Η ιστορία της γαστρονομίας (2)

Ελληνική Κουζίνα

Γευστικές Απολαύσεις

Με την Ιωάννα Βασιλειάδου

22:48:43,11/05/2019
Χωριάτικη Σαλατα- Φωτογραφία από pastel100 από το Pixabay

Κορωνίδα της ελληνικής κουζίνας σήμερα είναι η γνωστή χωριάτικη ή ελληνική σαλάτα, όπως γράφει η Ιωάννα Βασιλειάδου. Φωτογραφία από pastel100 από το Pixabay

 ​Η τέχνη της κουζίνας, όταν κάποιος την κατέχει πλήρως, είναι το μοναδικό ανθρώπινο προσόν για το οποίο μόνο καλά πράγματα μπορούμε να πούμε.
Φρήντριχ Ντύρενματ, 1921-1990, Ελβετός θεατρικός  συγγραφέας

Η ελληνική κουζίνα  «περικλείει»  την παραδοσιακή  μαγειρική παράδοση  των Ελλήνων. Η Ελλάδα έχει μια από τις αρχαιότερες και πιο εύγευστες γαστριμαργικές παραδόσεις στον κόσμο. Είναι μια παράδοση γεύσεων, αρωμάτων, υλικών και τεχνοτροπιών που ξεκινά από τα προϊστορικά χρόνια, ενώ φθάνει μέχρι  και το σήμερα.

Είναι πλούσια σε γεύση  και έχει «βαθιές  ρίζες» μέσα στο χρόνο. Στα γραπτά της αρχαιότητας  αναφέρονται οι διατροφικές συνήθειες των αρχαίων Ελλήνων  στην ηπειρωτική και στη νησιωτική Ελλάδα. Με τις  αρχαιολογικές ανασκαφές ανακαλύφθηκαν σκεύη και μαγειρικά εργαλεία, που «μαρτυρούν»  μια ιδιαίτερα προηγμένη,  εκλεπτυσμένη και υγιεινή κουζίνα.

Όσο ποικιλόμορφος είναι ο τόπος μας, άλλο τόσο ποικίλες είναι οι γεύσεις και οι παραδόσεις.

Σημαντικό ρόλο στη  διαμόρφωση των  τοπικών κουζινών «έπαιξαν»  οι τοπικές συνθήκες, όπως είναι  ο φυσικός πλούτος της κάθε περιοχής, το κλίμα της, αλλά και οι επιρροές που αφομοίωσε η κάθε περιοχή από άλλους λαούς ή  άλλες παραδόσεις.

Έτσι, σήμερα υφίστανται οι εξής τοπικές κουζίνες:

Κρητική, Ηπειρωτική, Κουζίνα του Αιγαίου, Θρακική, Κυπριακή, Επτανησιακή, Μακεδονική, Μικρασιατική  (συμπεριλαμβάνει και την Πολίτικη κουζίνα), Ποντιακή  και Κυκλαδίτικη κουζίνα.

Το πιο χαρακτηριστικό και αναπόσπαστο στοιχείο της ελληνικής κουζίνας είναι το ελαιόλαδο, όπου χρησιμοποιείται συχνά στα περισσότερα πιάτα. Παράγεται από τους καρπούς των ελαιόδεντρων,  τις ελιές και αποτελεί χαρακτηριστική γεύση της ελληνικής διατροφής.

Η ελληνική κουζίνα χρησιμοποιεί κάποια αρώματα πιο συχνά από ότι οι  άλλες μεσογειακές κουζίνες, δηλαδή: ρίγανη, μέντα, σκόρδο, κρεμμύδι, μαϊντανό, άνηθο και φύλλα δάφνης.  Χρησιμοποιεί, δε, άλλα κοινά βότανα και μπαχαρικά, όπως είναι ο βασιλικός, το θυμάρι και ο μάραθος. Σε πολλές ελληνικές συνταγές, χρησιμοποιούνται και γλυκό-μπαχαρικά σε συνδυασμό με κρέας, όπως είναι  η κανέλα και το γαρίφαλο. Στην ελληνική κουζίνα σημαντικό ρόλο έχει και το τυρί.

Κορωνίδα της ελληνικής κουζίνας σήμερα είναι η γνωστή χωριάτικη ή ελληνική σαλάτα, που αποτελείται από αγγούρι, τομάτες, κρεμμύδια, φέτα τυρί, ελιές και ρίγανη, όλα διανθισμένα με το περίφημο ελληνικό λάδι.

Στο ελληνικό τραπέζι συνοδεύεται το φαγητό και με εξαιρετικά νόστιμο ψωμί, που παραδοσιακά είναι ζυμωτό (χωριάτικο με προζύμι). Πρωταγωνιστής στο ελληνικό τραπέζι ήταν από την αρχαιότητα και συνεχίζει να είναι το ιερό υγρό του θεού Διονύσου, το κρασί. Με αμπέλια να καλλιεργούνται σε όλες τις γωνιές της Ελλάδας θεωρούνται τα ελληνικά κρασιά από τα καλύτερα παγκοσμίως και παράγονται σε μια συναρπαστική ποικιλία.

 Χαρακτηριστικό του ελληνικού τραπεζιού είναι η ποικιλία των πιάτων, όπου κανένα δεν μονοπωλεί τη γεύση, αλλά όλα μαζί συνθέτουν ένα λαχταριστό σύνολο. Οι μεζέδες είναι πολλοί και αραδιασμένοι όλοι μαζί στο τραπέζι μοιάζουν με ένα πολύχρωμο καμβά γεμάτο εκπλήξεις και γαστρονομικές απολαύσεις.

Λαχανικά, όσπρια, ψάρια, κρέατα, φρούτα,τα τυριά – πολλά εκ των οποίων έχουν προστατευμένη ονομασία προέλευσης, το κρεμώδες και εύγεστο ελληνικό γιαούρτι και το πυκνό και αρωματικό μέλι θυμαριού ή ανθέων  είναι όλα προϊόντα της ελληνικής γης.

 Αφθονούν, δε, στη χώρα με το ήπιο μεσογειακό κλίμα και την καλή ποιότητα εδάφους. Το ελληνικό τραπέζι είναι μια γαστριμαργική εμπειρία.  που τέρπει και τους πιο απαιτητικούς ουρανίσκους.

Όσο για γλυκά, το κλασικό γλυκό που προσφέρεται στα χωριά και τις πόλεις είναι το πατροπαράδοτο ελληνικό γλυκό του κουταλιού. Πρόκειται για φρούτα της κάθε εποχής,  που είναι  διατηρημένα σε ζάχαρη. Παραδοσιακά είναι, επίσης ,και τα σιροπιαστά γλυκίσματα με βάση κυρίως τους ξηρούς καρπούς, το σπιτικό φύλλο και  το μέλι που δίνει στα γλυκά αυτά ένα χαρακτηριστικό άρωμα, αλλά και υψηλή δια-θρεπτική αξία. Γνωστά γλυκά είναι το γαλατομπούρεκο, ο μπακλαβάς, το κανταΐφι, τα μελομακάρονα, ο σιμιγδαλένιος χαλβάς, το ραβανί και  το σάμαλι.

Χαρακτηριστικός είναι και ο πολύ δημοφιλής «ελληνικός καφές». Σερβίρεται σε μικρό φλιτζανάκι και δεν πίνεται ποτέ ολόκληρος, με ένα καταστάλαγμα να μένει πάντα στον πάτο του φλιτζανιού.

Η ελληνική κουζίνα έχει επηρεαστεί άμεσα από την τουρκική, και αυτό είναι εμφανές σήμερα σε πιάτα ορεκτικών,όπως είναι το τζατζίκι (γιαούρτι με αγγούρι και σκόρδο), το ιμάμ μπαϊλντί (ανάμικτα λαχανικά στο φούρνο με λάδι), το σουβλάκι (κρέας στο γκριλ με ψωμί πίτας) και ο μουσακάς (λαχανικά με κιμά και κρέμα).

Ακόμη, έχει επηρεαστεί  και από την ενετική κουζίνα  ιδιαίτερα στις περιοχές των νησιών του Ιονίου , όπου οι Ενετοί ως κατακτητές έζησαν  επί πολλά χρόνια κληροδοτώντας στους κατοίκους των Ιονίων Νήσων την αγάπη για τα ζυμαρικά, καθώς και τις διάφορες πίτες.

Το αποτέλεσμα αυτής της πολιτισμικής ζύμωσης σε συνδυασμό με τη γαστριμαργική φαντασία του ελληνικού λαού και τα εξαιρετικής ποιότητας προϊόντα της ελληνικής γης διαμόρφωσε τη  μαγειρική παράδοση της Ελλάδας. Μια μαγειρική  παράδοση, που  συγκαταλέγεται ανάμεσα   στις πλουσιότερες και   στις γευστικότερες της υφηλίου.

(Σε επόμενο άρθρο μας, θα παρουσιάσουμε  ξεχωριστά  την καθεμιά από τις τοπικές ελληνικές κουζίνες).

©Typologos.com 2019

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.