Αποκλειστική συνέντευξη του Τάσου Νυφαδόπουλου στη Νάνσυ Κοντονίκου


OI AΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΤΥPOLOGOS.COM

OI ANΘΡΩΠΟΙ ΚΑΙ ΤΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥΣ

ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΤΑΣΟΥ ΝΥΦΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗ ΝΑΝΣΥ ΚΟΝΤΟΝΙΚΟΥ

2015-11-14,17:55:42

 

O εικαστικός δημιουργός, Τάσος Νυφαδόπουλος μίλησε αποκλειστικά στη Νάνσυ Κοντονίκου για το έργο του “Κρίση”

 Τάσο καλημέρα. Χαίρομαι που βρισκόμαστε σήμερα στο εργαστήριο σου με αφορμή την δημιουργία του γλυπτού έργου «Κρίση».

Καλημέρα. Ευχαριστώ πολύ, καλωσόρισες στο εργαστήριο μου.

Επισκέφτηκα την ιστοσελίδα σου και την βρήκα πολύ ενδιαφέρουσα. Πριν περάσουμε στο έργο «Κρίση», θα ήθελα να μου πεις δυο λόγια για το σύνολο των έργων σου στα πρώτα βήματα σου έως  και τώρα.

Τα έργα μου χωρίζονται σε δύο σειρές γλυπτικής με τίτλο «Παράπλευρες απώλειες» και «Εφιάλτες». Η σειρά «Παράπλευρες Απώλειες» αφορά στα θύματα πολέμου που ανήκουν στο άμαχο πληθυσμό, τα στοιχεία των οποίων πολλές φορές δεν μαθαίνουμε ποτέ, λόγω των όσων λαμβάνουν χώρα στις εμπόλεμες ζώνες. Σκοπός της είναι να αναδείξει την αξία της ανθρώπινης ζωής που χάνεται και να τονίσει την σημασία της κάθε ξεχωριστής ανθρώπινης ύπαρξης. Η δεύτερη σειρά ονομάζεται «Εφιάλτες» και αφορά στα προσωπεία που φοράμε στη ζωή μας. Σκοπός της είναι να αναδείξει την πολυπλοκότητα του ψυχισμού των ανθρώπων. Αποτελείται κυρίως από κεφάλια με καλυμμένα τα μάτια υποδηλώνοντας ότι σε πολλές περιστάσεις της ζωής μας, φοράμε προσωπεία, κλείνουμε ή πρέπει να κλείσουμε τα μάτια. Τον τελευταίο ενάμιση χρόνο βέβαια είχα αφοσιωθεί κυρίως στη δημιουργία του έργου-γλυπτού «Κρίση» ,τα αποκαλυπτήρια του οποίου έγιναν στις 26 Απριλίου στην Λεωφόρο Βουλιαγμένης 602 στην Αργυρούπολη.

Πως μπήκες στην διαδικασία για αυτό το δημόσιο έργο;

Η ιδέα για τη δημιουργία ενός έργου που να εκφράζει τη σημερινή κατάσταση ξεκίνησε το 2011 σε μια περίοδο έντονων κοινωνικοοικονομικών συνθηκών. Πιστεύω ότι η τέχνη οφείλει να είναι όργανο της κοινωνίας, και να αλληλεπιδρά μαζί της.  Ιδίως σε τέτοιες κρίσιμες περιόδους, η τέχνη μπορεί να ανάγει το συλλογικό βίωμα σε συνειρμό, εικόνα, και θύμηση, δημιουργώντας σύμβολα που είναι ικανά να παρακινήσουν αλλά και να αλλάξουν τους ανθρώπους. Το έργο «Κρίση» είναι η αποτύπωση του βιώματος μιας κρίσης σε όλα τα επίπεδα στη συλλογική μνήμη.

Τι σημαίνει για εσένα η λέξη «Κρίση»;

Δεν μπορώ να περιγράψω τη Κρίση με περισσότερες λέξεις αλλά με εικόνες. Το γλυπτό «Κρίση» είναι μία από αυτές.

Γιατί έδωσες αυτόν τον τίτλο;

Είναι ένας αντιπροσωπευτικός τίτλος που δείχνει τον πολυδιάστατο χαρακτήρα του έργου. Η λέξη κρίση μπορεί να αντιπροσωπεύει τόσο μια οικονομική όσο και μια κοινωνική κρίση. Παράλληλα μπορεί να υποδηλώνει την κρίση της κοινωνίας  σχετικά με το σήμερα αλλά και την κριτική της, όσον αφορά στα λάθη που μας οδήγησαν σε αυτό το σημείο. Σημασία έχει -επίσης- και η αρχική χρήση της λέξης αυτής στην αρχαία Ελλάδα, όπου σήμαινε να πάρω μία απόφαση , να αλλάξω μία κατάσταση. Πράγματι, σε αυτό το σημείο της ιστορίας μας, βρισκόμαστε σε μία καμπή που χρειάζεται να γίνει μία τέτοια ριζική αλλαγή. «Κρίση», λοιπόν,  σημαίνει να κρίνω τα δεδομένα της κατάστασης που βιώνω και να αλλάξω.

Ποια είναι τα αίτια της κατάστασης αυτής;

Ένα από τα κύρια αίτια που οδήγησε στην κατάσταση,  που ζούμε,  είναι η χρηματοπιστωτική κρίση.

Τί είναι αυτό που ενόχλησε περισσότερο τον κόσμο;  

Πιστεύω περισσότερο ενόχλησε η έλλειψη ενός σχεδίου πρόληψης και αντιμετώπισης των κοινωνικών αδικιών που δημιουργήθηκαν και φυσικά η σφοδρή επίθεση στο μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας .

Το θέμα -όμως – δεν είναι «ελληνικό» βιώνεται και σε ευρωπαϊκό επίπεδο με απεργίες, διαφωνίες και εξάρσεις κοινωνικές από διάφορες κοινωνικές /εργατικές ομάδες.  Που έχει γίνει το λάθος;

Το σημαντικότερο πρόβλημα σήμερα έγκειται στην αστική δημοκρατία ,στο ότι ο κόσμος πιστεύει ότι με τη ψήφο του ανά τετραετία  κάνει το δημοκρατικό του καθήκον μη συμμετέχοντας σε διαδικασίες. Αυτό που λέμε δημοκρατία ανάθεσης,  δηλαδή, μια διαδικασία που καλλιέργησε μια προσωποποιημένη πολιτική και όχι μια πολιτική με ιδεολογική βάση.

Η εφαρμογή του μοντέλου, που περιγράφεις, είναι εφικτή λύση στα σημερινά συσσωρευμένα προβλήματα;

Το μοντέλο που περιγράφω είναι εφικτό μόνο αν οι πολίτες αντιληφτούν ότι με την συλλογικότητα θα μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τα αλληλένδετα και αλληλοσχετιζόμενα προβλήματα τα οποία ομολογουμένως μας έχουν κατακλύσει.

Πιστεύεις πως η  μετάβαση μας σε ένα νέο σύστημα  δεδομένων είναι εφικτή;

Η μόρφωση και ο πολιτισμός μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο στη μετάβαση αυτή,  καθώς μπορούν να διαμορφώσουν μια οργανικότερη και λειτουργικότερη κοινωνική συνείδηση.

Ποιος είναι ο τρόπος ή οι τρόποι επίτευξης αυτού;

Τρόπος ή τρόποι υπάρχουν,  αλλά το σημαντικότερο είναι να επέλθει μια εσωτερική αλλαγή στον κάθε ένα από εμάς. Ο πολιτισμός εφόσον εκπροσωπεί το κοινωνικό σύνολο βοηθάει άμεσα σε αυτή την στροφή της κοινωνίας.  Κινήματα που έφεραν αλλαγές ουσίας σε όλη την ιστορία της ανθρωπότητας είχαν έντονο πολιτισμικό υπόβαθρο με  την τέχνη να λειτουργεί σαν καταλύτης. 

Πιστεύεις πως ο ήρωας στο έργο «Κρίση» πηδάει για να ξεφύγει από κάπου; Να ξεφύγει από κάτι;

Αυτή είναι μια ερώτηση , που καλείται ο κάθε παρατηρητής του έργου να απαντήσει προσωπικά στον εαυτό του. Ο άνθρωπος του έργου εμφανίζεται με την τάση του σώματος του προς τα εμπρός έτοιμος να πηδήξει από τον δείκτη, ενώ το περιβάλλον γύρω του καταστρέφεται. Η κατάληξη αυτής της κίνησης έγκειται στον παρατηρητή. Είτε την βλέπει ως μία πράξη αυτοχειρίας , είτε ως ένα άλμα προς τα εμπρός, προς μία άλλη κατεύθυνση. Του δίνεται έτσι η ευκαιρία να δημιουργήσει τη δική του ερμηνεία για το έργο απαντώντας σε ερωτήματα που θέτει ο ίδιος και αλληλεπιδρώντας μαζί του.

Ο δείκτης, μου κάνει πολύ μεγάλη εντύπωση μπορώ να πω. Μοιάζει σαν να έρχεται μέσα από το παρελθόν. Έχει όντως ταξιδέψει χρόνια πολλά; Τι πληροφορίες μας φέρνει;

Ο δείκτης δεν αντιπροσωπεύει ένα συγκεκριμένο οικονομικό δείκτη,  αλλά αντιπροσωπεύει το γενικότερο οικονομικό περιβάλλον, όπως αυτό έχει διαμορφωθεί από τη δημιουργία των σύγχρονων κοινωνιών και έπειτα. Η κατάσταση που βιώνουμε τώρα δεν είναι αποτέλεσμα δύο δεκαετιών, αλλά έχει τις ρίζες της πολύ πιο πίσω. Η θρυμματισμένη βάση από την κρούση του δείκτη δηλώνει ακριβώς αυτό, ότι δηλαδή τα θεμέλια στα οποία είχαμε στηριχτεί μέχρι τώρα δεν ήταν σταθερά. Η πτώση του δείκτη συνθλίβει το κοινωνικό περιβάλλον και προκαλεί ανεπανόρθωτη ζημιά στον άνθρωπο, όπως και στις κρίσεις που είχαμε βιώσει κατά το παρελθόν. Όλοι θυμούνται τις συνέπειες που είχε το κραχ του 1929. Ο δείκτης έρχεται -λοιπόν-  σαν ένα σύμβολο, να μας θυμίσει ότι όταν το οικονομικό περιβάλλον καταρρέει το άμεσο αντίκτυπο φαίνεται στις ζωές των ανθρώπων. Οφείλουμε να μάθουμε από τα λάθη του παρελθόντος,  να προλαμβάνουμε τις επερχόμενες κρίσεις και να τις αντιμετωπίζουμε αναλογιζόμενοι  τις κοινωνικές επιπτώσεις.

Η σύγκρουση είναι σφοδρή, σωστά;

Πράγματι. Αυτό φανερώνεται και από τα θραύσματα της βάσης όταν ο δείκτης συγκρούεται με αυτήν. Λέγοντας βάση, δεν εννοούμε κάτι ξέχωρο από το έργο , αλλά ένα κομμάτι του, που συμβολίζει το  κοινωνικό αλλά και φυσικό περιβάλλον. Παρά τη ζημιά που προκαλεί ο δείκτης σε αυτό φέρνει και μία διαδικασία αλλαγής, την δημιουργία μίας νέας κατάστασης.

Τα χρώματα και τα υλικά, τί ακριβώς σηματοδοτούν;

Τόσα τα χρώματα όσο και τα υλικά εμπεριέχουν συμβολισμούς που προσδίδουν στην συνολική ερμηνεία του έργου. Η χρήση του σκούρου χρώματος στον δείκτη για παράδειγμα, έχει σκοπό να τονίσει την αρνητική κατάσταση που βιώνουμε λόγω της κρίσης, την εσωτερική ένταση, αγωνία και αίσθηση αποπροσανατολισμού που αισθανόμαστε. Τα υλικά, σίδηρος, μπετό, υαλοϋφάσματα, ανθρακονήματα, πολυεστέρας, εποξειδική ρητίνη, είναι συνυφασμένα με την εποχή μας και ανήκουν κατεξοχήν στο χώρο της βιομηχανίας συμβολίζοντας την κλονιζόμενη δομή των σύγχρονων κοινωνιών. Επιπλέον,  τα υλικά αυτά είναι παράγωγα ανθρώπινης επεξεργασίας και όχι διαθέσιμα από την ίδια τη φύση. Δεν θα ήθελα ,όμως, να μπω σε περαιτέρω ανάλυση τους, καθώς το έργο δεν φέρει τις δικές μου προσωπικές απόψεις,  αλλά είναι ένα έργο, μέρος της κοινωνίας μας και κάθε άνθρωπος μπορεί να βρει τη δική του αφήγηση αρκεί να την αναζητήσει.

Τώρα έρημος και πάλι απ’ την αρχή ή ξαναγεννιόμαστε από τις στάχτες μας;

Η ιστορία δεν σβήνεται για να γυρίσουμε πάλι στην αρχή. Το κατά πόσο θα ξαναγεννηθούμε ή θα συνεχίσουμε απλώς να ζούμε είναι στο χέρι μας. Είναι δική μας υπόθεση να αναλάβουμε ευθύνες και να αποκτήσουμε έναν ουσιαστικό ρόλο στο γίγνεσθαι της εποχής μας.

Πιστεύεις ότι αυτή η ερμηνεία καλύπτει ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού;

Το ελπίζω. Αν και ο κόσμος φοβάται ότι ελάχιστα περνάνε από το χέρι του.

Και γιατί θεώρησες ότι το έργο αυτό έπρεπε να λάβει χώρα σε ένα δημόσιο χώρο;

Πρόκειται για ένα έργο που αφορά όλο το εύρος του κοινωνικού φάσματος για αυτό όλοι θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε αυτό χωρίς διακρίσεις.  Ο δημόσιος χώρος είναι ο πλέον κατάλληλος για να εξυπηρετήσει αυτόν τον σκοπό του έργου. Ο εκδημοκρατισμός της Τέχνης σημαίνει και τέχνη σε δημόσιο χώρο, τέχνη που ανήκει στο κόσμο , τον εκπροσωπεί και αλληλεπιδρά μαζί του.

Αυτή η τοποθέτηση σου ισχύει και για τις άλλες σειρές έργων σου;

Φυσικά, και οι δύο σειρές γλυπτών αποτελούνται από έργα κοινωνικού περιεχομένου, καθώς η τέχνη γεννιέται οργανικά μέσα από την ζωή και τα βιώματα των ανθρώπων. Δεν με ενδιαφέρει με τα έργα μου να εκφράσω ατομικά συναισθήματα και απόψεις,  αλλά να δημιουργώ έργα που αποτελούν ένα είδος καθρέφτη της κοινωνίας και δίνουν αντανακλάσεις νοήματος στους ανθρώπους.

Τελικά πιστεύεις ότι θα μπορούσαμε να βιώσουμε και πάλι μια περίοδο πολιτισμικής και κοινωνικής ανάτασης ως μέρος του σύγχρονου πολιτισμού μας;  Ποιος ο ρόλος – λειτουργία της συλλογικότητας της μνήμης ενός λαού,  όπως είναι ο ελληνικός που έχει βιώσει και βιώνει πληθώρα κλιμακώσεων και ζυμώσεων  μέσα στην ιστορία της;

Θα μπορούσαμε. Από όλους μας, εξαρτάται αυτό. Η κρίση που βιώνουμε σήμερα μπορεί να μας δώσει το έναυσμα για μία επανατοποθέτηση, για μία ενεργοποίηση. Ήδη βλέπουμε κινήσεις να γίνονται μέσα από την τέχνη. Κάθε μορφή τέχνης δίνει την δική της απάντηση στα σημερινά γεγονότα μέσω της δημιουργίας, μεταφέροντας το μήνυμα της πολιτισμικής και κοινωνικής ανάτασης, μεταφέροντας ελπίδα. Για να δούμε- όμως -μια ουσιαστική αλλαγή δεν αρκούν μεμονωμένες προσπάθειες, αλλά συλλογικές με τρόπο κινηματικό. Με τη σύμπραξη και συνεργασία  καλλιτεχνών από όλους τους χώρους της Τέχνης που μοιράζονται ένα κοινό όραμα μπορεί να επιτευχθεί η αλλαγή. Η Τέχνη και ο πολιτισμός μπορούν να συμβάλλουν στην δημιουργία συλλογικής μνήμης του λαού μας. Μόνο με την απόκτηση συλλογικής μνήμης μπορούμε ως λαός να ξεπεράσουμε αυτήν την δύσκολη κατάσταση, αλλά και να είμαστε προετοιμασμένοι για το μέλλον.

Τάσο σε ευχαριστώ πολύ για το χρόνο σου. Σου εύχομαι να συνεχίσεις με τον ίδιο τρόπο που ξεκίνησες αν και βλέποντας τα έργα σου είμαι βέβαιη πως θα το καταφέρεις.

Και εγώ σ’ ευχαριστώ Νάνσυ, χάρηκα πολύ για την συζήτηση που είχαμε.

©Typologos.com 2015

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

three × two =

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.