών, ειδικά αυτή της ληστείας, που όμοια της, δεν έχει ξαναϋπάρξει. Ένα πραγματικό κομψοτέχνημα, που χάρισε στο Dassin  το Βραβείο Καλύτερης Σκηνοθεσίας το 1955 στο Φεστιβάλ των Καννών.»

Ταινίες  που πλησιάζουν το στιλ του «Ριφιφί»  είναι οι εξής:

«Ριφιφί στο Τόκιο»  του  Jacques Deray

«Ο κόκκινος κύκλος»  και «Ο μπάτσος» του Jean-Pierre Melville.

«Ριφιφί στις γυναίκες»  του Alex Joffé.

«Άνθρωποι της νύχτας» του Henri Decoin.

«Τοπ Καπί» του Jules Dassin.

«Το χρήμα της οργής»  του Henri Decoin.

«Ριφιφί στο  Παρίσι»  του Denys de La Patellière.

«Η ζούγκλα της ασφάλτου» του John Houston.

 Η επόμενη ταινία του ίδιου αφιερώματος θα προβληθεί  τη Δευτέρα 8 Ιουλίου 2019 και θα  είναι το φιλμ  «Για το τομάρι ενός μπάτσου» του Alain Delon.

Για  περισσότερες πληροφορίες  για τις προβαλλόμενες ταινίες μπορούν οι σινεφίλ ν’ ανατρέχουν  στο kemes facebook  ή στο  kemes.wordpress.com.

©Typologos.com 2019

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.