Το σχολείο είναι για ΟΛΑ τα παιδιά!

0
51

Το σχολείο είναι για ΟΛΑ τα παιδιά!

της Σιμώνης Συμεωνίδου,  επίκουρης καθηγήτριας  Ενιαίας Εκπαίδευσης  του Τμήματος Επιστημών της Αγωγής του  Πανεπιστημίου  Κύπρου

14:28:43,03/07/2018
Η επίκουρη καθηγήτρια Σιμώνη Συμεωνίδου

Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες η βιβλιογραφία, οι διεθνείς οργανισμοί και η Ευρωπαϊκή Ένωση τονίζουν την ανάγκη για σχολεία που θα εκπαιδεύουν ΟΛΑ τα παιδιά, ανεξαρτήτως ατομικών χαρακτηριστικών και θα αναπτύσσουν ολόπλευρα την προσωπικότητά τους.

Ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι, οργανισμοί και κράτη υιοθετούν τη φιλοσοφία της «ενιαίας εκπαίδευσης» (inclusive education), σύμφωνα με την οποία ΟΛΑ τα παιδιά έχουν το δικαίωμα να εκπαιδεύονται μαζί με τους συνομηλίκους τους και να λαμβάνουν ποιοτική εκπαίδευση,  η οποία να ανταποκρίνεται στο ατομικό τους προφίλ.

 Η ενιαία εκπαίδευση είναι μεν μια εκπαιδευτική φιλοσοφία, αλλά στοχεύει στην ανάπτυξη μιας κουλτούρας αποδοχής και σεβασμού προς όλα τα άτομα μιας κοινωνίας: ζούμε μαζί, εκπαιδευόμαστε μαζί, μαθαίνουμε ο ένας από τις εμπειρίες του άλλου, φτιάχνουμε μια κοινωνία με πολίτες, που σέβονται και αποδέχονται ο ένας το άλλον.

Το δικαίωμα των παιδιών με αναπηρία στην ενιαία εκπαίδευση έχει κατακτηθεί με αγώνες των ίδιων των ατόμων με αναπηρία, αφού ως γνωστόν, πριν όχι πολλά χρόνια, τα παιδιά με αναπηρία δεν είχαν δικαίωμα στην εκπαίδευση.

Αντίθετα, συχνά θανατώνονταν και αν ζούσαν, κακοποιούνταν με πολλούς τρόπους. Όταν απέκτησαν το δικαίωμα στην εκπαίδευση, έπρεπε να εκπαιδεύονται ξεχωριστά από τους συνομηλίκους τους. Όταν  αργότερα το εκπαιδευτικό σύστημα «επέτρεψε» σε κάποια παιδιά με αναπηρία να εκπαιδευτούν στο ίδιο σχολείο με τα παιδιά χωρίς αναπηρία, τους ζήτησε «να τα καταφέρουν». Αυτή η πορεία ακολουθήθηκε στην Κύπρο,  αλλά και σε πολλές άλλες χώρες, και ήταν, κατά κάποιο τρόπο, τα στάδια, τα οποία έπρεπε να περάσουμε,  για να φτάσουμε στο σήμερα.

Τι έχει αλλάξει από τότε;

  • Το 2011, η Κύπρος έχει υπογράψει και κυρώσει τη Σύμβαση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία (ΟΗΕ, 2006), η οποία διακηρύττει το δικαίωμα των παιδιών με αναπηρία στην ενιαία εκπαίδευση (Άρθρο 24).
  • Από το 2012, η Ανεξάρτητη Αρχή Προώθησης Δικαιωμάτων Ατόμων με Αναπηρία (Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων) παρακολουθεί την εφαρμογή της Σύμβασης και έχει ετοιμάσει σειρά εκθέσεων-τοποθετήσεων, οι οποίες επισημαίνουν τα επί μέρους σημεία στα οποία θα πρέπει να επικεντρωθούμε για την πορεία προς την ενιαία εκπαίδευση (π.χ. τοποθέτηση 2016 για αναφορικά με τα συμπεριφορικά και γνωσιολογικά εμπόδια στο δικαίωμα των παιδιών με αναπηρία στην εκπαίδευση, τοποθέτηση 2016 για την παροχή υπηρεσιών σχολικού συνοδού σε μαθητές που φοιτούν σε ιδιωτικά σχολεία).
  • Η Κυπριακή Συνομοσπονδία Οργανώσεων Αναπήρων διεκδικεί εδώ και πολλά χρόνια το δικαίωμα στην ενιαία εκπαίδευση για τα παιδιά με αναπηρία. Μεταξύ άλλων, το 2016 έχει προσυπογράψει σχετικό κείμενο της Παγκύπριας Συμμαχίας για την Αναπηρία (20 οργανώσεις), το οποίο επισημαίνει θέματα εκπαίδευσης των παιδιών με αναπηρία, τα οποία την προβληματίζουν.
  • Το 2017 το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού έχει ανακοινώσει την πρόθεσή του για αλλαγή της υφιστάμενης πολιτικής ένταξης των παιδιών με αναπηρία με σχετικό κείμενο πολιτικής, το οποίο κάνει λόγο για στροφή από την ένταξη στην ενιαία εκπαίδευση.

Τι σημαίνει ενιαία εκπαίδευση; Σημαίνει πάρα πολλά πράγματα, αλλά αν αρχίσουμε από τα βασικά, μπορούμε να πούμε ότι σημαίνει ότι κανένα παιδί δεν αποκλείεται από το σχολείο της γειτονιάς του,  επειδή έχει αναπηρία.

Κάθε παιδί, μαζί με την οικογένειά του, έχει το δικαίωμα να αποφασίζει σε ποιο σχολείο θέλει να φοιτήσει. Ο αποκλεισμός του παιδιού από το σχολείο,  επειδή έχει αναπηρία σημαίνει παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η αντίληψη ότι κάποιοι μπορούν να αποφασίσουν για το πλαίσιο,  στο οποίο θα φοιτήσει ένα παιδί είναι λανθασμένη. Εξάλλου, είδαμε πολλές φορές παιδιά με αναπηρία να θριαμβεύουν γιατί μαζί με τις οικογένειές τους πάλεψαν για αυτό που δικαιωματικά τους ανήκει και γιατί βρέθηκαν στο δρόμο τους άνθρωποι, οι οποίοι  τους στήριξαν σε αυτή τη διαδικασία.

Από τη στιγμή που η οικογένεια και το παιδί με αναπηρία επιλέγει να φοιτήσει στο σχολείο της γειτονιάς του, τότε αυτό το σχολείο έχει την υποχρέωση να του παρέχει «ποιοτική εκπαίδευση».

Συνεχίζοντας με τα βασικά, η ποιοτική εκπαίδευση προωθείται μεταξύ άλλων με τη διαφοροποιημένη διδασκαλία και αξιολόγηση, η οποία διασφαλίζει ότι ΟΛΑ τα παιδιά επωφελούνται, σε αντίθεση με την «παραδοσιακή διδασκαλία»,  η οποία διασφαλίζει ότι επωφελείται μόνο ο «μέσος μαθητής».

Η Σύμβαση του ΟΗΕ κάνει λόγο και για το δικαίωμα στις «εύλογες προσαρμογές»,  οι οποίες είναι απαραίτητες,  ώστε κάθε παιδί με αναπηρία να αναπτύξει το μέγιστο των δυνατοτήτων του. Παραδείγματα εύλογων προσαρμογών είναι η διασφάλιση της πρόσβασης στο περιεχόμενο της μάθησης με την αξιοποίηση της υποστηρικτικής τεχνολογίας, η παροχή σχολικών συνοδών και άλλα.

Για να καταλήξουμε: Το σχολείο είναι για ΟΛΑ τα παιδιά! Αυτή δεν είναι μια θέση την οποία σήμερα μπορούμε να συζητούμε. Είναι ένα δικαίωμα το οποίο πρέπει να διασφαλίσουμε για ΟΛΑ τα παιδιά σε ΟΛΑ τα σχολεία. Είτε αυτά είναι σχολεία δημόσια, είτε ιδιωτικά, είτε ιδρύονται από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, είτε από την Αρχιεπισκοπή, είτε από οποιουσδήποτε άλλους.

Το επίκεντρο της συζήτησης για αλλαγή πρέπει να είναι το εκπαιδευτικό σύστημα και κατ’ επέκταση το σχολείο. Τι μπορούμε να κάνουμε για να διαμορφώσουμε σχολεία για ΟΛΑ τα παιδιά; Πώς μπορούμε να αφαιρέσουμε τα εμπόδια στη μάθηση για το κάθε παιδί ξεχωριστά και για ΟΛΑ μαζί ως σύνολο; Ας σκεφτούμε για λίγο «έξω από το κουτί» για να μπορέσουμε να αλλάξουμε ως άνθρωποι και ως κοινωνία.

©Typologos.com 2018

ΧΩΡΙΣ ΣΧΟΛΙΑ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

three × three =

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.