Μαρία Βλάχου: «Οι ανθρώπινοι χαρακτήρες είναι ίδιοι σε όλες τις εποχές»

Συνέντευξη στο δημοσιογράφο Νίκο Mόσχοβο και στον «Τυπολόγο»

18:57:35,11/25/2019
Οι δίδυμοι της Βενετίας- Θέατρο Γιάφκα- Θέατρο Αμαλία

«Πιστεύω ότι τα έργα του Γκολντόνι παίζονται συνεχώς, γιατί διαπραγματεύονται τον άνθρωπο, τους καημούς και τα πάθη του, την προσπάθειά του, να ευτυχίσει – όπως και αν θεωρεί κάποιος την ευτυχία – και αυτό δεν έχει να κάνει με «νέο» και «παλιό». Γι’ αυτό είναι κλασσικά», λέει η σκηνοθέτρια Μαρία Βλάχου

«Oι χαρακτήρες των ανθρώπων είναι ίδιοι σε όλες τις εποχές», επισημαίνει η σκηνοθέτρια Μαρία Βλάχου μιλώντας στο δημοσιογράφο Νίκο Μόσχοβο για την κωμωδία παρεξηγήσεων, του Carlo Coldoni «Οι δίδυμοι της Βενετίας», που  παρουσιάζει το «Θέατρο Γιάφκα» στις 9.15 το βράδυ της Παρασκευής 29 και του Σαββάτου 30 Νοεμβρίου 2019 στο Θέατρο Αμαλία της Θεσσαλονίκης.

Αυτή την περίοδο και μέσα από τις παραστάσεις  διερευνά η κ. Βλάχου τον άνθρωπο και τις σχέσεις του, ενώ πιστεύει ότι καλή κωμωδία, πιστεύω, δεν μπορεί μόνο να φανερώσει την πλάνη, αλλά και να τη «ξεγυμνώσει». Μια συνέντευξη, λοιπόν, για το έργο του Carlo Coldoni, που «βάδισε» και σε άλλα «μονοπάτια»:

«Ο κόσμος είναι ένα βιβλίο ωραίο αλλά όχι πολύ χρήσιμο για κάποιον που δεν μπορεί να το διαβάσει», ανέφερε κάποτε ο Carlo Coldoni. Κι αν αυτό το βιβλίο είναι μια κωμωδία  ή «τραγωδία» παρεξηγήσεων, τότε τι γίνεται;

«Το ευτύχημα στην κωμωδία -στο θέατρο εν γένει κατά την άποψή μου – είναι ότι ξεπερνάει τις δυσκολίες, που αναφέρει ο Γκολντόνι. Το θέατρο έχει τη δυνατότητα να «μιλήσει» στο συναίσθημα και στο υποσυνείδητο του κοινού, δίνοντας την «πληροφορία» αβίαστα. Το καλό θέατρο απευθύνεται σε όλους, δεν είναι διάλεξη, που πιθανόν να χρειάζεται ένα επίπεδο γνώσεων για να την παρακολουθήσεις».

Ο Carlo Coldoni επέμεινε και καθιέρωσε την κωμωδία χαρακτήρων στην Ιταλική θεατρική σκηνή. Πολλοί νομίζουν πως οι κωμωδίες του, είναι «ανάλαφρες» και δε δίνουν «τροφή» για σκέψη. Ποια είναι η σκηνοθετική «ματιά» της Μαρίας Βλάχου επάνω στο έργο του συγκεκριμένου θεατρικού συγγραφέα;

«Θα ήθελα πρώτα να διευκρινίσουμε τι εννοούμε «ανάλαφρες». Αν εννοούμε ευχάριστες και χαρούμενες, τότε ναι, είναι «ανάλαφρες». Αν εννοούμε επιφανειακές και ανούσιες, τότε όχι δεν είναι «ανάλαφρες». Θεωρώ ότι ο Γκολντόνι είχε χάρισμα στο να γράφει έργα «αργής ανάφλεξης».

Δηλαδή,το κοινό παρακολουθεί μία πολύ ευχάριστη παράσταση,γελάει, και όταν καθίσει να αναστοχαστεί.Συνειδητοποιεί ότι είδε ένα έργ, που καυτηριάζει την αγάπη στο χρήμα, την υποκρισία, τον φιλαυτία και  την κοινωνική υποκρισία.

Είναι «αβάσταχτη» η ελαφρότητα του Γκολντόνι».

Τα πάθη, τα μυστικά και ο έρωτας επικρατούν και σήμερα στην κοινωνική ζωή. Πόσο επίκαιροι  μπορεί να φαντάζουν οι ήρωες του Carlo Coldoni στην πραγματικότητα του 21ου αιώνα;

«Και τα τρία αυτά στοιχεία είναι διαχρονικά χαρακτηριστικά του ανθρώπου. Όσο υπάρχουν άνθρωποι θα άγονται από τα πάθη τους, θα ερωτεύονται και θα κρύβουν την αλήθεια από τους άλλους ή από τον εαυτό τους.

Ακριβώς, επειδή ήθελα να τονίσω αυτό το στοιχείο, δεν τοποθέτησα τη δράση στον 18ο αιώνα. Δεν πρόκειται να δείτε ,δηλαδή ένα έργο εποχής. Το πνεύμα του Γκολντόνι είναι σαφώς εκεί, αλλά οι χαρακτήρες του, είναι άνθρωποι πολύ πιο κοντά μας. Ίσως κάποιοι που γνωρίσαμε στα παιδικά χρόνια μας ….

Άλλωστε, οι χαρακτήρες των ανθρώπων είναι ίδιοι σε όλες τις εποχές».

Οι παρεξηγήσεις  συμβαίνουν ενίοτε στη ζωή μας, κι «οδηγούν» αρκετές φορές σε τραγικά αποτελέσματα.  Ο κόσμος επιζητά το χαρούμενο τέλος ή τα παραμύθια. Άραγε, το  κωμικό στοιχείο  μπορεί να «φανερώσει» την πλάνη;

«Η αλήθεια είναι ότι όταν πρωτοδιάβασα το έργο δε μου ήταν ξεκάθαρο αν ήταν κωμωδία ή όχι. Γενικά, όταν κάποιος μπλέκεται σε παρεξηγήσεις μου φαίνεται ότι αντιδρούμε όπως όταν βλέπουμε κάποιον να πέφτει. Όσο πιο μεγάλη η βουτιά τόσο πιο επώδυνη για αυτόν που πέφτει και τόσο πιο αστεία για αυτούς που τον παρακολουθούν. Και φυσικά όλοι θέλουμε να δούμε τον άτυχο να σηκώνεται χωρίς γρατσουνιά.

Μια καλή κωμωδία, πιστεύω, δεν μπορεί μόνο να φανερώσει την πλάνη, αλλά και να τη ξεγυμνώσει».

Οι κωμωδίες του Carlo Coldoni «παίζονται» συνεχώς ανά την υφήλιο. Άραγε, το νέο μήπως είναι το παλαιό, που  «στέκει» στο χρόνο;

«Πιστεύω ότι τα έργα του Γκολντόνι παίζονται συνεχώς, γιατί διαπραγματεύονται τον άνθρωπο, τους καημούς και τα πάθη του, την προσπάθειά του, να ευτυχίσει – όπως και αν θεωρεί κάποιος την ευτυχία – και αυτό δεν έχει να κάνει με  «νέο» και «παλιό». Γι’ αυτό είναι κλασσικά».

«Αυτός που μιλάει πολύ δεν μπορεί να μιλάει ωραία», έλεγε ο Carlo Coldoni, αλλά οι κωμωδίες του ίδιου, έχουν διαλόγους, ενίοτε φλύαρους. Η αντίφαση εδώ δε δείχνει και την ομορφιά της κωμωδίας, καθώς και του θεατρικού λόγου;

«Θεωρώ ότι ο Γκολντόνι μιλούσε κυρίως για τους μονολόγους των εγωπαθών, ματαιόδοξων λόγιων της εποχής του – και όχι μόνο. Όσον αφορά στους διαλόγους στα έργα του Γκολντόνι, όντως κάποιες φορές είναι φλύαροι και φαινομενικά επαναλαμβάνουν τα ίδια και τα ίδια. Δεν είναι έτσι, πιστεύω. Φυσικά, δεν ήμουν στο μυαλό του συγγραφέα, για να ξέρω τι σκεφτόταν, όταν τους έγραφε, αλλά ξέρω ότι μας δίνουν ένα σημαντικό εργαλείο για να «παίξουμε» εμείς οι σκηνοθέτες. Τη φλυαρία αυτή μπορείς να την ερμηνεύσεις ως χαρακτηριστικό των χαρακτήρων, της κοινωνίας, των σχέσεων ή της έλλειψης αυτών…..

Δε ξέρω,αν αυτή είναι η ομορφιά της κωμωδίας, του θεατρικού λόγου, ή του Γκολντόνι».

Ποιο έργο κλασσικού συγγραφέα αποτελεί το όνειρο ζωής για τη σκηνοθέτρια Μαρία Βλάχου;

«Μπορεί να φανεί κοινότυπο, αλλά το όνειρό μου, κάθε φορά είναι το έργο που δουλεύω. Αυτή την εποχή δεν νομίζω ότι υπάρχει πιο έξυπνος, πιο ενδιαφέρον και πιο σημαντικός συγγραφέας από το  Γκολντόνι. Όταν δουλεύαμε την παράσταση «Τα καφενεία του Παπαδιαμάντη» θα σας έλεγα το ίδιογια τον Παπαδιαμάντη, και φαντάζομαι αν με ρωτήσετε σε μερικούς μήνες θα σας απαντήσω κάτι ανάλογο για το συγγραφέα του επόμενου έργου.

Αναμφισβήτητα οι κλασσικοί συγγραφείς μας έχουν προσφέρει σημαντικά έργα. Προσωπικά, αυτή την περίοδο, μου αρέσει να διερευνώ τον άνθρωπο και τις σχέσεις του, και αυτή τη δυνατότητα μου τη δίνουν έργα, τόσο κλασσικών συγγραφέων, όσο και άλλων, λιγότερο γνωστών».

Ματαιοδοξία, σπουδαιοφάνεια, φθόνος, ανταγωνιστικότητα, υποκρισία,  πλαστή ευγένεια, επιπολαιότητα,  ερωτική αστάθεια,  καχυποψία και  ζηλοτυπία είναι μερικές από τις θεματικές του Carlo Coldoni, που ασχολήθηκε με όλα τα είδη θεατρικού λόγου. Κατά τη γνώμη σας, ποια είναι η θεματική, που κάνει τόσο πολύ σπουδαίο το γνωστό Ιταλό συγγραφέα και γιατί;

«Όλα τα παραπάνω νομίζω,αλλά και η δημιουργία θεατρικών χαρακτήρων που ενέχουν το καλό και το κακό, άσχετα αν προέρχονται από την αριστοκρατία ή την εργατική τάξη και αλληλοεπιδρούν μεταξύ τους, με πολύ σύγχρονο τρόπο.

Η αντιμετώπισή τους, είναι πρόκληση ,τόσο για τους σκηνοθέτες,όσο και για τους ηθοποιούς».

Θέατρο «Γιάφκα» και  το εγχείρημα να κάνετε θεατρικές παραγωγές από τη Θεσσαλονίκη για την πόλη αυτή. Πόση αγωνία «κρύβεται» πίσω από αυτή την προσπάθεια;

«Έχοντας κάνει θέατρο και με άλλες ομάδες της πόλης,ξέραμε ότι δε θα ήταν εύκολο.Στην πορεία ανακαλύψαμε ότι όλα γίνονται πιο εύκολα όταν έχεις την ευτυχία να συνεργάζεσαι με ταλαντούχα άτομα με κοινούς στόχους.

Δε μιλώ μόνο για τους ηθοποιούς, αλλά και για τη σκηνογράφο, το μουσικό μας,που παρακολουθεί όλες τις πρόβες, και πολλούς άλλους συνεργάτες (αφίσες, φωτισμός, φωτογραφίες, βίντεο) που δε ζουν από αυτό, αλλά εμπλέκονται με απολύτως επαγγελματικούς όρους.

Εν τέλει, πιστεύω ότι ο μόνος τρόπος για να κάνεις πράγματα σ’ αυτή την πόλη είναι να νιώθεις την ανάγκη να δημιουργήσεις και να συνεργαστείς και ίσως… η κοινή τρέλα».

Δε θα έπρεπε να δημιουργηθούν «μηχανισμοί» στήριξης των τοπικών θιάσων της Θεσσαλονίκης κι αν ναι από ποιους;

«Δεν είμαι σίγουρη ότι «μηχανισμοί στήριξης» συμβάλλουν πάντα θετικά στην καλλιτεχνική δημιουργία. Κατά την άποψή μου, ο μοναδικός που μπορεί να στηρίξει πραγματικά το θέατρο είναι το κοινό. Το κοινό της Θεσσαλονίκης.

Δυστυχώς, βέβαια το κοινό της Θεσσαλονίκης δεν υποστηρίζει πολύ τους τοπικούς θιάσους. Ίσως να είναι ότι θέλει το θέατρο να είναι κάτι ονειρικό, κάτι έξω από την καθημερινότητά του, και να θεωρεί ότι οι ηθοποιοί που βλέπει επί σκηνής δεν μπορεί να είναι άνθρωποι που πάνε στον ίδιο μανάβη με αυτούς.

Φυσικά, η τέχνη από τα αρχαία ακόμα χρόνια χρειαζόταν χορηγούς και προστάτες. Στα πλαίσια αυτά θεωρώ ότι οι εταιρείες παραγωγής προώθησης και διαχείρισης θεατρικών σκηνών θα έπρεπε να δίνουν χώρο και χρόνο στους τοπικούς θιάσους για να παρουσιάσουν τη δουλειά τους, και να δημιουργήσουν ή αν θέλετε να καλλιεργήσουν το κοινό τους.

Γι’ αυτό η παρουσία μας, στο θέατρο Αμαλία είναι πολύ σημαντική, αφού υπήρξε για πολλά χρόνια σημείο αναφοράς για το θεατρόφιλο κοινό της Θεσσαλονίκης, ενώ η επαναλειτουργία του, προάγει την θεατρική ζωή της πόλης, κυρίως γιατί μπορούμε να ανεβάσουμε παραστάσεις σε ένα άρτια εξοπλισμένο θέατρο, και να παρουσιάσουμε την δουλειά μας, σε ένα όμορφο χώρο».

Ποια  ατάκα από το έργο «Οι δίδυμοι της Βενετίας» σας εντυπωσίασε περισσότερο ως άνθρωπο και  σκηνοθέτρια; 

«Θα σας πω την ατάκα,  που με σόκαρε ίσως περισσότερο. Είναι κάτι που λέει ο Παγκράτσιο,όταν παρουσιάζει στο κοινό για πρώτη φορά το πραγματικό πρόσωπό του.Λέει:«Τα ράσα τον κάνουν τον παπά. Κερδισμένος βγαίνει σήμερα αυτός, που υποκρίνεται καλύτερα».Είναι το αντίστοιχο του «ότι δηλώνεις είσαι».

Σας δίνουμε τρεις λέξεις: Δίδυμοι, πάθος, μυστικά.  Τι σημαίνει η κάθε μια από αυτές για τη σκηνοθέτρια Μαρία Βλάχου;

«Δίδυμοι: Δύο άνθρωποι – ίδια εμφάνιση

Πάθος: Αγάπη για τη ζωή

Μυστικά: Ψέματα, φόβος και πόνος»

©Typologos.com 2019

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.