Δημήτρης Γκουτζαμάνης – «Η τέχνη οφείλει να βοηθήσει τους ανθρώπους να ανοίξουν παράθυρα μέσα στη ψυχή τους»

0
120

Συνέντευξη στο δημοσιογράφο Νίκο Μόσχοβο και στον «Τυπολόγο»

20:06:58,11/30/2018

Δημήτρης Γκουτζαμάνης- Tango
Όποια στιγμή θέλω, καταργώ όποια μορφή θέλω και στη θέση της, παίρνω άλλη, όποτε θέλω

«Η τέχνη οφείλει να βοηθήσει τους ανθρώπους να ανοίξουν παράθυρα μέσα στην ψυχή τους, να επικοινωνήσουν ουσιαστικά με το βαθύτερο εαυτό τους,  και να νιώσουν, αλλά και να είναι, ελεύθεροι – ελεύθερες  να τον εκφράσουν»

Τάδε έφη ο ηθοποιός Δημήτρης Γκουτζαμάνης στη συνέντευξη που παραχώρησε στο δημοσιογράφο Νίκο Μόσχοβο  και στον «Τυπολόγο» (www.typologos.com). Αφορμή για τη συνέντευξη στάθηκε ο απαιτητικός  ρόλος, που ενσαρκώνει ο ηθοποιός στο  έργο «Tango» του Σλάμοβιρ Μρόζεκ με σκηνοθέτη το Νίκο Χατζηπαπά και το οποίο  «ανεβαίνει»  κάθε Δευτέρα – Τρίτη στις 9 το βράδυ, στο «Θέατρο OLVIO» ( Ιερά Οδός 67 & Φαλαισίας 7, Βοτανικός, τηλέφωνο: 210 –  34.14.118) στην Αττική.

Η συζήτηση περιηγήθηκε από το «Θέατρο του Παραλόγου», στην ίδια τη ζωή και στα παράθυρα που  επιτρέπουν στο φως να μπει στη ζωή μας. Ήταν μια συζήτηση, που «άγγιξε» τα εσώτερα νοήματα της τέχνης:

«Tango»,  λοιπόν, και σε ένα απαιτητικό ρόλο. Πόσο μπορεί το «τανγκό» της ζωής μας, να συγκριθεί με το έργο  του  Σλάμοβιρ Μρόζεκ ;

«Για να απαντηθεί αυτή η ερώτηση, πρώτα απ’ όλα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι το «Tango». Το tango για εμένα είναι ένας χορός, που θέτει τους παρτενέρ σε μια ισότιμη θέση. Δεν υπάρχει καβαλιέρος – οδηγός και ντάμα – ακόλουθος. Και οι δύο ακολουθούν και οι δύο οδηγούν και τελικά σε συνεργασία και επικοινωνία, αφού αλληλοεπιδράσουν, δημιουργούν ένα κοινό αποτέλεσμα. Αυτό το συναντάμε σε κάθε δημιουργική πτυχή της ζωής μας,  όπως είναι ο έρωτας, οι φιλικές και επαγγελματικές σχέσεις μας, αλλά και στη λειτουργία μας, ως μέλη ενός ευρύτερου κοινωνικού συνόλου. Στο έργο του Μρόζεκ βλέπουμε τους χαρακτήρες να προσπαθούν να επιβληθούν ο ένας στον άλλον, δεν είναι ξεκάθαρο πότε οδηγούν και πότε ακολουθούν. Σίγουρα, όμως,  είναι περίεργα ενεργητικοί και υποτακτικοί. Το αποτέλεσμα όπως και σε κάθε θεατρική παράσταση προκύπτει από την επικοινωνία του συνόλου».

«Η τέχνη εκπαιδεύει. Γι’ αυτό οι συγγραφείς πρέπει να γνωρίζουν τη ζωή. Αν ο συγγραφέας γνωρίζει τη ζωή, το έργο του είναι συχνά προοδευτικό, αν και η συνείδησή του μπορεί να υστερεί», ανέφερε κάποτε ο συγγραφέας του έργου. Και η συνείδηση του ηθοποιού που τοποθετείται σε σχέση με τη ζωή;

«Αρχικά θέλω να πω πως δεν συμφωνώ με το ότι η τέχνη εκπαιδεύει. Θεωρώ πως η τέχνη δημιουργεί παιδεία.Η εκπαίδευση είναι κάτι άλλο. Κάθε καλλιτέχνης οφείλει να αφουγκράζεται την εποχή του,  και να ζει μέσα σε αυτήν. Είναι χρήσιμο και πολλές φορές μονόδρομος, ένας καλλιτέχνης να αντιλαμβάνεται διαφορετικά την πραγματικότητα γύρω του, εξάλλου αυτός είναι και ο ρόλος του.

Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά τους συνανθρώπους του,  και να τους βοηθήσει να αντιληφθούν τον κόσμο λίγο διαφορετικά. Αυτό, όμως,  δεν μπορεί να συμβεί αν ο καλλιτέχνης βρίσκεται «στον κόσμο του», είναι πολύ λεπτή η ισορροπία του να είσαι κομμάτι του κόσμου και την ίδια στιγμή να βρίσκεσαι δίπλα του».

Βρίσκετε ομοιότητες ανάμεσα στα έργα των Σλάμοβιρ Μρόζεκ και Ιονέσκο; Τελικά πόσο το παράλογο κυριαρχεί επάνω στη σκηνή της πραγματικότητας;

«Μπορείς να βρεις ομοιότητες στα έργα του Ιονέσκο και του Μρόζεκ, καθώς και οι δύο εντάσσονται σε αυτό που ονομάζουμε «θέατρο του παραλόγου». Ωστόσο, την ίδια στιγμή ο όρος  «θέατρο του παραλόγου» δημιουργεί απόσταση ανάμεσα σε όλους όσους εντάσσονται σε αυτόν. Η πραγματικότητα από μόνη της, είναι τόσο παράλογη που αναγκαστήκαμε να εφεύρουμε κώδικες,  ώστε να μπορέσουμε να την προσδιορίσουμε και να την καταστήσουμε «λογική». Τις περισσότερες φορές, όμως, αυτό δε γίνεται εφικτό και τελικά η ζωή μας, είναι πιο «παράλογη» με κάποια μόνο, ελάχιστα, στοιχεία «λογικής»».

Δημήτρης Γκουτζαμάνης - Tamgo 2
Στο έργο του Μρόζεκ βλέπουμε τους χαρακτήρες να προσπαθούν να επιβληθούν ο ένας στον άλλον, δεν είναι ξεκάθαρο πότε οδηγούν και πότε ακολουθούν

Ποια στοιχεία του ανθρώπου Δημήτρη Γκουτζαμάνη γειτνιάζουν με τον ήρωα, που ενσαρκώνει στο «Tango»;

«Όλα και τίποτα. Όταν καλείσαι να δημιουργήσεις ένα ρόλο, αυτό που έχεις να κάνεις είναι να βάλεις δικά σου, στοιχεία, πτυχές της προσωπικότητάς σου, στο μικροσκόπιο και ανάλογα με τις απαιτήσεις του κειμένου, της σκηνοθεσίας και αυτού που φαντάζεσαι και ονειρεύεσαι ως ρόλο, να τα μεγεθύνεις ή να τα περιορίσεις».

Γιατί νομίζετε πως «ανεβαίνουν δύσκολα» τα  έργα σαν τις δημιουργίες του  Σλάμοβιρ Μρόζεκ στην τηλεόραση και δη στην Ελληνική;

«Η τηλεόραση έχει ανάγκη από καλά τηλεοπτικά σενάρια και όχι από θεατρικά έργα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε τις απαιτήσεις του κάθε μέσου. Άλλα πράγματα είναι για την τηλεόραση, άλλα για τον κινηματογράφο και άλλα για το θέατρο. Τα κείμενα αποκτούν νόημα και αξία όταν εντάσσονται στο κατάλληλο πλαίσιο».

Θα παρομοιάζατε το «Tango» σαν ένα γοτθικό θρίλερ; Ναι ή όχι και γιατί;

«Θα μπορούσε να παρομοιαστεί με ένα γοτθικό θρίλερ, αλλά προτιμώ έναν προσδιορισμό του ίδιου του συγγραφέα, μέσα στο ίδιο το κείμενο: «φάρσα με πτώματα». Η παράστασή μας, προσεγγίζει αυτό το πνεύμα, επηρεασμένη από την αισθητική του Otto Dix».

Ποιος κατά τη γνώμη σας, είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την ανθρωπότητα; Τι θα πρέπει να κάνει η Τέχνη γι’ αυτό;

«Θεωρώ πως αυτό που δίνει ουσία στον άνθρωπο και την ανθρωπότητα γενικότερα, είναι ο σεβασμός του άλλου. Κάνε αυτό που θες να σου κάνουν και μην κάνεις ότι δεν θέλεις να σου κάνουν. Η τέχνη οφείλει να βοηθήσει τους ανθρώπους να ανοίξουν παράθυρα μέσα στη ψυχή τους, να επικοινωνήσουν ουσιαστικά με τον βαθύτερο εαυτό τους,  και να νιώσουν, αλλά και να είναι, ελεύθεροι – ελεύθερες  να τον εκφράσουν.

Νομίζετε πως η βία που επικρατεί στην Ελλάδα είναι απόρροια της έκπτωσης και των καλλιτεχνικών αξιών;

«Η τέχνη και η ζωή είναι άρρηκτα συνδεδεμένες. Η τέχνη προκύπτει από τη ζωή και την κοινωνία και απευθύνεται σε αυτήν».

Ποιο ρόλο θα  θέλατε να ενσαρκώσετε επί της σκηνής και δεν το έχετε ακόμα καταφέρει;

«Πολλούς ρόλους. Συνέχεια ανακαλύπτω καινούριους ρόλους που θα ήθελα να ερμηνεύσω. Γενικά έλκομαι από τα καλογραμμένα κείμενα και γι’  αυτό προσανατολίζομαι σε  σχετικά πιο κλασσικό ρεπερτόριο».

Η τέχνη και η ζωή είναι άρρηκτα συνδεδεμένες. Η τέχνη προκύπτει από τη ζωή και την κοινωνία και απευθύνεται σε αυτήν

Ποια  χαρακτηριστική ατάκα του ήρωα, που ενσαρκώνετε, θεωρείτε πως συμβολίζει περισσότερο  το νόημα του «Tango»;

«Όποια στιγμή θέλω, καταργώ όποια μορφή θέλω και στη θέση της, παίρνω άλλη, όποτε θέλω».

Η θεατρική ατμόσφαιρα μεταξύ  της Αθήνας και  της Θεσσαλονίκης είναι διαφορετική. Άραγε, θα ξεφύγει ποτέ η «νύμφη του Θερμαϊκού» από την αίσθηση του «κλειστού» περίγυρου;

«Έχοντας ζήσει, σπουδάσει και εργαστεί στη Θεσσαλονίκη αυτό που έχω να πω είναι ότι ενώ γίνονται πολύ σπουδαίες δουλειές δεν καταφέρνουν να επικοινωνήσουν έξω από τα όρια της πόλης. Θεωρώ πολύ σημαντικό το Κρατικό Θέατρο, όπως και οι διάφορες ομάδες της πόλης να καταφέρουν να επικοινωνήσουν τις δουλειές τους, έξω από αυτή. Γνωρίζω βέβαια πως αυτό είναι πρακτικά δύσκολο. Αλλά δεν βλέπω άλλο τρόπο για να ξεφύγει η θεατρική παραγωγή από την εσωστρέφεια».

Δημήτρης Γκουτζαμάνης - Tango 4
Για το Tango:«Θα μπορούσε να παρομοιαστεί με ένα γοτθικό θρίλερ, αλλά προτιμώ έναν προσδιορισμό του ίδιου του συγγραφέα, μέσα στο ίδιο το κείμενο: «φάρσα με πτώματα». Η παράστασή μας, προσεγγίζει αυτό το πνεύμα, επηρεασμένη από την αισθητική του Otto Dix»

Σας αναφέρω τρεις λέξεις: νερό, παράθυρο και πόρτα. Απαντήστε επιγραμματικά μέσα σε μια παράγραφο ποιες εικόνες της ζωής σας θυμίζουν.

«Το νερό τρέχει και κυλά γάργαρο και καθαρό σαν τη ζωή. Τα παράθυρα επιτρέπουν στο φως να μπει στη ζωή μας. Και οι πόρτες ανοίγουν για τους νέους δρόμους που καλούμαστε να βαδίσουμε και κλείνουν πίσω μας, αυτά που περάσαμε, ώστε να μπορούμε να επικεντρωθούμε στα καινούρια ξεκινήματά μας».

©Typologos.com 2018

ΧΩΡΙΣ ΣΧΟΛΙΑ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

15 − five =

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.