«H Περιπέτεια» του Μικελάντζελο Αντονιόνι

0
89

16:33:41,10/10/2018

Η Monica Vitti-Wikipedia
H ηθοποιός Monica Vitti το 1990. Φωτογραφία: By Georges Biard, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=8945425

Στην αποξένωση του σύγχρονου ανθρώπου αναφέρεται η θρυλική ταινία του Michelangelo Antonioni «Η  περιπέτεια»  («L’ Avventura» ασπρόμαυρη  Ιταλία,  1960,διάρκεια 143΄), που προβάλλεται στο πλαίσιο του αφιερώματος «Ζευγάρια» από την κινηματογραφική  λέσχη των εργαζομένων της Ε.Ρ.Τ. – 3  και το Κέντρο Μελετών και Ερευνών για το Σινεμά (Κ.Ε.Μ.Ε.Σ.) στις 9 το βράδυ της Δευτέρας   15 Οκτωβρίου 2018 στο κινηματογράφο «ΒΑΚΟΥΡΑ1» της Θεσσαλονίκης  (Ιωάννου Μιχαήλ 8,  τηλέφωνο με αριθμό κλήσης 2310 – 233.665).

Το φιλμ θα προλογίσει ο δημοσιογράφος – κριτικός κινηματογράφου  Αλέξης  Ν. Δερμεντζόγλου. Στο κοινό θα διανεμηθεί κριτική  του δημοσιογράφου – κριτικού κινηματογράφου Νίνου Φένεκ  Μικελίδη από το βιβλίο  του ίδιου με τίτλο « Οι 100 καλύτερες  ταινίες μου». Στο τέλος  της προβολής θα πραγματοποιηθεί συζήτηση με θέμα:« Το παγωμένο αντονιονικό σύμπαν».

Η περιπέτεια είναι το πρώτο μέρος  της περίφημης   τριλογίας της αποξένωσης του μεγάλου Ιταλού σκηνοθέτη.  Οι  άλλες δύο είναι « Η νύχτα»  και η  «Έκλειψη».  Το σενάριο του φιλμ έγραψε ο ίδιος ο  Michelangelo Antonioni. Τους ρόλους ενσαρκώνουν οι Gabriele Ferzetti, Monica Vitti και Lea Massari.

Το σημαντικότερο από τα πολλά βραβεία , που απέσπασε το φιλμ,  είναι εκείνο της Κριτικής Επιτροπής   του Κινηματογραφικού Φεστιβάλ των Καννών, το οποίο πήρε το 1960  εξ ημισείας  με την «Ακόλαστη Σάρκα».

Η υπόθεση της ταινίας εξελίσσεται  σ’ ένα τουριστικό νησί της Μεσογείου, όπου κατά την διάρκεια μιας εκδρομής εξαφανίζεται μια νέα και ωραία γυναίκα από την παρέα της .

Ενόσω την ψάχνουν, ερωτεύονται ο εραστής της,  και η καλύτερη φίλη της. Πρόκειται για μια  «κατάπικρη» δημιουργία, που εμπεριέχει εμφανή στοιχεία και αναφορές στις  ταινίες νουάρ. Είναι η οδυνηρή διαξιφιστική ματιά του σκηνοθέτη  για ένα σύμπαν χωρίς πραγματικά αισθήματα.

«Άλλη ταινία που προκάλεσε «σκάνδαλο»,  τη φορά αυτή στο φεστιβάλ των Κανών, η «Περιπέτεια» του Michelangelo Antonioni γιουχαϊστηκε από το τότε κοινό, αντίθετα με την κριτική, που την εξύμνησε, ευτυχώς καταφέρνοντας τελικά να κερδίσει το Ειδικό Βραβείο της κριτικής επιτροπής.

Εκείνο βέβαια που ενόχλησε το κοινό του φεστιβάλ δεν ήταν η σχετικά απλή ιστορία της ταινίας, αλλά ο τρόπος της αφήγησης του σκηνοθέτη της, τρόπος αντί – δραματουργικός για τα τότε δεδομένα, τρόπος που στη συνέχεια  θα επηρεάσει αρκετούς νεότερους σκηνοθέτες (ανάμεσά τους,  και το δικό μας,  Θόδωρο Αγγελόπουλο).

Η αφήγηση αυτή αρνείται τον παραδοσιακό τρόπο γραφής,  αλλά και κάθε είδους ψυχολογία, προτιμώντας να εστιάσει το ενδιαφέρον της, στους νεκρούς χρόνους, τις παύσεις, τις σιωπές, στοιχεία που τελικά μας αποκαλύπτουν πολύ περισσότερα για τους χαρακτήρες και τα αισθήματά τους,  από δεκάδες σελίδες διαλόγων.

 Η ιστορία της ταινίας στρέφεται γύρω από την εξαφάνιση μιας γυναίκας, στη διάρκεια μιας κρουαζιέρας στα ιταλικά νησιά,  της Άννας (Massari) και τις προσπάθειες του αρχιτέκτονα αρραβωνιαστικού της, Σάντρο (Ferzetti), και της στενής φίλης της, Κλαούντια (Vitti) να τη βρουν πρώτα σ’ ένα έρημο νησί και στη συνέχεια σε διάφορες ιταλικές πόλεις (την Ταορμίνα κι αλλού).

Στη διάρκεια της περιπλάνησης των δυο πιο στενών της,  φίλων, ο Σάντρο και η Κλαούντια αρχίζουν να ελκύονται ο ένας στον άλλο και μπλέκονται σε μια όλο πάθος ερωτική σχέση, ώσπου, κάποια στιγμή, η Κλαούντια ανακαλύπτει τον Σάντρο στην αγκαλιά μιας πόρνης. Η ταινία τελειώνει με το Σάντρο να κλαίει και την Κλαύντια να τον πλησιάζει και να του χαϊδεύει τα μαλλιά.

 Η ιστορία ξεκινά σαν είδος αστυνομικού θρίλερ, με την εξαφάνιση της Άννας και τις έρευνες της αστυνομίας, στη συνέχεια –  όμως – ο Antonioni  χρησιμοποιεί την κάμερά του,  για να ανατρέψει το είδος, αλλά και γενικότερα το ρεαλιστικό κινηματογράφο, σε μια προσπάθεια να εξερευνήσει τα ανθρώπινα, εύθραυστα αισθήματα, ανατέμνοντας με δύναμη τα πρόσωπά του, μέσα από τις κινήσεις, τις εκφράσεις και τη συμπεριφορά τους, μέσα από την κάθε στιγμή τους, απ’ ό,τι αυτή προσθέτει ή αφαιρεί από τη ζωή τους, καθώς κι εκείνο που τους κάνει να ερωτεύονται ή να προδίδουν τον άλλο.

Η κάμερά του,  άλλοτε επιμένει στα πρόσωπα (ποτέ η  Monica Vitti δεν ήταν τόσο αισθησιακή – η απαρχή μιας εξαιρετικής συνεργασίας της, σε ένα αριθμό ταινιών του Antonioni ), άλλοτε ερευνά τους χώρους, χρησιμοποιώντας τα τοπία για να σχολιάσει και να βγάλει στην επιφάνεια τα κρυμμένα αισθήματα των προσώπων του.

Το έρημο νησί, τα γυμνά, απότομα βράχια, τα πολυτελή ξενοδοχεία, οι μπαρόκ εκκλησίες, οι επαρχιακές πλατείες, τα διάφορα αρχιτεκτονικά μνημεία, μετατρέπονται σε ένα είδος μεταφοράς των ανθρώπινων αισθημάτων,  αλλά και της αποξένωσης του σύγχρονου ατόμου.

Μιλώντας για την ταινία του,  ο ίδιος ο  Antonioni  ανέφερε χαρακτηριστικά:  «Το δράμα μας,  είναι η έλλειψη επικοινωνίας κι αυτό το αίσθημα διακατέχει τα πρόσωπα της ταινίας μου, που προτίμησα να τα τοποθετήσω σε ένα κόσμο πλουσίων,   επειδή σ’ αυτόν τα αισθήματα δεν καθορίζονται από οικονομικούς περιορισμούς.

Πρόκειται για άντρες και γυναίκες που προσπαθούν να ζήσουν φυσιολογικά τη ζωή τους, αλλά που συναντούν τόσες δυσκολίες, ώστε δεν μπορούν να αποφύγουν την τελική καταστροφή».

 Παρόμοια θέματα που ο Ιταλός σκηνοθέτης θ’ αναπτύξει με τον ιδιόμορφο τρόπο του,  και στις επόμενες ταινίες του, ιδιαίτερα στην «Έκλειψη» και τη «Νύχτα»,  που μαζί με την αριστουργηματική αυτή  «Περιπέτεια» θεωρούνται τμήματα μιας υποδειγματικής τριλογίας επάνω στην έλλειψη ανθρώπινης επικοινωνίας και την αποξένωση του σύγχρονου ατόμου», γράφει ο Νίνος Φενέκ  Μικελίδης στην κριτική του.

Παραπλήσια θεματολογία  με την προβληματική του φιλμ  « Η Περιπέτεια» αναπτύσσουν οι εξής ταινίες:

«΄Ενοχος έρωτας», «Η νύχτα» και «Η έκλειψη» του Michelangelo Antonioni

«Τριστάνα», και «Βιριδιάνα»  του Luis Buñuel.

« Η τελευταία γυναίκα»   του Marco Ferreri.

«Ο γάμος της Μαρίας Μπράουν» και «Λόλα»  του Rainer Werner Fassbinder.

«Μέσα από τον σπασμένο καθρέφτη»   του Ingmar Bergman.

« Απιστίες και αμαρτίες» και «Παντρεμένα ζευγάρια» του Woody Allen.

To επόμενο φιλμ του ίδιου αφιερώματος θα είναι το «Θ’ ανταμώσουμε σαν ξένοι» (Strangers When We Meet) του Richard Quine με τους Kirk Douglas, Kim Novak, Ernie Kovacs, Barbara Rush και Walter Matthau, που θα προβληθεί την Δευτέρα 22 Οκτωβρίου 2018.

©Typologos.com 2018

ΧΩΡΙΣ ΣΧΟΛΙΑ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

seven + twelve =

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.