Σημαντικός προϊστορικός οικισμός στη θέση «Γκουριμάδι» της Καρύστου

23:43:44,08/10/2019
Γκουριμάδι εικ. 1. Φωτογραφία: copyright ΥΠΠΟΑ

Γκουριμάδι εικ. 1. Φωτογραφία: copyright ΥΠΠΟΑ

Ένας σημαντικός προϊστορικός οικισμός αποκαλύπτεται έπειτα από συστηματική ανασκαφική έρευνα διάρκειας δύο ετών στη θέση «Γκουριμάδι»,  που βρίσκεται στα περίχωρα της Καρύστου. Πρόκειται για μία εγκατάσταση που ιδρύθηκε σε μια φυσικά οχυρή θέση και  καταλαμβάνει τμήμα του ομώνυμου βραχώδους λόφου. Βρίσκεται, δε,  στα όρια της πεδιάδας του Κατσαρωνίου.  Τα παραπάνω στοιχεία  ανακοίνωσε το  Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού.

Τα μέχρι  έως και τώρα ανασκαφικά τεκμήρια και η  προκαταρκτική  μελέτη δείχνουν πως ο οικισμός χρονολογείται κυρίως στην τελική νεολιθική εποχή , ενώ παρουσιάζει αποσπασματικές ενδείξεις κατοίκησης η χρήσης  κατά την ύστερη νεολιθική και τις πρώιμες φάσεις της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού (Π.Ε.Χ. Ι).

Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, ο  οικισμός προσφέρει αξιόλογα νέα δεδομένα για τις συγκεκριμένες  περιόδους  για την περιοχή της Καρυστίας  και για τον ευρύτερο Αιγαιακό χώρο.  Από τους επιστήμονες εκτιμάται ότι η συνέχιση της ανασκαφής θα συνεισφέρει στη  διασάφηση της προβληματικής έως και  τώρα μετάβασης από τη Νεολιθική στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού.

Οι εργασίες έως και  τώρα επικεντρώνονται στο πλάτωμα της κορυφής του λόφου και στο νότιο κομμάτι αυτής , όπου  έχουν αποδώσει ενδιαφέροντα αρχιτεκτονικά ή  άλλα ακίνητα κατάλοιπα, καθώς  και πλήθος κινητών ευρημάτων.Πιο συγκεκριμένα, στο πλάτωμα της κορυφής αποκαλύφθηκαν πολυάριθμοι  ευθύγραμμοι και καμπύλοι λιθόκτιστοι τοίχοι  οι οποίοι με βάση τη  στρωματογραφική συνάφεια μπορούν να αποδοθούν σε διαφορετικές αρχιτεκτονικές φάσεις της προϊστορικής κατοίκησης.

Ο προκαταρκτικός χαρακτήρας της μελέτης των καταλοίπων αυτών δεν επιτρέπει ακόμη την διεξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων σχετικά με τη συσχέτιση των τοίχων και την απόδοσή τους,  σε συγκεκριμένους τύπους αρχιτεκτονημάτων.

Ωστόσο, φαίνεται ότι  επιβεβαιώνεται η μακρόχρονη ανθρωπογενής κατάληψη του χώρου. Πέρα από τους λιθόκτιστους τοίχους  βρέθηκαν δυο λίθινα θρανία, λάκκοι απόρριψης, ένα εκτεταμένο  χωρικά στρώμα από καμένο δομικό πηλό, καθώς και μια κατασκευή, η οποία  πιθανότατα είναι φούρνος.

Με βάση την κεραμεική αποδίδονται τα  αρχιτεκτονικά κατάλοιπα κυρίως στην τελική νεολιθική περίοδο. Χαρακτηριστικό είναι ότι η τομή στο νότιο τμήμα της κορυφής του λόφου δεν έχει αποδώσει ως και τώρα σαφή αρχιτεκτονικά ευρήματα.

Στα  κινητά ευρήματα περιλαμβάνονται κεραμεική, δύο πήλινα ανθρωπόμορφα ειδώλια, πήλινα υφαντικά βάρη, εργαλεία λειασμένου και αποκεκρουμένου λίθου, τριπτά λίθινα τέχνεργα, δυο λίθινες διάτρητες χάντρες, σχετικά περιορισμένες ποσότητες από οστά,  καθώς και άλλα οργανικά κατάλοιπα.  Ακόμη ανιχνεύθηκε η παρουσία τεσσάρων τεμαχίων μεταλλικής σκωρίας από το νότιο τμήμα της κορυφής του λόφου.

Η άφθονη κεραμεική αποτελείται  κυρίως από αγγεία,  τα οποία χρονολογούνται στο τέλος της 5ης και στην 4η χιλιετία π.Χ., με βάση τα διακοσμητικά μοτίβα τους.

Τα ευρήματα παρουσιάζουν  σημαντικές ομοιότητες με το αντίστοιχο κεραμικό  υλικό από το σπήλαιο της Αγίας Τριάδας, τη Φτελιά Μυκόνου, την Κεφάλα της Κέας και άλλες θέσεις στο Αιγαίο.

Οι αρχαιολόγοι βρήκαν  περισσότερα από 5.000 θραύσματα λαξευμένου  οψιανού της Μήλου και  τα οποία αποτελούν την συντριπτική πλειονότητα της συγκεκριμένης κατηγορίας τεχνέργων. Σημειώνεται δε, πως με το πέρας της πρώτης ανασκαφικής περιόδου καταμετρήθηκαν.

Επιπλέον, ανακάλυψαν 130 και πλέον αιχμές βελών από το ίδιο υλικό και  το οποίο  αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα αντίστοιχα σύνολα που έχουν βρεθεί οπουδήποτε στον ελλαδικό χώρο. Η  παρουσία του συνόλου της παραγωγικής αλυσίδας της συγκεκριμένης λιθοτεχνίας υποδηλώνει την σημαντική θέση του οικισμού στα  περιφερειακά δίκτυα διακίνησης και παραγωγής εργαλείων από οψιανό της  Μήλου,  ενώ επιβεβαιώνει την σημαντικότητα της συγκεκριμένης δραστηριότητας στην οικονομία του οικισμού.

Τα αποτελέσματα του ερευνητικού προγράμματος περιγράφουν έναν σημαντικό προϊστορικό οικισμό με μακρόχρονη κατοίκηση και διαδοχικές αρχιτεκτονικές φάσεις. Αυτές διατρέχουν τρεις διαφορετικές χρονολογικές περιόδους, με ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες σχετικά με την οικονομία του οικισμού και την θέση  αυτού  σε δίκτυα ανταλλαγών, παραγωγής, και διακίνησης του οψιανού.

Η ανασκαφική έρευνα πραγματοποιείται υπό την αιγίδα και τη  χρηματοδότηση του Νορβηγικού Ινστιτούτου Αθηνών, ενώ υλοποιείται με την υποστήριξη του Ινστιτούτου Αιγαιακής Προϊστορίας (INSTAP).

Η έρευνα διεξάγεται υπό την διεύθυνση του Δρ. Zarko Tankosic, και την συν- διεύθυνση των Δρ. Φάνη Μαυρίδη, καθώς και Δρ. Πασχάλη Ζαφειριάδη . Τελεί, δε,  υπό την εποπτεία της Εφορίας Αρχαιοτήτων  (ΕΦ.Α.)  Ευβοίας με την επίβλεψη της προϊσταμένης Δρ. Αγγελικής Γ. Σίμωσι και των αρχαιολόγων Κωνσταντίνου Μπουκάρα, καθώς  και Φανής Σταυρουλάκη. Η πολυμελής διεπιστημονική ομάδα του προγράμματος απαρτίζεται από αρχαιολόγους διαφόρων ειδικοτήτων.

©Typologos.com 2019

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

2 × 1 =

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.