Nικορέστης Χανιωτάκης: Βλέμμα Ψυχή Αγαπώ

Ο γνωστός σκηνοθέτης μιλά για την

παράσταση «Η Γίδα ή Ποια είναι η Σύλβια;» του Edward Albee (Θέατρο Αμαλία)  

 στο δημοσιογράφο Νίκο Μόσχοβο και στον «Τυπολόγο»

22:48:43,05/07/2019

 «Η Γίδα ή Ποια είναι η Σύλβια;»- Φωτογραφία: Αγγελική Κοκκοβέ

«Αν είσαι τυχερός σε τούτο τον πλανήτη και μπορείς να ορίζεις εσύ τις τύχες σου, τότε μόνο εσύ ξέρεις και είσαι υπεύθυνος για την πορεία που θα χαράξεις». Φωτογραφία: Αγγελική Κοκκοβέ

«Βλέμμα- Ψυχή- Αγαπώ». Τρεις λέξεις, που περικλείουν το νόημα της συνέντευξης που παραχώρησε ο πολυσχιδής δημιουργός  Νικορέστης  Χανιωτάκης  στο δημοσιογράφο Νίκο Μόσχοβο για τον «Τυπολόγο» με αφορμή    το αριστούργημα του Edward Franklin Albee III,  «Η Γίδα ή Ποια είναι η Σύλβια;» («The Goat or Who is Sylvia?»), που «ανεβαίνει»  από την καλλιτεχνική εταιρεία «Μυθωδία»  σε μετάφραση – σκηνοθεσία του ίδιου  στις 9-12 Μαΐου 2019 στο Θέατρο Αμαλία (οδό Αμαλίας 71 ). H πρώτη παράσταση του έργου θα δοθεί στις 9.15 το βράδυ της Πέμπτης 9 Μαΐου 2019 στο γνωστό θέατρο της Θεσσαλονίκης. 

Ο κ. Χανιωτάκης  λέει πως «κανείς δεν έχει δικαίωμα να σου πει πώς θα ζήσεις και να κρίνει,  εάν είσαι ευτυχισμένος ή όχι»  και εμβαθύνει με προσωπική ματιά στη θεώρηση της ζωής, καθώς και στο έργο του μεγάλου θεατρικού συγγραφέα Edward Albee:

Μήπως  η ανικανότητα του σύγχρονου ανθρώπου να προσεγγίσει με αντικειμενικότητα το χαρακτήρα του, αποτελεί και μια από τις παραμέτρους του δράματος της κοινωνίας μας;

«Θα έλεγα ότι  το δράμα της κοινωνίας μας,  έχει να κάνει περισσότερο με την έλλειψη διάθεσης του σύγχρονου ανθρώπου, να προσεγγίσει τον εαυτό του. Θέλω να πω ότι φοβόμαστε να ψάξουμε μέσα μας, να ασχοληθούμε με την ψυχή μας. Αν ο καθένας δεν τολμήσει να κοιτάξει κατάματα τους φόβους και τις ανάγκες του, τότε δεν έχουμε καμία τύχη για να αναπτύξουμε μια υγιή σύγχρονη κοινωνία».

Το παράλογο φαντάζει αληθινό και επικρατεί γύρω μας. Με ποια στοιχεία «αναδεικνύεται» το παράλογο μέσα από  το έργο του  Edward Franklin Albee III ;

«Τι σημαίνει «παράλογο»; Ποιος το ορίζει; Ο καθένας θα μπορούσε να χαρακτηρίσει «παράλογο» κάτι που δεν του αρέσει, δεν είναι του γούστου του ή δεν το συναντά συχνά στην ζωή του. Για τον Έλληνα θεατή της «Γίδας,  ίσως φαντάζει παράλογο να βλέπει έναν επιτυχημένο 50άρη αρχιτέκτονα να έχει ερωτική σχέση με μία γίδα! Ακόμα πιο παράλογο,όμως, θα του φαινόταν η επιλογή του Έντουαρντ Άλμπι να βάλει τον ήρωά του να ομολογεί με θάρρος στην γυναίκα του,  ότι είναι ερωτευμένος με ένα ζώο με τον ίδιο τρόπο που είναι και με εκείνη!

«Είσαι ζωντανός μόνο μια φορά, από όσο γνωρίζουμε, και τι θα μπορούσε να είναι χειρότερο από το να φτάσεις στο τέλος της ζωής σου,  και να συνειδητοποιήσεις ότι δεν την έχεις ζήσει;» αναρωτήθηκε κάποτε  ο Edward Albee. Άραγε, πόσοι «ζωντανοί -νεκροί» άνθρωποι υπάρχουν δίπλα μας, και περιφέρονται ανάμεσά μας;

«Δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω. Αυτό εξαρτάται από τις ανάγκες του κάθε ανθρώπου και πώς αποφάσισε να ζήσει την ζωή του. Αν είσαι τυχερός σε τούτο τον πλανήτη και μπορείς να ορίζεις εσύ τις τύχες σου, τότε μόνο εσύ ξέρεις και είσαι υπεύθυνος για την πορεία που θα χαράξεις. Κανείς δεν έχει δικαίωμα να σου πει πώς θα ζήσεις και να κρίνει εάν είσαι ευτυχισμένος ή όχι».

Ένας αρχιτέκτονας ερωτεύεται μια γίδα στο έργο. Δεν ερωτεύεται το πραγματικά  ανθρώπινο και βρίσκει διέξοδο σε μια άλλη πραγματικότητα, σε μια άλλη οντότητα. Πόσο νομίζετε ότι οι άνθρωποι θέλουν τελικά να αποφύγουν την πραγματικότητα κα να ξεφύγουν από αυτήν;

«Στο έργο διακρίνω μία πάλη ανάμεσα στην ανθρώπινη πόλη και την ζωώδη φύση. Ο Μάρτιν απομακρύνεται μια μέρα από την μεγαλούπολη, στην οποία ζει, για να ψάξει ένα σπίτι στην εξοχή. Εκεί σταματάει για λίγο να δει τη  θέα και… μένει.

Συναντά μια γίδα, κοιτά κατάματα το άδολο και αγνό βλέμμα του ζώου και αλλάζει η ζωή του. Οι άνθρωποι ίσως έχουν ανάγκη να αποφύγουν την πραγματικότητα, όχι γενικά, αλλά την πραγματικότητα, την οποία έχουν δημιουργήσει οι ίδιοι. Αξίζει να σας πω ότι «Σύλβια» στα λατινικά σημαίνει «δάσος», δηλαδή το όνομα της Γίδας έχει άμεση σχέση με τη φύση. Δεν μπορεί να τη «βάφτισε» έτσι τυχαία ο Άλμπι…  Η φύση ανέκαθεν έκρυβε μια τεράστια μαγνητική δύναμη και οι αρετές της,  είναι αφοπλιστικές».

Ο Edward Albee κάνει ένα θέατρο με κοφτερό κι άμεσο λόγο. Σας φόβισε καθόλου αυτό στην όλη  προσέγγιση της παράστασης;

«Όχι μόνο δεν μας φόβισε, αλλά αντίθετα μας έδωσε ακόμα μεγαλύτερη ώθηση να ασχοληθούμε με το υπέροχο κείμενό του. Έτσι κι αλλιώς, στόχος μου,  ήταν να είναι εξίσου «κοφτερή» κι άμεση και η παράσταση. Ο Άλμπι για εμένα είναι από τους κορυφαίους συγγραφείς όλων των εποχών. Άμεσος, χωρίς κουραστικούς προλόγους, με ακραία θεματολογία, διαπεραστικό χιούμορ και ολοκληρωμένους χαρακτήρες. Είναι ευλογία να δουλεύεις με έργα του».

 «Η Γίδα ή Ποια είναι η Σύλβια;»- Φωτογραφία: Αγγελική Κοκκοβέ

«Όταν την κοίταξα από κοντά ένοιωσα μια έκσταση, μια κάθαρση κι έναν έρωτα α-σύ-λλη-πτο. Αυτό το συναίσθημα είναι έξω από αυτόν τον κόσμο. Δεν μπορείς να το καταλάβεις. Καταλαβαίνεις; Καταλαβαίνεις τι είναι αυτό που μου συνέβη; Τι είναι αυτό που κανείς δεν καταλαβαίνει; Γιατί να μην έχω το δικαίωμα να νοιώσω, να το ζήσω… αυτό;! Επειδή δεν μπορεί κανείς να το αναγνωρίσει;!». «Η Γίδα ή Ποια είναι η Σύλβια;»- Φωτογραφία: Αγγελική Κοκκοβέ

Θα αισθανθούν άβολα οι θεατές κατά τη διάρκεια της παράστασης; Αν ναι, σε ποια σημεία νομίζετε πως οι θεατές θα αντικρύσουν κατάματα άβολες στιγμές του χαρακτήρα τους;

«Η μαγεία του θεάτρου, που είναι το πιο ζωντανό είδος τέχνης, είναι ότι κάθε μέρα οι αντιδράσεις των θεατών αλλάζουν. Οπότε δεν μπορώ να σας απαντήσω με ακρίβεια αν οι θεατές θα αισθανθούν άβολα. Εμπειρικά, πάντως, με βάση την εμπειρία που έχουμε από τις πολλές παραστάσεις που κάναμε στην Αθήνα, έχω να σας πω ότι το κοινό δεν παρακολουθεί διόλου αμέτοχο την ιστορία. Αντιθέτως, οι θεατές «ζουν» την παράσταση με ιδιαίτερη ένταση, γελάνε, συγκινούνται, ταράζονται τα σώματά τους! Αυτό για εμάς είναι η μεγαλύτερη ικανοποίηση: Όσοι παρακολουθούν τη «Γίδα» να φεύγουν γεμάτοι με συναισθήματα από το θέατρο.

Μέχρι στιγμής, ομολογώ ότι υπάρχουν τρία σημεία, στα οποία οι θεατές συνήθως αισθάνονται άβολα: Αρχικά στην αποκάλυψη ότι ο Μάρτιν έχει σεξουαλική σχέση με μία γίδα. Έπειτα, σε μια ιστορία που αφηγείται γύρω από την σωματική διέγερση ενός πατέρα με το παιδί του. Και τέλος, στην σκηνή του φιλιού ανάμεσα σε πατέρα και γιο. Τώρα, αν αισθάνονται άβολα, επειδή αντικρίζουν κατάματα άβολες πτυχές του χαρακτήρα τους ή αν τα βιώματά τους δεν τους επιτρέπουν να δουν την πραγματικότητα, θα παραμείνει άγνωστο…».

Ποια φράση  από το έργο νομίζετε πως απεικονίζει πλέρια τις σημερινές ανθρώπινες σχέσεις;

«Όταν την κοίταξα από κοντά ένοιωσα μια έκσταση, μια κάθαρση κι έναν έρωτα α-σύ-λλη-πτο. Αυτό το συναίσθημα είναι έξω από αυτόν τον κόσμο. Δεν μπορείς να το καταλάβεις. Καταλαβαίνεις; Καταλαβαίνεις τι είναι αυτό που μου συνέβη; Τι είναι αυτό που κανείς δεν καταλαβαίνει; Γιατί να μην έχω το δικαίωμα να νοιώσω, να το ζήσω… αυτό;! Επειδή δεν μπορεί κανείς να το αναγνωρίσει;!».

Ο θάνατος είναι το αιώνιο αναπάντητο ερώτημα. Οι ζωές όλων κρέμονται κυριολεκτικά σε μια κλωστή. Τι θα μείνει τελικά; Το χαμόγελο; Το δάκρυ; Κάποια ασπρόμαυρη  φωτογραφία ξεχασμένη στο συρτάρι;

Θα σας απαντήσω με μία φράση από ένα άλλο έργο που σκηνοθέτησα φέτος, το «Κάθε Τρίτη με τον Μόρι» του Μιτς Άλμπομ στο θέατρο Ιλίσια Βολανάκης. Στο τέλος της παράστασης ο Μιτς (Γιάννης Σαρακατσάνης), ο οποίος έχει μόλις χάσει τον αγαπημένο του, καθηγητή Μόρι Σουόρτς (Γρηγόρης Βαλτινός), γυρνάει στο κοινό και λέει:

«Αν πορευτείς στην ζωή σου, όπως εκείνος, με τους συνανθρώπους σου, σε προτεραιότητα, δημιουργώντας αναμνήσεις, νικάς ακόμα και το θάνατο. Αυτός ο κερατάς δε στα παίρνει όλα. Συνεχίζεις να ζεις. Ζεις μέσα στις καρδιές όσων άγγιξες κάποτε. Όταν επισκέπτονται ένα κοιμητήριο ή μιλάνε μόνοι τους ή παίζουν πιάνο, θα μπορούν να ακούσουν όσα τους έδωσες κάποτε».

Χρειάζεται να έχουν οι άνθρωποι μια στυγνή – ψυχρή θεώρηση της ζωής ή ένα τριαντάφυλλο αναδυόμενο μέσα στην καρδιά;

«Όλα χρειάζονται ανάλογα με τη  στιγμή. Σε στιγμές άγχους και κρίσης η ψυχραιμία και η ψυχρότητα μπορούν να αποδειχτούν σωτήριες λύσεις. Από την άλλη, χωρίς ευαισθησία και τρυφερότητα δεν μπορείς να δημιουργήσεις καμία ουσιαστική σχέση στη  ζωή σου, ούτε με άνθρωπο, ούτε με τίποτα άλλο στον κόσμο.

Ζουν  όλοι οι άνθρωποι  σε ένα γυάλινο κλουβί και αναζητούν το φως. Πότε νομίζετε ότι θα το βρουν τελικά;

«Αν κάποια στιγμή το βρω, σας υπόσχομαι ότι δε  θα κρατήσω το μυστικό μόνο για εμένα… Αν και νομίζω ότι η αναζήτηση στη ζωή είναι… η ίδια η ζωή. Αυτό ίσως είναι που μας κρατά ενεργούς, ζωντανούς: Το ψάξιμο, η αγωνία να είμαστε ευτυχισμένοι. Στην παράστασή μας, μέσα σε ένα διάφανο κλουβί δοκιμάζονται και οι δικοί μας ήρωες, προσπαθώντας να βρουν το φως για να το ρίξουν επάνω στα προβλήματα και στις βαθύτερες επιθυμίες τους. Οι θεατές, οποίοι παρακολουθούν γύρω – γύρω από αυτόν τον ασφυκτικά περιορισμένο κύβο, είναι οι καλύτεροι κριτές και μάρτυρες αυτής της προσπάθειας».

Κάποιες φορές μπορούν οι ακραίες αντιδράσεις να είναι λυτρωτικές ή οδηγούν πάντα σε τραγωδίες;

«Οι ακραίες αντιδράσεις βοηθούν στην εκτόνωση μιας έντασης. Παρ’ όλα  αυτά, επειδή δε  ζούμε μόνοι σε τούτον τον κόσμο, μια ακραία αντίδραση οδηγεί όλους τους συμμετέχοντες ανθρώπους στα άκρα και αυτό οδηγεί στην τραγωδία…».

Γράψτε  με τρεις λέξεις ορόσημα από το «Η Γίδα ή Ποια είναι η Σύλβια;» τη δικιά σας, θεώρηση για τη ζωή.

«Βλέμμα

Ψυχή

Αγαπώ».

«Η Γίδα ή Ποια είναι η Σύλβια;»- Θέατρο Αμαλία

Βλέμμα- Ψυχή- Αγαπώ. Η ματιά του Νικορέστη Χανιωτάκη επάνω το αριστούργημα του Edward Franklin Albee III, «Η Γίδα ή Ποια είναι η Σύλβια;» , που που «ανεβαίνει» στο Θέατρο Αμαλία

©Typologos.com 2019

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

τέσσερα × τρία =

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.